Νέα έρευνα δείχνει ότι το χαρτί από μπαμπού, που επιλέγουν κάποιοι λόγω οικολογικής συνείδησης εκπέμπει περισσότερους ρύπους από τα άλλα
Η δημοτικότητα του χαρτιού υγείας που παράγεται από μπαμπού έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια, καθώς παρουσιάζεται ως μια πιο οικολογική επιλογή για τους καταναλωτές. Το μπαμπού είναι ένα από τα πιο ταχέως αναπτυσσόμενα φυτά στον κόσμο, μπορεί να αναπτυχθεί σε λίγα χρόνια και δεν απαιτεί τις ίδιες εκτάσεις γης, ούτε τόση ποσότητα νερού και φυτοφαρμάκων όσο τα δέντρα που χρησιμοποιούνται για το παραδοσιακό χαρτί. Επιπλέον, το χαρτί από μπαμπού διαφημίζεται ως απαλλαγμένο από χημικές ουσίες όπως χλώριο ή βαφές, υποστηρίζοντας ότι είναι πιο κατάλληλο για ευαίσθητο δέρμα και για οικογένειες που θέλουν πιο απαλές επιλογές στην καθημερινότητά τους. Άλλος λόγος επιλογής είναι η ιδέα ότι το προϊόν είναι πιο βιοδιασπώμενο ή πιο ασφαλές για συστήματα αποχέτευσης και βόθρους, επειδή τα χιλιόμετρα ίνας του μπαμπού διασπώνται πιο εύκολα από τις παλιές ίνες ξύλου – κάτι που διαφημίζεται ιδιαίτερα από εταιρείες χαρτικών.
Ωστόσο, μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας αποκαλύπτει ότι η περιβαλλοντική του απόδοση δεν είναι απαραίτητα καλύτερη από εκείνη του χαρτιού που κατασκευάζεται από ξύλο στις Ηνωμένες Πολιτείες ή τον Καναδά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η παραγωγή χαρτιού από μπαμπού μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Οι ερευνητές συνέκριναν το αποτύπωμα άνθρακα του χαρτιού υγείας από μπαμπού που παράγεται στην Κίνα με εκείνο του συμβατικού ξυλώδους χαρτιού που παράγεται στη Βόρεια Αμερική. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ενώ το ίδιο το μπαμπού ως πρώτη ύλη δεν εκπέμπει περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου σε σχέση με το ξύλο, το πρόβλημα εντοπίζεται στο ενεργειακό σύστημα της Κίνας. Επειδή το κινεζικό ηλεκτρικό δίκτυο βασίζεται κυρίως στον άνθρακα, η συνολική παραγωγή χαρτιού συνεπάγεται σημαντικά υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σε σύγκριση με τις περιοχές όπου χρησιμοποιούνται καθαρότερες πηγές ενέργειας.
Όπως εξηγεί η επικεφαλής της έρευνας, Naycari Forfora, η τεχνολογία που χρησιμοποιείται στη διαδικασία παραγωγής παίζει καθοριστικό ρόλο στις εκπομπές ρύπων, πολύ περισσότερο από το είδος της ίνας που χρησιμοποιείται. Η ίδια σημείωσε ότι η εξάρτηση της Κίνας από τον άνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή οδηγεί σε αυξημένες εκπομπές σε όλα τα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού, από την επεξεργασία έως τη μεταφορά.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Ronalds Gonzalez, επισημαίνει ότι το μπαμπού δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο διαφορετικό από το ξύλο, όπως συχνά πιστεύουν οι καταναλωτές. Το φυτό αυτό καλλιεργείται, συγκομίζεται και μεταποιείται με παρόμοιο τρόπο όπως το ξύλο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή χαρτιού. Το γεγονός ότι οι κινεζικές βιομηχανίες λειτουργούν με ενεργοβόρα συστήματα που εξαρτώνται από τον άνθρακα αυξάνει τις συνολικές εκπομπές, παρά την “πράσινη” εικόνα του προϊόντος.
Η μελέτη κατέγραψε ότι η παραγωγή ενός τόνου χαρτιού από μπαμπού στην Κίνα αντιστοιχεί σε περίπου 2.400 κιλά εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, έναντι 1.824 κιλών για το χαρτί από ξύλο που παράγεται στις ΗΠΑ. Επιπλέον, το κινεζικό χαρτί από μπαμπού είχε αρνητικότερες επιδόσεις σε δείκτες όπως η δημιουργία όζοντος, οι αναπνευστικές επιπτώσεις και η τοξικότητα στο περιβάλλον.
Οι διαφορές αυτές μειώνονται αισθητά όταν η παραγωγή γίνεται σε περιοχές όπου το ηλεκτρικό δίκτυο βασίζεται σε καθαρότερες μορφές ενέργειας, κάτι που δείχνει πως η τεχνολογική αναβάθμιση των μονάδων παραγωγής είναι πιο αποτελεσματικός τρόπος μείωσης εκπομπών από το να αλλάξει απλώς το είδος των πρώτων υλών.
Οι επιστήμονες που υπογράφουν τη μελέτη συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία για Βιώσιμες και Εναλλακτικές Ίνες (SAFI) του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, τη μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία που μελετά τη βιωσιμότητα των παραδοσιακών και νέων τύπων ινών. Το SAFI ενώνει πάνω από τριάντα ερευνητικούς και βιομηχανικούς εταίρους, με στόχο την ανάπτυξη υπεύθυνων πρακτικών και καινοτομιών στη βιομηχανία χαρτιού και ινών.
Η δημοσίευση με τίτλο «Συγκριτική αξιολόγηση κύκλου ζωής χαρτιού υγείας από μπαμπού και από ξύλο: Επιπτώσεις της προέλευσης των ινών και των τεχνολογιών μεταποίησης» δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cleaner Environmental Systems. Οι συγγραφείς της μελέτης περιλαμβάνουν τους Rhonald Ortega, Isabel Urdaneta, Ivana Azuaje, Keren A. Vivas, Hasan Jameel και Richard Venditti από το ίδιο πανεπιστήμιο.
