Οι ερευνητές μελέτησαν 31 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καμία από τις οποίες δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο
Ισχυρό συσχετισμό μεταξύ της έκθεσης σε γεωργικά φυτοφάρμακα στο περιβάλλον και του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου, αποκαλύπτει επιστημονική μελέτη, με τη συμμετοχή ερευνητών από το Ινστιτούτο Παστέρ, το Πανεπιστήμιο της Τουλούζης, το Εθνικό Ινστιτούτο Νεοπλασματικών Νοσημάτων του Περού και το Γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Η έρευνα έγινε στο Περού, που έχει εντατική γεωργία σε ορισμένες περιοχές, μεγάλη ποικιλία κλιματικών συνθηκών και οικοσυστημάτων και σημαντικές κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες. Τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένη έκθεση ορισμένων ομάδων πληθυσμού σε φυτοφάρμακα, ιδίως των αυτόχθονων και των αγροτικών κοινοτήτων. Κατά μέσο όρο, αυτοί οι πληθυσμοί εκτίθενται ταυτόχρονα σε δώδεκα διαφορετικά φυτοφάρμακα που ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις.
Οι ερευνητές μελέτησαν 31 χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, καμία από τις οποίες δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνα ουσία για τον άνθρωπο. Στη συνέχεια, μοντελοποίησαν τη διασπορά των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον κατά την περίοδο 2014-2019 και δημιούργησαν έναν χάρτη υψηλής ανάλυσης με τις περιοχές που διέτρεχαν τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης. Διασταυρώνοντας αυτή τη χαρτογράφηση με δεδομένα από περισσότερους από 150.000 ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο μεταξύ 2007 και 2020, οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές, όπου οι άνθρωποι ήταν πιο πιθανό να εκτεθούν σε φυτοφάρμακα στο περιβάλλον και πιο πιθανό να επηρεαστούν από ορισμένους καρκίνους. Διαπίστωσαν ότι σε αυτές τις περιοχές ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% υψηλότερος.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Health», δείχνει ότι ορισμένοι όγκοι αν και σε διαφορετικά όργανα έχουν κοινές βιολογικές ευπάθειες που συνδέονται με την κυτταρική τους προέλευση και επηρεάζονται από την έκθεση σε φυτοφάρμακα. Το συκώτι είναι ένα βασικό όργανο στον μεταβολισμό των χημικών ουσιών και θεωρείται σημείο-φρουρός για την περιβαλλοντική έκθεση. Οι μοριακές αναλύσεις που διεξήχθησαν στο Ινστιτούτο Παστέρ δείχνουν ότι τα φυτοφάρμακα διαταράσσουν τις διαδικασίες που βοηθούν στη διατήρηση της κυτταρικής λειτουργίας και της κυτταρικής ταυτότητας. Αυτές οι βιολογικές αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη του καρκίνου υποδηλώνοντας πρώιμες, σωρευτικές και σιωπηλές επιπτώσεις. Μπορούν να κάνουν τους ιστούς πιο ευάλωτους και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως λοιμώξεις, φλεγμονές ή περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αμφισβητούν τις συμβατικές τοξικολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες βασίζονται στην αξιολόγηση μεμονωμένων ουσιών και στον καθορισμό ορίων που θεωρούνται ασφαλή. Υπογραμμίζουν τη σημασία της εξέτασης των μειγμάτων φυτοφαρμάκων, της περιβαλλοντικής έκθεσης και των πραγματικών κοινωνικών δεδομένων. Επίσης, εντοπίζουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως το Ελ Νίνιο, μπορούν να επιδεινώσουν την έκθεση στα φυτοφάρμακα και τη διασπορά τους στο περιβάλλον.
Οι ερευνητές ζητούν επανεκτίμηση των πολιτικών αξιολόγησης κινδύνου και πρόληψης.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.nature.com/articles/s44360-026-00087-0
Μ.Κουζινοπούλου ΑΠΕ-ΜΠΕ
