Οι προβληματισμοί των καταναλωτών
Ο τρόπος που αγοράζουμε και καταναλώνουμε τρόφιμα ενδέχεται να αλλάζει αθόρυβα, καθώς οι ρυθμιστικές αρχές στις Ηνωμένες Πολιτείες εισάγουν σταδιακά την τεχνητή νοημοσύνη (AI) στον έλεγχο και τη διαχείριση του διατροφικού συστήματος. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ανακοίνωσε την εφαρμογή ενός νέου εσωτερικού εργαλείου AI με το όνομα Elsa, το οποίο προορίζεται να υποστηρίξει το προσωπικό του οργανισμού στον χειρισμό μεγάλου όγκου δεδομένων που σχετίζονται με την ασφάλεια τροφίμων και την επισήμανση προϊόντων. Το Elsa δεν θα έχει ορατό ρόλο για τον καταναλωτή, ούτε θα γράφει τις ετικέτες των προϊόντων. Ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο εντοπίζονται και επισημαίνονται κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, να ιεραρχεί τις επιθεωρήσεις και να επιταχύνει την αντίδραση του FDA σε κρίσιμες περιστάσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέο καταγεγραμμένο συμβάν παρουσίας θειωδών σε δημοφιλές τρόφιμο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή ποτήρια – Περιέχουν βαρέα μέταλλα 12 φορές πάνω από το όριο και πωλούνται σε 16 χώρες!
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη εκτενώς στον σχεδιασμό τροφίμων, στη διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων και στην αντικατάσταση συστατικών. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν οι ετικέτες των τροφίμων πρέπει να αποκαλύπτουν τη χρήση ΑΙ στη διαδικασία παραγωγής – ένα ζήτημα που προς το παρόν δεν καλύπτεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Ingredient Communications τον Δεκέμβριο του 2024, το 83% των καταναλωτών θεωρεί ότι πρέπει να αναφέρεται ξεκάθαρα στις ετικέτες εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε κατά την ανάπτυξη ή παραγωγή ενός τροφίμου. Μάλιστα, σχεδόν τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων διαφωνούν με τη χρήση του όρου «φυσικό» σε προϊόντα στα οποία η ΑΙ έχει συμβάλει με οποιονδήποτε τρόπο. Ο Richard Clarke, διευθύνων σύμβουλος της Ingredient Communications, τονίζει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να αφουγκραστούν τις ανησυχίες του κοινού. «Πολλές εταιρείες τροφίμων και ποτών έχουν σπεύσει να υιοθετήσουν τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά είναι σημαντικό να φροντίσουν να λάβουν υπόψη πώς αισθάνονται οι καταναλωτές σχετικά με αυτό», σημειώνει. «Για να αποφύγουν μια αρνητική αντίδραση, οι κατασκευαστές θα πρέπει να εξετάσουν εάν είναι επαρκώς διαφανείς».
Τι κάνει το Elsa
Παρότι το Elsa δεν σχετίζεται άμεσα με τις ετικέτες των προϊόντων, αποτελεί ήδη μέρος του συστήματος που τις υποστηρίζει. Λειτουργώντας σε ασφαλές κυβερνητικό υπολογιστικό περιβάλλον (cloud), το εργαλείο βοηθά το προσωπικό του FDA να διαχειρίζεται γρηγορότερα μεγάλες ποσότητες πληροφοριών, να συνοψίζει αναφορές ανεπιθύμητων συμβάντων, να εντοπίζει ασυνέπειες στις σημάνσεις και να επισημαίνει ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω έλεγχο. Μία από τις βασικές προσδοκίες είναι ότι το Elsa θα επιταχύνει τη διαδικασία αναγνώρισης και αντιμετώπισης κινδύνων. Σήμερα, η ταξινόμηση και η δημόσια ανακοίνωση ανακλήσεων τροφίμων μπορεί να διαρκέσει από τρεις έως πέντε εβδομάδες, ένα διάστημα που σε περιπτώσεις επιδημιών ή μόλυνσης θεωρείται κρίσιμο.
Το FDA αναγνωρίζει ότι το Elsa βρίσκεται ακόμη στα πρώτα στάδια εφαρμογής. Μέλη του προσωπικού έχουν επισημάνει προβληματισμούς σχετικά με την ακρίβεια του εργαλείου, ειδικά σε περιβάλλοντα με μεγάλα και σύνθετα σύνολα δεδομένων, καθώς και την ανάγκη για διαρκή ανθρώπινη εποπτεία.
