Η έκπληξη πίσω από τις «εξεγέρσεις» των μελισσών
Οι αποικίες των μελισσών συχνά μοιάζουν με μεσαιωνικές ιστορίες παλατιών. Ένας κάποτε ισχυρός ηγέτης αποδυναμώνεται και οι υποστηρικτές του στρέφονται εναντίον του. Αυτή η αλλαγή ηγεσίας, γνωστή ως αντικατάσταση ή supersedure, είναι ένα συχνό φαινόμενο. Η διαδικασία ξεκινά όταν χιλιάδες εργάτριες αντιληφθούν ότι η βασίλισσα δεν παράγει πλέον αρκετά αυγά. Στη συνέχεια ξεκινούν συντονισμένα την εκτροφή μιας νέας βασίλισσας για να πάρει τη θέση της. Ενώ αυτός ο μηχανισμός βοηθά τις άγριες αποικίες να προσαρμοστούν σε μεταβαλλόμενες συνθήκες, δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στα διαχειριζόμενα μελίσσια. Οι διακοπές στην ωοτοκία, η μείωση της δύναμης της αποικίας και η χαμηλότερη παραγωγή μελιού και επικονίασης είναι συχνά αποτελέσματα τέτοιων αναταραχών.
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας ανακάλυψαν τον βασικό λόγο πίσω από αυτές τις συντονισμένες ανατροπές και εξήγησαν πώς ακριβώς εκδηλώνονται. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση PNAS αναφέρει ότι κοινοί ιοί μπορούν να προκαλέσουν συρρίκνωση των ωοθηκών της βασίλισσας. Αυτό μειώνει την ικανότητά της να γεννά αυγά αλλά και την παραγωγή μηλεϊκού μεθυλεστέρα, μιας φερομόνης που σηματοδοτεί κανονικά την υγεία της στις εργάτριες. Όταν τα επίπεδα αυτής της φερομόνης μειώνονται, οι εργάτριες αντιλαμβάνονται την αλλαγή και αρχίζουν να προετοιμάζονται για την αντικατάστασή της.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστολή του ΕΟΦ σε Φαρμακείο στο Μαρούσι και ευρωπαϊκή προειδοποίηση, για συμπλήρωμα διατροφής με απαγορευμένη ουσία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη ανάκληση γιαουρτιών – Αποσύρονται 18 κωδικοί δημοφιλούς μάρκας
Όπως δήλωσε ο Δρ Λέοναρντ Φόστερ, επικεφαλής συγγραφέας και καθηγητής βιοχημείας, μια υγιής βασίλισσα μπορεί να γεννήσει από 850 έως 3.200 αυγά ημερησίως, ποσότητα μεγαλύτερη από το συνολικό της σωματικό βάρος. Αντίθετα, στα πειράματα, οι βασίλισσες που είχαν μολυνθεί από τον ιό γεννούσαν λιγότερα αυγά και παρήγαγαν λιγότερο μηλεϊκό μεθυλεστέρα. Αυτή η μείωση της φερομόνης φαίνεται να είναι το σήμα προς τις εργάτριες ότι η βασίλισσα δεν είναι πλέον ικανή να συνεχίσει το έργο της.
Η λύση των συνθετικών φερομονών
Η υγεία των μελισσών είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, αφού είναι υπεύθυνες για την επικονίαση περίπου του ενός τρίτου των καλλιεργειών παγκοσμίως. Οι μελισσοκόμοι αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια αυξανόμενα προβλήματα αποτυχίας της βασίλισσας και πρόωρης αντικατάστασης. Οι νέες διαπιστώσεις υποδεικνύουν τις ιογενείς λοιμώξεις ως κύριο παράγοντα, διαταράσσοντας την επικοινωνία μέσω φερομονών που διατηρεί την ομαλή λειτουργία των αποικιών.
Ωστόσο, η έρευνα προσφέρει μια ελπιδοφόρα επιλογή στους μελισσοκόμους που επιδιώκουν να σταθεροποιήσουν τα μελίσσια τους. Σε αρχικές δοκιμές πεδίου, οι αποικίες που έλαβαν συνθετικά μείγματα φερομόνης με μηλεϊκό μεθυλεστέρα ήταν πολύ λιγότερο πιθανό να ξεκινήσουν την εκτροφή βασιλισσών αντικατάστασης σε σχέση με εκείνες που δεν έλαβαν το μείγμα. Αυτή η παρέμβαση θα μπορούσε να βοηθήσει στη σταθεροποίηση των κυψελών κατά τις περιόδους που η συνεχής παραγωγικότητα είναι η πιο σημαντική, όπως τόνισε ο Δρ Φόστερ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός και στην Ευρώπη για το επικίνδυνο γάλα – Η ανακοίνωση του ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Eλέγχου Νοσημάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η αποκάλυψη του Cibum για το πρώτο κρούσμα ανισακίασης από σούσι στην Ελλάδα κάνει τον γύρο του διαδικτύου 20 ημέρες μετά
Η μελέτη υπογραμμίζει επίσης τον ρόλο των ακάρεων βαρρόα, παρασιτικών οργανισμών που μεταδίδουν πολλούς από τους ιούς που συνδέονται με την αποτυχία της βασίλισσας. Αυτό τονίζει τη σημασία της διατήρησης υγιών αποικιών χωρίς παράσιτα. Η Δρ Άλισον Μακάφι, η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, σημείωσε ότι οι λοιμώξεις των βασιλισσών δεν έχουν λάβει την προσοχή που τους αξίζει. Ελπίζει ότι τα ευρήματα αυτά θα αλλάξουν την σχετική αντίληψη. Η διατήρηση της υγείας της βασίλισσας αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο λόγο για να διατηρούνται υπό έλεγχο τα επίπεδα βαρρόα. Προς το παρόν δεν υπάρχει θεραπεία για τους ιούς στις αποικίες μελισσών, αλλά η καλύτερη κατανόηση του αντίκτυπού τους επιτρέπει αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των βαρρόα.
