Κάθε κάτοικος πετά 201 κιλά τροφίμων τον χρόνο
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη σπατάλη τροφίμων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2025. Κάθε κάτοικος πετά κατά μέσο όρο 201 κιλά τροφίμων ετησίως, τοποθετώντας τη χώρα στην τρίτη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Κύπρο και τη Δανία. Το εύρημα προκαλεί ανησυχία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που το κόστος ζωής αυξάνεται και η οικονομική πίεση στα νοικοκυριά εντείνεται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωινό φούσκωμα: Τι να φάτε για δείπνο αν θέλετε να ξυπνήσετε με πιο επίπεδη κοιλιά – Του Ν. Ζορζοβίλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 40.000 θερμοσίφωνες – Σοβαρός κίνδυνος δηλητηρίασης
Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, περίπου 7% του πληθυσμού αντιμετωπίζει μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια, γεγονός που καθιστά το φαινόμενο της σπατάλης ακόμη πιο οξύ.
Το 2023, η συνολική ποσότητα των απορριφθέντων τροφίμων στη χώρα ανήλθε σε 2,09 εκατομμύρια τόνους, εκ των οποίων το 44% προήλθε από νοικοκυριά (πάνω από 920.000 τόνους). Ο μεταποιητικός τομέας αντιπροσωπεύει το 23% (485.336 τόνοι), η πρωτογενής παραγωγή το 11,4% (238.604 τόνοι), η εστίαση το 11,3% (236.663 τόνοι) και το λιανικό εμπόριο περίπου το 9,8%.
Αν μεταφραστούν αυτά τα δεδομένα σε ατομικό επίπεδο, τα νοικοκυριά ευθύνονται για 89 κιλά αποβλήτων ανά κάτοικο, ενώ η πρωτογενής παραγωγή και η μεταποίηση αντιστοιχούν συνολικά σε 70 κιλά και ο τομέας εστίασης και λιανικού εμπορίου σε 43 κιλά ανά άτομο.
Παρά τη μικρή βελτίωση από το 2020, όταν η σπατάλη υπολογιζόταν σε 191 κιλά ανά κάτοικο, η συνολική εικόνα παραμένει σταθερά υψηλή. Η αύξηση των τιμών φαίνεται να έχει ωθήσει τα νοικοκυριά σε πιο προσεκτική διαχείριση των τροφίμων, με μικρότερες μερίδες, αξιοποίηση υπολειμμάτων και περιορισμό της σπατάλης, ωστόσο αυτό αποδίδεται περισσότερο στην οικονομική ανάγκη παρά στην περιβαλλοντική συνείδηση.
Η έλλειψη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων θεωρείται βασικός ανασταλτικός παράγοντας. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα δεν προσφέρει φορολογικά κίνητρα για τη δωρεά τροφίμων ούτε επιβάλλει τέλη υγειονομικής ταφής για την απόρριψή τους, γεγονός που μειώνει τα κίνητρα για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση.
Η νέα οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα τροφίμων (1892/2025), η οποία τέθηκε σε ισχύ την Πέμπτη, απαιτεί έως το 2030 τα κράτη μέλη να μειώσουν τα απόβλητα τροφίμων κατά 10% στη μεταποίηση και παραγωγή και κατά 30% ανά κάτοικο στο λιανεμπόριο και την κατανάλωση, περιλαμβάνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις εστίασης.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2023 παρήχθησαν 58,2 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων τροφίμων. Περισσότερο από το 53% προέρχεται από νοικοκυριά, επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινή σπατάλη στο οικιακό περιβάλλον αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος.
Οι χώρες με τις χαμηλότερες επιδόσεις ήταν η Ισπανία (65 κιλά/κάτοικο), η Σλοβενία (78 κιλά) και η Ουγγαρία (88 κιλά). Στον αντίποδα, η Κύπρος και η Δανία βρέθηκαν στην κορυφή της λίστας με 286 και 261 κιλά αντίστοιχα, πριν από την Ελλάδα, η οποία παραμένει σταθερά ανάμεσα στους μεγαλύτερους «παραγωγούς» αποβλήτων τροφίμων της Ευρώπης.
