Νέα έρευνα φωτίζει τους κρυφούς τρόπους με τους οποίους τα PFAS εισχωρούν στην κουζίνα μας μέσω της επεξεργασίας τροφίμων, των συσκευασιών και των μαγειρικών σκευών
Καθώς η προσοχή των νοικοκυριών στρέφεται όλο και περισσότερο στην υγιεινή διατροφή, οι ανησυχίες δεν περιορίζονται πλέον μόνο στις θερμίδες ή τα λιπαρά. Πλέον, οι ενημερωμένοι καταναλωτές εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τα εργαλεία της κουζίνας τους και τις συσκευασίες τροφίμων, καθώς αυτά είναι πιθανές πηγές έκθεσης σε τοξικές ουσίες.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται τα «παντοτινά χημικά», γνωστά ως PFAS (υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες). Αυτές οι συνθετικές ενώσεις (πάνω από 14.000) συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, όπως ο καρκίνος, η αναπαραγωγική βλάβη και η διαταραχή των ορμονών. Αξιοποιούνται ευρέως λόγω της ικανότητάς τους να αντιστέκονται στο νερό, το λίπος και τους λεκέδες, αποτελώντας βασικό συστατικό σε πολλά αντικολλητικά σκεύη, όπως αυτά με επίστρωση Teflon.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαθητής έχασε τη ζωή του σε επικίνδυνη πρόκληση στο TikTok αναπνέοντας το αεροζόλ αποσμητικού!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο σε μαϊντανό – Αγώνας δρόμου για την ενημέρωση επαγγελματιών και καταναλωτών
Νέα έρευνα από επιστήμονες στη Σχολή Παγκόσμιας Δημόσιας Υγείας Gillings του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας (UNC Chapel Hill) προσθέτει ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ, εξετάζοντας πώς οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζουν τη συσσώρευση των PFAS στον οργανισμό. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο στο International Journal of Hygiene and Environmental Health, ανέλυσε δείγματα αίματος από περισσότερους από 11.000 ανθρώπους, χρησιμοποιώντας δεδομένα της Εθνικής Έρευνας Υγείας και Διατροφής (NHANES 2003–2018).
Τα ευρήματα ήταν αποκαλυπτικά, καθώς όσοι κατανάλωναν περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ιδίως έφηβοι και άτομα με υγιές σωματικό βάρος, είχαν υψηλότερα επίπεδα δύο τύπων PFAS (PFHxS και MeFOSAA) στο αίμα τους. Αυτό υποδηλώνει ότι οι μέθοδοι συσκευασίας ή επεξεργασίας των τροφίμων αποτελούν σημαντική πηγή έκθεσης. Ωστόσο, ακόμη και όσοι κατανάλωναν κυρίως ακατέργαστα τρόφιμα εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα άλλων ενώσεων PFAS (όπως PFDA και PFUnDA). Αυτό σημαίνει ότι η απλή αποφυγή των επεξεργασμένων τροφίμων δεν αρκεί για την πλήρη εξάλειψη της έκθεσης, καθώς τα PFAS εισέρχονται στον οργανισμό και μέσω του πόσιμου νερού, του μολυσμένου εδάφους ή περιβαλλοντικών οδών, όπως τα μολυσμένα ψάρια ή το κρέας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαθητής έχασε τη ζωή του σε επικίνδυνη πρόκληση στο TikTok αναπνέοντας το αεροζόλ αποσμητικού!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε επικίνδυνο βακτήριο σε μαϊντανό – Αγώνας δρόμου για την ενημέρωση επαγγελματιών και καταναλωτών
Όπως σχολίασε η Jessie P. Buckley, συν-συγγραφέας της μελέτης, οι συστημικές λύσεις, όπως οι ρυθμίσεις για την ασφάλεια των τροφίμων και ο περιβαλλοντικός καθαρισμός, είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της έκθεσης σε επίπεδο πληθυσμού.
Ενώ η νομοθεσία παρουσιάζει καθυστερήσεις, η Μινεσότα έγινε η πρώτη πολιτεία που απαγόρευσε την πώληση αντικολλητικών σκευών με επίστρωση PFAS από την 1η Ιανουαρίου 2025, ενώ πολιτείες όπως το Βερμόντ, το Κολοράντο και το Κονέκτικατ προωθούν παρόμοιες απαγορεύσεις. Παράλληλα, μεγάλες αλυσίδες λιανικής, όπως η Target και η REI, έχουν θέσει στόχους για τη σταδιακή κατάργηση των σκόπιμα προστιθέμενων PFAS στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας τους έως το 2025.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ultra Virgin»: Αυτά είναι τα χαρακτηριστικά της νέας κατηγορίας ελαιολάδου που είναι ανώτερο και από το έξτρα παρθένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το εκπληκτικό πιάτο που μπορείτε να φτιάξετε με μία κονσέρβα τόνου σε μόλις 5 λεπτά
Για την προσωπική προστασία, οι ειδικοί συνιστούν στους καταναλωτές να αποφεύγουν τη χρήση φθαρμένων αντικολλητικών τηγανιών, καθώς η φθορά αυξάνει τον κίνδυνο έκπλυσης χημικών ουσιών στα τρόφιμα. Επιπλέον, είναι σημαντικό να επιλέγονται μαγειρικά σκεύη που φέρουν σαφή σήμανση «PFAS-free» ή «PTFE-free» και να φιλτράρεται το πόσιμο νερό με πιστοποιημένα φίλτρα ενεργού άνθρακα ή αντίστροφης όσμωσης. Τέλος, συνιστάται ο περιορισμός της θέρμανσης τροφίμων ή υγρών σε πλαστικά δοχεία, με προτίμηση το γυαλί ή τον ανοξείδωτο χάλυβα, καθώς η θερμότητα μπορεί να απελευθερώσει PFAS ή άλλες χημικές ουσίες.
