Το E171 αφαιρέθηκε από τα τρόφιμα αλλά παραμένει στα αντηλιακά με απόφαση του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου
Το Διοξείδιο του τιτανίου (TiO₂)) παράγεται παγκοσμίως σε κλίμακα εκατομμυρίων τόνων. Η πλειονότητα του
TiO₂ που παράγεται χρησιμοποιείται σε τεχνικές εφαρμογές όπως η παραγωγή χρωμάτων, βερνικιών, χαρτιού και πλαστικών. Με την ονομασία CI 77891, η ουσία χρησιμοποιείται και ως λευκή χρωστική σε καλλυντικά προϊόντα όπως η οδοντόκρεμα. Το TiO₂ χρησιμοποιείται επίσης ως φίλτρο για την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία στα αντηλιακά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο παγωτό που… “καίει το στόμα”: Ειδοποίηση από την Ευρώπη για δυνητικά σοβαρό κίνδυνο – Δείτε φωτογραφία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιοι και γιατί ΔΕΝ πρέπει να τρώνε χωριάτικη σαλάτα
Μέχρι το 2022, το TiO₂ ήταν επίσης εγκεκριμένο ως πρόσθετο τροφίμων με την ονομασία E 171. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) διαπίστωσε στην αξιολόγηση κινδύνου του 2021 ότι το γονιδιοτοξικό δυναμικό του TiO₂ δεν μπορεί να αποκλειστεί. Αυτή η γνωμοδότηση οδήγησε στη απαγόρευση της χρήσης του ως πρόσθετο τροφίμων σε ολόκληρη την ΕΕ από τις 8 Αυγούστου 2022.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι πιο αλμυρό, το θαλασσινό νερό ή η άλμη στη φέτα;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το καλό νέο της Ημέρας: Επιστήμονες μόλις ανακάλυψαν νέα επίδραση της σοκολάτας στη χοληστερόλη
Εισπνοή (εισπνοή)
Ο υψηλότερος κίνδυνος για πιθανή πρόσληψη είναι μέσω της εισπνοής. Αυτό αφορά τα εισπνεόμενα σωματίδια (≤ 10 µm)) και νανοσωματίδια. Πειράματα σε ζώα έχουν δείξει πνευμονία, ίνωση και, όταν χορηγήθηκαν πολύ υψηλές δόσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, καρκίνο του πνεύμονα. Ο υποτιθέμενος μηχανισμός δράσης περιλαμβάνει την υπερφόρτωση των πνευμόνων με πάρα πολλά σωματίδια και τη σχετική λειτουργία καθαρισμού των πνευμόνων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL UK: Πώς μολύνθηκε δημοφιλές τρόφιμο από καρκινογόνο ουσία και οδήγησε σε επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πλυντήριο Πιάτων: Ποιο είναι το καλύτερο απορρυπαντικό, ταμπλέτες ή τζελ; Δοκιμές σε 30 προϊόντα
Διοξείδιο του τιτανίου μέσω της εισπνοής
Σύμφωνα με τον κανονισμό CLP (ΕΚ) αριθ. 1271/2008, ο οποίος ρυθμίζει την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των χημικών προϊόντων σε ολόκληρη την ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ταξινόμησε το TiO₂ σε μορφή σκόνης ως «ύποπτο για καρκινογένεση μέσω εισπνοής». Ωστόσο, η απόφαση αυτή ακυρώθηκε από το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) το 2022, επειδή οι υποκείμενες επιστημονικές μελέτες παρουσίαζαν μεθοδολογικές αδυναμίες (π.χ. ανεπαρκής εξέταση της πνευμονικής συμφόρησης και των ιδιοτήτων των σωματιδίων). Ακολούθησε έφεση κατά της απόφασης η οποία εξετάστηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το οποίο επικύρωσε την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της ΕΕ (Πρωτόδικο) ότι η ταξινόμηση του διοξειδίου του τιτανίου σε μορφή σκόνης ως «πιθανώς καρκινογόνου μέσω εισπνοής» είναι άκυρη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα σαλάμια: 88 άνθρωποι με τροφική δηλητηρίαση – Προειδοποίηση για πολυανθεκτικό στέλεχος σαλμονέλας
Επαφή με το δέρμα
TiO₂ δεν απορροφάται μέσω του άθικτου δέρματος, ούτε σε μικρο- ούτε σε νανο-μορφή. Μελέτες δεν δείχνουν συστηματικές επιδράσεις όταν εφαρμόζεται δερματικά (π.χ., σε αντηλιακά). Επομένως, δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία.
Αντηλιακά
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το νανο- TiO₂ ως φίλτρο UV, δεν αναμένονται επιπτώσεις στην υγεία σε συγκέντρωση έως και 25% στα αντηλιακά. Μελέτες δείχνουν ότι το νανο- TiO₂ στις μορφές που χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά προϊόντα, δεν μπορούν να διεισδύσουν στην ανθρώπινη κυκλοφορία του αίματος.
Η χρήση του TiO₂ σε αντηλιακά έχει αξιολογηθεί από την Επιστημονική Επιτροπή της Επιτροπής της ΕΕ (SCCS) και ρυθμίζεται από τον Κανονισμό της ΕΕ για τα Καλλυντικά ΕΚ (Αρ.) 1223/2009 (Παράρτημα VI, Αρ. 27 ή 27α). Σύμφωνα με αυτόν τον κανονισμό, το TiO₂ δεν απαγορεύεται γενικά σε σπρέι, αλλά μόνο σε εκείνα που, λόγω του (μικρού) μεγέθους των σωματιδίων, μπορούν να εισπνευστούν μέσω των πνευμόνων των τελικών χρηστών. Υπάρχουν επίσης ψεκασμοί (π.χ., ψεκασμοί με αντλία) στους οποίους τα σωματίδια είναι τόσο μεγάλα που δεν φτάνουν στα βαθύτερα μέρη των πνευμόνων, αποτρέποντας έτσι την έκθεση μέσω εισπνοής.
Οδοντόκρεμες
Όσον αφορά στον κίνδυνο από οδοντόκρεμες, η χρήση του TiO₂ στις οδοντόκρεμες επαναξιολογείται επί του παρόντος από την SCCS. Η αξιολόγηση αυτή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Ωστόσο μελέτη που διεξήχθη από πολλά πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένης της Τουλούζης και του Λουξεμβούργου, και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nanotoxicology, τόνισε πώς ο στοματικός βλεννογόνος είναι μια σημαντική οδός απορρόφησης για τη διέλευση των σωματιδίων TiO2. Με επιδράσεις κυτταροτοξικότητας και γονοτοξικότητας που θα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά, καταλήγουν στο συμπέρασμα, ακόμη και σε χρήσεις που εξακολουθούν να επιτρέπονται στην Ευρώπη, όπως αυτές σε φαρμακευτικά προϊόντα και οδοντόκρεμες.
