Η αγορά συμπληρωμάτων διατροφής διευρύνεται συνεχώς, αλλά λίγα προϊόντα αντέχουν στον κλινικό έλεγχο
Η βιομηχανία των συμπληρωμάτων διατροφής έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο επικερδή τμήματα του κλάδου υγείας παγκοσμίως, με εκατοντάδες προϊόντα να υπόσχονται μακροζωία, ενέργεια και επιβράδυνση της γήρανσης. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη. Ειδικοί από τον χώρο της παθολογίας, της οικογενειακής ιατρικής και της ιατρικής μακροζωίας έχουν εντοπίσει εννέα συγκεκριμένες ουσίες που διαθέτουν αξιόπιστο ερευνητικό υπόβαθρο και μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να συμβάλουν στην υγιή γήρανση.
Το κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των συμπληρωμάτων είναι ότι δεν αντικαθιστούν τις βασικές συνήθειες υγείας, αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά σε αυτές. Η σωστή διατροφή, η τακτική άσκηση, η διαχείριση του στρες και οι τακτικές εξετάσεις παραμένουν η θεμελιώδης βάση. Τα συμπληρώματα, όπως χαρακτηριστικά λέει ένας από τους ειδικούς, είναι το «κερασάκι στην τούρτα».
Ποιες ουσίες ξεχωρίζουν και γιατί
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, γνωστά κυρίως μέσω των καψουλών ιχθυελαίου, συνδέονται με μειωμένη χρόνια φλεγμονή, καλύτερη καρδιακή και εγκεφαλική υγεία, ενώ ορισμένες μελέτες τα συσχετίζουν με επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης όταν συνδυάζονται με βιταμίνη D και άσκηση. Ο συνδυασμός βιταμινών D3 και K2 θεωρείται κρίσιμος για την ισορροπία του ανοσοποιητικού, την οστική υγεία και την αγγειακή αντοχή, ιδιαίτερα για άτομα άνω των 50 ετών. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος B, και ειδικότερα η B12, προστατεύουν τα νευρικά μονοπάτια, ενισχύουν τον μεταβολισμό και η έλλειψή τους έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακές παθήσεις, γνωστικές διαταραχές και ψυχικά προβλήματα σε μεγαλύτερη ηλικία.
Το μαγνήσιο, συχνά γνωστό ως συμπλήρωμα ύπνου, εμφανίζεται να έχει βαθύτερο ρόλο: η έλλειψή του συνδέεται με χρόνια φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο για καρδιακή νόσο, καρκίνο και νόσο Alzheimer. Το CoQ10, ένα αντιοξειδωτικό που μειώνεται φυσικά με την ηλικία, υποστηρίζει τη μιτοχονδριακή λειτουργία σε όργανα υψηλής ενεργειακής ζήτησης όπως η καρδιά και ο εγκέφαλος. Οι φυτικές ίνες σε μορφή συμπληρώματος έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από καρδιαγγειακές παθήσεις και καρκίνο, ενώ υποστηρίζουν το εντερικό μικροβίωμα που παίζει κεντρικό ρόλο στην ανοσολογική απόκριση.
Ασβέστιο, κρεατίνη και κουρκουμίνη
Το ασβέστιο παραμένει απαραίτητο για την πρόληψη της οστεοπόρωσης, αλλά η υπερβολική λήψη του ενέχει κινδύνους, γι’ αυτό και οι ειδικοί συστήνουν εξέταση επιπέδων πριν από οποιαδήποτε συμπληρωματική χορήγηση. Η κρεατίνη, που ταυτίζεται συνήθως με τον αθλητισμό, αποδεικνύεται χρήσιμη για την πρόληψη της σαρκοπενίας, δηλαδή της μυϊκής απώλειας που επιταχύνεται με την ηλικία, με παράλληλες ενδείξεις ότι μπορεί να ενισχύει τη μνήμη σε ηλικιωμένους. Η κουρκουμίνη, δραστική ουσία του κουρκουμά, καταπολεμά τη φλεγμονή στον οργανισμό και μελέτες την έχουν συσχετίσει με προστατευτική δράση έναντι νευροεκφυλιστικών παθήσεων και γνωστικής έκπτωσης, ενώ φαίνεται να ανακουφίζει από πόνους οστεοαρθρίτιδας.
Σε κάθε περίπτωση, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) δεν ρυθμίζει τα συμπληρώματα με τον ίδιο τρόπο που ελέγχει τρόφιμα και φάρμακα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επιλογή προϊόντων με πιστοποίηση ανεξάρτητων φορέων ελέγχου ποιότητας. Ορισμένα συμπληρώματα αλληλεπιδρούν επίσης με συνταγογραφούμενα φάρμακα, κάτι που καθιστά την ιατρική συμβουλή απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε έναρξη χορήγησης.
