Η Danone έγινε η τρίτη και τελευταία από τις μεγάλες εταιρείες εμφιαλωμένου νερού που ανέλαβε δεσμεύσεις απέναντι στις ευρωπαϊκές αρχές προστασίας των καταναλωτών για τους ισχυρισμούς ανακυκλωσιμότητας στα πλαστικά μπουκάλια της, μετά την Coca-Cola τον Μάιο του 2025 και τη Nestlé Waters τον Μάρτιο του 2026. Οι τρεις εταιρείες θα διευκρινίζουν ότι οι ισχυρισμοί «100% ανακυκλώσιμο» ή «100% ανακυκλωμένο» δεν περιλαμβάνουν το καπάκι και την ετικέτα, δεν θα υπονοούν ότι το μπουκάλι ανακυκλώνεται σε κλειστό κύκλο και θα φροντίζουν ώστε ούτε η ετικέτα ούτε η διαφήμιση να παραπλανούν για τα περιβαλλοντικά οφέλη του πλαστικού. Τις δεσμεύσεις της Danone, με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου, ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η διευκρίνιση για το καπάκι και την ετικέτα θα πρέπει να τοποθετείται δίπλα στον ισχυρισμό και με το ίδιο μέγεθος γραμμάτων. Οι εταιρείες σταματούν επίσης να χρησιμοποιούν προτροπές όπως «Ανακύκλωσέ με ξανά», που υπονοούν ότι το μπουκάλι θα γίνει ξανά μπουκάλι. Μπορούν όμως να συνεχίσουν να ενθαρρύνουν τη σωστή απόρριψη με φράσεις όπως «Ανακύκλωσέ με». Οι ίδιοι κανόνες θα ισχύουν και στις ψηφιακές καμπάνιες, στους ιστότοπους και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η καταγγελία του 2023
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2023, όταν η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) και οργανώσεις-μέλη της από 13 χώρες, σε συνεργασία με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις ClientEarth και ECOS, κατέθεσαν καταγγελία στο δίκτυο των εθνικών αρχών προστασίας των καταναλωτών της ΕΕ (CPC). Η BEUC εντόπισε τρία προβλήματα, τους ισχυρισμούς «100% ανακυκλώσιμο», τους ισχυρισμούς «100% ανακυκλωμένο» και την «πράσινη» εικονογραφία, με σύμβολα κλειστού κύκλου, λογότυπα και εικόνες της φύσης, που κατά την άποψή της παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Τη δράση συντόνισαν η Υπηρεσία Καταναλωτών της Σουηδίας και η Αρχή Ανταγωνισμού της Ουγγαρίας.
Τα στοιχεία που επικαλείται η BEUC δείχνουν γιατί το ζήτημα δεν είναι μόνο θέμα διατύπωσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, περίπου το 55% των μπουκαλιών PET στην ΕΕ ανακυκλώνεται, και ένα μπουκάλι έχει περίπου 30% πιθανότητα να γίνει ξανά μπουκάλι. Τα υπόλοιπα καταλήγουν σε ταφή, σε αποτέφρωση ή ανακυκλώνονται σε προϊόντα χαμηλότερης αξίας, όπως ίνες για υφάσματα.
Ο γενικός διευθυντής της BEUC, Agustín Reyna, χαρακτήρισε τις δεσμεύσεις καλή είδηση για τους καταναλωτές που θέλουν να μπορούν να εμπιστεύονται τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, και χαιρέτισε την απόφαση της Danone να περιορίσει το «100%» σε συγκεκριμένα μέρη του μπουκαλιού. Όπως τόνισε, η παρουσίαση ενός μπουκαλιού ως πλήρως ανακυκλωμένου ή ανακυκλώσιμου είναι παραπλανητική και πρέπει να σταματήσει, όπως και οι εικόνες που υπονοούν ότι τα πλαστικά μπουκάλια δεν έχουν περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Οι δεσμεύσεις δεν συνοδεύονται από δημοσιευμένη προθεσμία εφαρμογής. Οι εθνικές αρχές θα παρακολουθούν αν οι εταιρείες τις τηρούν, ενώ η BEUC δηλώνει ότι θα ελέγχει η ίδια την εφαρμογή τους και ζητά αυστηρά μέτρα επιβολής αν οι εταιρείες δεν συμμορφωθούν. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα συντονίσει τις αρχές ώστε να εξεταστούν και άλλες μεγάλες εταιρείες εμφιάλωσης στην ενιαία αγορά, οι οποίες θα κληθούν, όπου χρειάζεται, να αναλάβουν αντίστοιχες δεσμεύσεις. Οι δεσμεύσεις έρχονται λίγες εβδομάδες αφότου άρχισε να εφαρμόζεται, στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, η Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 για την ενδυνάμωση των καταναλωτών στην πράσινη μετάβαση, η οποία περιορίζει αυστηρά τους γενικούς και αναπόδεικτους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς στα προϊόντα.
Πηγές:
