Συνασπισμός κρατών ζητά αυστηρότερους κανόνες επισήμανσης για φυτικά τρόφιμα
Η διαμάχη για τις ονομασίες φυτικών τροφίμων αναζωπυρώνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ένας συνασπισμός τουλάχιστον δώδεκα κρατών σκοπεύει να ασκήσει εκ νέου πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να απαγορεύσει τη χρήση παραδοσιακών όρων του κρέατος σε φυτικά υποκατάστατα. Η πρωτοβουλία αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι του Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας στο Λουξεμβούργο την ερχόμενη εβδομάδα, με την υποστήριξη χωρών όπως η Τσεχία, η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Μάλτα, η Πορτογαλία και η Ρουμανία.
Σύμφωνα με επιστολή που διέρρευσε, τα κράτη ζητούν να σταματήσει η χρήση ονομασιών όπως «μπριζόλα», «λουκάνικο» ή «κεφτεδάκι» για προϊόντα που βασίζονται σε φυτικά συστατικά και μιμούνται τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Η απαίτηση βασίζεται στην ανάγκη να μην παραπλανάται ο καταναλωτής ως προς τη φύση του προϊόντος, ενώ επαναλαμβάνει πάγια επιχειρήματα του κτηνοτροφικού τομέα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ονομασίες γαλακτοκομικών προϊόντων όπως «γάλα» και «τυρί» προστατεύονται ήδη από το δίκαιο της ΕΕ από το 1987. Αντίστοιχη ρύθμιση για το κρέας, ωστόσο, δεν έχει μέχρι στιγμής θεσπιστεί.
Πίεση για αλλαγή του κανονιστικού πλαισίου
Ο συνασπισμός των κρατών ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει πρόταση στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του κανονισμού για τον Οργανισμό Κοινών Αγορών (ΚΟΑ), που συνδέεται με τη νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική μετά το 2027. Ωστόσο, κάποιοι θέλουν την αλλαγή να έρθει νωρίτερα.
Η ευρωβουλευτής Céline Imart από τη Γαλλία, μέλος του ΕΛΚ, έχει ήδη καταθέσει τροπολογία για την κατοχύρωση νομικού ορισμού του «προϊόντος κρέατος». Όπως δήλωσε στο Euractiv, στόχος είναι η ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των αγροτών αλλά και η αποτροπή της «ασάφειας» γύρω από τις ονομασίες, την οποία απέδωσε σε «ιδεολογικές σκοπιμότητες» κάποιων οργανώσεων. «Τα γαλακτοκομικά προστατεύονται ήδη. Γιατί όχι και το κρέας;», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως η συζήτηση αυτή αποκτά νέα σημασία ενόψει της έλευσης συνθετικών κρεάτων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η επιστολή των κρατών-μελών προειδοποιεί ότι, ελλείψει ενιαίας δράσης από την ΕΕ, οι εθνικές κυβερνήσεις ενδέχεται να προχωρήσουν μόνες τους στη θέσπιση κανόνων επισήμανσης, οδηγώντας σε κατακερματισμό του ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου. Ήδη, χώρες όπως η Τσεχία και η Γαλλία έχουν προσπαθήσει να θέσουν εθνικούς περιορισμούς. Η Τσεχία είχε εξετάσει την απαγόρευση όρων όπως «λουκάνικο» για φυτικά προϊόντα, αλλά ο Υπουργός Γεωργίας Marek Výborný έκανε πίσω, δηλώνοντας πως εμπιστεύεται τους παραγωγούς να επισημαίνουν ειλικρινά τα προϊόντα τους.
Η Γαλλία, από την άλλη, προσπάθησε το 2020 και το 2022 να απαγορεύσει τη χρήση παραδοσιακών όρων κρέατος σε φυτικά τρόφιμα, αλλά οι περιορισμοί ακυρώθηκαν από τη Δικαιοσύνη, καθώς δεν υπήρχαν σαφείς νομικοί ορισμοί. Παρά την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ, ΜΚΟ εκφράζουν φόβους ότι το Παρίσι μπορεί να επαναφέρει την απαγόρευση. Η Ισπανία έχει ήδη από το 2014 καθορίσει αυστηρά τι ορίζεται ως προϊόν κρέατος, απαγορεύοντας τη χρήση τέτοιων όρων σε φυτικές εναλλακτικές.
Οι οργανώσεις Farm Europe και Eat Europe ενισχύουν τη σχετική καμπάνια με τίτλο «Οι λέξεις έχουν σημασία», ζητώντας από την Επιτροπή να κατοχυρώσει την προστασία των όρων κρέατος με τον ίδιο τρόπο που ισχύει για τα γαλακτοκομικά. Παράλληλα, κατηγορούν τις φυτικές εναλλακτικές ότι στηρίζονται σε «παραπλανητικό μάρκετινγκ» για να διεισδύσουν στην αγορά.
