Όταν η περιεκτικότητα του καλαμποκιού σε μυκοτοξίνες ξεπερνά τα όρια που έχει θέσει ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), η σοδειά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια ως ζωοτροφή. Συνήθως αποσύρεται από την αλυσίδα των ζωοτροφών, με σημαντικές απώλειες για τους αγρότες και τις μονάδες επεξεργασίας σιτηρών. Ερευνητές της Υπηρεσίας Γεωργικής Έρευνας του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA-ARS) στην Πεόρια του Ιλινόι και στο Στόουνβιλ του Μισισίπι εξετάζουν μια διαφορετική λύση. Χρησιμοποιούν το μολυσμένο καλαμπόκι ως τροφή για γρύλους, οι οποίοι στη συνέχεια μετατρέπονται σε άλευρο εντόμων για ζωοτροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας; Σε ποιο εντοπίστηκε μεγαλύτερη μικροβιακή επιβάρυνση κατά την επεξεργασία
Σύμφωνα με την ARS, το άλευρο εντόμων που προέκυψε περιείχε σχεδόν τριπλάσια πρωτεΐνη από το καλαμπόκι με το οποίο τράφηκαν τα έντομα. Τα επίπεδα μυκοτοξινών σε αυτό ήταν μειωμένα κατά 96%. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η προσέγγιση θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια πρώτη ύλη που σήμερα θεωρείται απόβλητο. Παράλληλα, θα παρήγαγε ένα συστατικό ζωοτροφών με υψηλή διατροφική αξία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα όρια υπολειμμάτων για έξι φυτοφάρμακα σε ακτινίδια, σταφύλια, κεράσια και δημητριακά από τις 5 Νοεμβρίου (πίνακας)
Η ομάδα του Στόουνβιλ είχε ήδη δημοσιεύσει το 2024 μελέτη στο Journal of Economic Entomology. Η μελέτη αυτή εξηγεί τον μηχανισμό πίσω από τη μείωση. Οι ερευνητές της Μονάδας Έρευνας για τη Διαχείριση των Εντόμων του Νότου τάισαν τον οικιακό γρύλο (Acheta domesticus) για 34 ημέρες με τροφή πλούσια σε καλαμπόκι. Η τροφή περιείχε φουμονισίνη B1, μία από τις συχνότερες μυκοτοξίνες στο καλαμπόκι, σε τρία επίπεδα, 1, 5 και 20 ppm, ενώ μια ομάδα ελέγχου έλαβε τροφή χωρίς τοξίνη. Η θνησιμότητα και η ανάπτυξη των εντόμων δεν επηρεάστηκαν σε κανένα επίπεδο. Το άλευρο από τους γρύλους είχε σημαντικά χαμηλότερη φουμονισίνη από την τροφή τους.
Η τοξίνη δεν αποδομήθηκε. Τα έντομα δεν την απορρόφησαν και την αποβάλλουν σχεδόν αμέσως, οπότε εντοπίστηκε κυρίως στα περιττώματά τους, σε επίπεδα που δεν διέφεραν σημαντικά από εκείνα της τροφής. Ο Ryan Paulk, βιολόγος της ARS και επικεφαλής εκείνης της μελέτης, εξήγησε ότι οι μυκοτοξίνες απλώς περνούν μέσα από τον γρύλο. Αυτό σημαίνει ότι η μέθοδος δεν εξαφανίζει την τοξίνη αλλά τη συγκεντρώνει στα περιττώματα. Ένα υπόλειμμα που παραδοσιακά αξιοποιείται ως λίπασμα θα χρειαζόταν λοιπόν ξεχωριστή διαχείριση.
Το καλαμπόκι με υψηλά επίπεδα μυκοτοξινών συχνά καταλήγει σήμερα στην παραγωγή αιθανόλης. Τα υπολείμματα της απόσταξης μπορούν να επιστρέψουν στις ζωοτροφές μόνο αν οι τοξίνες βρίσκονται κάτω από τα εγκεκριμένα όρια, διαφορετικά απορρίπτονται. Οι ερευνητές είχαν χαρακτηρίσει τα αποτελέσματα του 2024 προκαταρκτικά, καθώς είχαν εξεταστεί ένα μόνο είδος εντόμου και μία μόνο μυκοτοξίνη. Τόνιζαν επίσης ότι η εκτροφή εντόμων έχει τις δικές της δυσκολίες και ότι το άλευρο εντόμων κοστίζει ακόμη περισσότερο από τη σόγια ή το ιχθυάλευρο.
Στην ΕΕ, η αξιοποίηση μιας τέτοιας μεθόδου θα συναντούσε και κανονιστικά εμπόδια. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις ζωοτροφές απαγορεύει την ανάμειξη μολυσμένων πρώτων υλών με καθαρές για να μειωθεί η συγκέντρωση των ανεπιθύμητων ουσιών. Επιπλέον, τα έντομα που προορίζονται για ζωοτροφή επιτρέπεται να εκτρέφονται μόνο σε υποστρώματα που πληρούν τις προδιαγραφές των ζωοτροφών.
Πηγή: Food Safety Magazine
