Το νέο τρόφιμο παρουσιάζεται ως παράδειγμα του πώς η σύγχρονη βιοτεχνολογία μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία τροφίμων με ενισχυμένη θρεπτική αξία
Η Αυστραλία ενέκρινε επισήμως για εμπορική διάθεση μια γενετικά τροποποιημένη μωβ ντομάτα, ανοίγοντας τον δρόμο για την είσοδό της στην αγορά μέσα στο 2026 και σηματοδοτώντας μια νέα φάση στη συζήτηση γύρω από τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και τη διατροφή. Η αποκαλούμενη Purple Tomato™, η οποία θα κυκλοφορήσει με την εμπορική ονομασία Purple Bliss™, έλαβε τόσο την έγκριση ασφάλειας τροφίμων από τον οργανισμό Food Standards Australia New Zealand (FSANZ) όσο και την άδεια περιβαλλοντικής απελευθέρωσης από τον Ρυθμιστή Γενετικής Τεχνολογίας της Αυστραλίας.
Σύμφωνα με τις εταιρείες Norfolk Healthy Produce και All Aussie Farmers, που έχουν αναλάβει την ανάπτυξη και τη διανομή του προϊόντος, η διπλή αυτή έγκριση σημαίνει ότι η μωβ ντομάτα μπορεί πλέον να καλλιεργείται και να πωλείται όπως και οι συμβατικές ποικιλίες, χωρίς να απαιτούνται ειδικές άδειες για κάθε φύτευση. Ο FSANZ έχει ενσωματώσει την απόφασή του στον Κώδικα Τροφίμων της Αυστραλίας, επιβεβαιώνοντας ότι το προϊόν είναι «εξίσου ασφαλές» με τις υπάρχουσες ντομάτες στην αγορά.
Η ιδιαίτερη μωβ απόχρωση της ντομάτας οφείλεται στην παρουσία ανθοκυανινών, φυσικών φυτικών χρωστικών που απαντώνται σε τρόφιμα όπως τα μύρτιλα και τα βατόμουρα και είναι γνωστές για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες. Στην περίπτωση της Purple Tomato™, η υψηλή περιεκτικότητα σε ανθοκυανίνες επιτεύχθηκε μέσω της εισαγωγής δύο γονιδίων από το καλλωπιστικό φυτό αντίρρινο (snapdragon), τα οποία ενεργοποιούν τη βιοσύνθεση αυτών των ενώσεων σε ολόκληρο τον καρπό και όχι μόνο στη φλούδα. Η τεχνολογία αναπτύχθηκε αρχικά στο εργαστήριο της καθηγήτριας Cathie Martin στο John Innes Centre στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυστραλοί επιστήμονες υποδέχθηκαν την έγκριση με θετικά σχόλια. Ο καθηγητής Phil Brewer από το Πανεπιστήμιο La Trobe τόνισε ότι οι ανθοκυανίνες είναι ασφαλείς και ευεργετικές για την υγεία, με μελέτες να τις συνδέουν με προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα, αντιφλεγμονώδη δράση και πιθανή μείωση του κινδύνου ορισμένων μορφών καρκίνου. Υπενθύμισε επίσης ότι παρόμοια γονίδια υπάρχουν ήδη στη ντομάτα και ότι η γενετική τροποποίηση απλώς επιτάχυνε μια διαδικασία που οι παραδοσιακοί βελτιωτές προσπαθούν εδώ και δεκαετίες να πετύχουν.
Ο καθηγητής Daniel Tan από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ χαρακτήρισε τη μωβ ντομάτα παράδειγμα «επόμενης γενιάς» γενετικά τροποποιημένων τροφίμων, τα οποία δεν στοχεύουν μόνο στην ανθεκτικότητα σε έντομα ή ζιζανιοκτόνα, αλλά και στη βελτίωση της διατροφικής αξίας για τον καταναλωτή. Όπως σημείωσε, σε αντίθεση με παραδοσιακές μωβ ποικιλίες κληρονομιάς που είναι χρωματισμένες μόνο εξωτερικά, η συγκεκριμένη ντομάτα είναι μωβ σε όλη τη σάρκα της.
Από την πλευρά της επιστημονικής επικοινωνίας, η δρ Heather Bray από το Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας επεσήμανε ότι η έγκριση στέλνει σαφές μήνυμα ασφάλειας προς το κοινό, υπογραμμίζοντας τη διαφάνεια του αυστραλιανού ρυθμιστικού πλαισίου. Τόνισε ότι το προϊόν θα φέρει σήμανση γενετικά τροποποιημένου τροφίμου στα καταστήματα, δίνοντας στους καταναλωτές τη δυνατότητα συνειδητής επιλογής, ενώ παραδέχθηκε ότι πέρα από την ασφάλεια, η γεύση θα είναι ο τελικός κριτής της επιτυχίας του.
Η καθηγήτρια μάρκετινγκ Natalina Zlatevska από το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Σίδνεϊ υπογράμμισε ότι τρόφιμα με ασυνήθιστη εμφάνιση, όπως μια μοβ ντομάτα, μπορεί να προκαλέσουν τόσο περιέργεια όσο και επιφυλακτικότητα. Κατά την άποψή της, η σαφής επικοινωνία των διατροφικών οφελών και η σύνδεση με την ιδέα της «πολύχρωμης διατροφής» είναι κρίσιμες για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
Οι εταιρείες που βρίσκονται πίσω από το προϊόν δηλώνουν ότι η Purple Bliss™ θα διατεθεί αρχικά σε επιλεγμένες αγορές της Αυστραλίας αργότερα μέσα στο 2026. Παρουσιάζουν τη μωβ ντομάτα ως ένα παράδειγμα του πώς η σύγχρονη βιοτεχνολογία μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία τροφίμων με ενισχυμένη θρεπτική αξία, σε μια περίοδο όπου τα χρόνια νοσήματα που σχετίζονται με τη διατροφή αποτελούν αυξανόμενη πρόκληση για τα συστήματα υγείας. Το αν οι καταναλωτές θα αγκαλιάσουν αυτή τη νέα, εντυπωσιακά χρωματισμένη ντομάτα θα φανεί στα ράφια και, τελικά, στο πιάτο τους.
