Η αυξημένη διάδοση πληροφοριών στο διαδίκτυο φαίνεται να διευκολύνει την πρόσβαση στο ευρέως χρησιμοποιούμενο πρόσθετο
Μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως στη συντήρηση τροφίμων εμπλέκεται στην αύξηση των πρόσφατων θανάτων από αυτοκτονίες στο Ηνωμένο Βασίλειο, με δυσανάλογα υψηλό αριθμό περιστατικών μεταξύ νέων και ανδρών, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων για την περίοδο 2019–2024 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης BMJ Public Health.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής το Queen Mary University of London και βασίστηκε σε αναδρομική εξέταση περιστατικών που υποβλήθηκαν από ιατροδικαστές, τοξικολογικά εργαστήρια και αστυνομικές αρχές. Στόχος ήταν να διερευνηθεί ο ρόλος του νιτρώδους νατρίου, μιας ουσίας γνωστής στη βιομηχανία τροφίμων ως πρόσθετο Ε250, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως σε επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος, όπως αλλαντικά, μπέικον και λουκάνικα, για τη συντήρηση και τη διατήρηση του χαρακτηριστικού τους χρώματος.
Το νιτρώδες νάτριο, πέρα από τη χρήση του στα τρόφιμα σε αυστηρά ελεγχόμενες ποσότητες, διατίθεται και ως χημική ουσία για άλλες εφαρμογές. Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα περιστατικά που καταγράφηκαν δεν σχετίζονται με την κατανάλωση τροφίμων, αλλά με πρόσβαση σε συμπυκνωμένη μορφή της ουσίας εκτός του διατροφικού πλαισίου. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, το βασικό εργαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου για την ανάλυση νιτρωδών και νιτρικών σε δείγματα μετά θάνατον έλαβε 274 δείγματα από 201 περιπτώσεις ύποπτης δηλητηρίασης από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και το Γιβραλτάρ. Από αυτές, οι 164 περιπτώσεις συμπεριλήφθηκαν στην τελική ανάλυση, καθώς υπήρχε σχετική άδεια χρήσης των δεδομένων.
Η ανάλυση δείχνει ότι ο αριθμός των περιστατικών αυξήθηκε μετά το 2019. Η μέση ηλικία των ατόμων ήταν 28 έτη, με εύρος από την εφηβεία έως την τρίτη ηλικία, ενώ σχεδόν τα τρία τέταρτα των περιπτώσεων αφορούσαν νεότερες γενιές. Καταγράφηκε επίσης μεγαλύτερος αριθμός ανδρών σε σύγκριση με τις γυναίκες. Σε ποσοστό 87% των περιπτώσεων, τα επίπεδα νιτρωδών και νιτρικών στο αίμα ήταν πολλαπλάσια των φυσιολογικών τιμών, στοιχείο που υποδηλώνει λήψη της ουσίας πριν τον θάνατο. Η ουσία δρα αυξάνοντας τα επίπεδα μεθαιμοσφαιρίνης στο αίμα και περιορίζοντας τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υποξία, κατάρρευση της κυκλοφορίας και καρδιακή ανακοπή.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η πραγματική έκταση του φαινομένου ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη, καθώς η ανίχνευση της ουσίας δεν αποτελεί πάγια πρακτική σε όλες τις περιπτώσεις ύποπτων αυτοκτονιών. Επιπλέον, ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ θανάτου και ανάλυσης των δειγμάτων ενδέχεται να επηρεάζει τα αποτελέσματα. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στον ρόλο του διαδικτύου, καθώς η αυξημένη διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με την προμήθεια και τη χρήση της ουσίας φαίνεται να επηρεάζει κυρίως νεότερες ηλικίες.
Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν την ανάγκη λήψης μέτρων δημόσιας υγείας, όπως ο περιορισμός της πρόσβασης στη συγκεκριμένη χημική ουσία και η ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης. Επισημαίνουν επίσης ότι σε περιπτώσεις έγκαιρης ιατρικής παρέμβασης, η χορήγηση μεθυλοθειονινίου μπορεί να αναστρέψει τη δράση της. Η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια Amrita Ahluwalia, ανέφερε ότι τα ευρήματα προκαλούν έντονο προβληματισμό και υπογραμμίζουν την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις τόσο σε επίπεδο ρύθμισης της πρόσβασης όσο και στον περιορισμό της διάδοσης σχετικών πληροφοριών στο διαδίκτυο.
