Η παραγωγή ρυζιού της Ινδίας αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 10 εκατ. τόνους το 2026, στη μεγαλύτερη πτώση εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, καθώς οι χαμηλότερες από τις κανονικές βροχοπτώσεις περιορίζουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Η εξέλιξη αφορά άμεσα τη διεθνή αγορά, καθώς η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας ρυζιού στον κόσμο, ενώ οι τιμές έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνονται τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στις εξαγωγές.
Οι εκτιμήσεις που επικαλείται το Reuters τοποθετούν τη φετινή παραγωγή περίπου στους 144 εκατ. τόνους, έναντι του ιστορικού ρεκόρ των 154 εκατ. τόνων την προηγούμενη χρονιά. Η μείωση αντιστοιχεί σε περίπου 6,5% και θα είναι η μεγαλύτερη από την περίοδο 2009-2010, όταν η παραγωγή είχε πληγεί από ξηρασία που συνδεόταν με το φαινόμενο El Niño. Παράλληλα, η φετινή υποχώρηση θα είναι η πρώτη ετήσια μείωση της ινδικής παραγωγής εδώ και μία δεκαετία.
Η έλλειψη βροχών πλήττει την παραγωγή
Από την έναρξη της τετράμηνης περιόδου των μουσώνων την 1η Ιουνίου, οι βροχοπτώσεις στην Ινδία είναι 15% χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα, ενώ σε ορισμένες περιοχές όπου καλλιεργείται ρύζι το έλλειμμα φτάνει το 42%. Η παρατεταμένη ξηρή περίοδος των τελευταίων εβδομάδων έχει περιορίσει σημαντικά το δυναμικό των αποδόσεων, ιδιαίτερα σε πολιτείες της νότιας και ανατολικής Ινδίας.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις αποδόσεις ανά στρέμμα. Η έκταση που καλλιεργήθηκε με ρύζι κατά τη θερινή περίοδο έφτασε τα 42,68 εκατ. εκτάρια στις 11 Σεπτεμβρίου, περίπου 4% χαμηλότερα από ένα χρόνο νωρίτερα. Οι θερινές καλλιέργειες αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 80% της συνολικής παραγωγής ρυζιού της χώρας, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικές τις φετινές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης και ωρίμανσης της καλλιέργειας.
Πρόσθετη ανησυχία δημιουργεί η κατάσταση για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Οι καλλιέργειες ρυζιού που σπέρνονται τον χειμώνα ενδέχεται επίσης να περιοριστούν, καθώς τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα κανονικά. Έτσι, η επίδραση των φετινών καιρικών συνθηκών μπορεί να μην περιοριστεί μόνο στη σοδειά που βρίσκεται τώρα στους αγρούς.
Ανεβαίνουν οι τιμές, αλλά τα αποθέματα λειτουργούν ως «μαξιλάρι»
Η προσδοκία χαμηλότερης παραγωγής έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την αγορά. Οι εγχώριες τιμές ρυζιού στην Ινδία έχουν αυξηθεί, ενώ οι τιμές εξαγωγής έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. Παράλληλα, οι τιμές σε άλλες μεγάλες χώρες εξαγωγής, όπως η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, κινούνται επίσης ανοδικά, περιορίζοντας τις δυνατότητες των διεθνών αγοραστών να στραφούν εύκολα σε άλλους προμηθευτές.
Η μεγάλη διαφορά σε σχέση με άλλες περιπτώσεις μειωμένης παραγωγής βρίσκεται, ωστόσο, στα τεράστια αποθέματα που έχει συσσωρεύσει η Ινδία από τις διαδοχικές σοδειές ρεκόρ των προηγούμενων ετών. Τα κρατικά αποθέματα ρυζιού, στα οποία περιλαμβάνεται και αναποφλοίωτο ρύζι, έφτασαν τους 59,6 εκατ. τόνους την 1η Σεπτεμβρίου, ενώ ο κυβερνητικός στόχος για την 1η Οκτωβρίου είναι μόλις 10,3 εκατ. τόνους.
Το απόθεμα αυτό δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να απορροφήσει σημαντικό μέρος της απώλειας παραγωγής χωρίς να χρειαστεί άμεσα να περιορίσει τις εξαγωγές. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταφέρει το Reuters, η Ινδία μπορεί να συνεχίσει να εξάγει σε υψηλά επίπεδα παρά τη φετινή μικρότερη σοδειά, καθώς οι ποσότητες που βρίσκονται ήδη στις κρατικές αποθήκες λειτουργούν ως απόθεμα ασφαλείας για την εγχώρια αγορά και το εξωτερικό εμπόριο.
Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που μπορεί να περιορίσει την αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων. Οι παραγωγοί ποικιλιών υψηλότερης αξίας έχουν κίνητρο να διαθέσουν μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους στην ελεύθερη αγορά, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες, αντί να την παραδώσουν στο κυβερνητικό σύστημα προμηθειών. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα ρυζιού που θα συγκεντρώσει το κράτος μετά τη φετινή συγκομιδή.
Για τη διεθνή αγορά, επομένως, η φετινή μείωση της ινδικής παραγωγής δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη έλλειψη ρυζιού. Τα αποθέματα επιτρέπουν προς το παρόν στην Ινδία να διατηρήσει τις εξαγωγές της, όμως η άνοδος των εγχώριων και διεθνών τιμών δείχνει ότι η μικρότερη σοδειά ήδη επηρεάζει την αγορά. Εάν οι χαμηλές βροχοπτώσεις επηρεάσουν και την επόμενη καλλιεργητική περίοδο, η δυνατότητα των αποθεμάτων να λειτουργήσουν ως μόνιμο «μαξιλάρι» θα δοκιμαστεί περισσότερο.
