Οι κάλτσες συμπίεσης δεν προορίζονται αποκλειστικά για ηλικιωμένους ή ανθρώπους με προβλήματα στις φλέβες. Η ελεγχόμενη πίεση που ασκούν στα πόδια βοηθά την επιστροφή του αίματος προς την καρδιά, περιορίζοντας τη συγκέντρωσή του στα κάτω άκρα όταν κάποιος παραμένει για πολλές ώρες καθιστός ή όρθιος. Για τον λόγο αυτό μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολύωρα ταξίδια, σε επαγγέλματα που απαιτούν παρατεταμένη ορθοστασία, κατά την εγκυμοσύνη, σε περιπτώσεις κιρσών ή λεμφοιδήματος, αλλά και από ανθρώπους που γυμνάζονται. Η χρησιμότητά τους συνδέεται κυρίως με το γεγονός ότι η πίεση που ασκείται στα πόδια εμποδίζει το αίμα να λιμνάζει στις φλέβες. Σε ανθρώπους που κάθονται πολλές ώρες, όπως συμβαίνει σε μια πολύωρη πτήση, αυτό μπορεί να βοηθήσει στην κυκλοφορία και να περιορίσει το πρήξιμο. Σε νεότερους και υγιείς ανθρώπους, η χρήση τους μπορεί επίσης να κάνει τα πόδια να αισθάνονται λιγότερο βαριά, ενώ ορισμένες μελέτες έχουν εξετάσει την επίδρασή τους στην αποκατάσταση μετά την άσκηση.
Πότε μπορεί να φανούν χρήσιμες
Η παρατεταμένη ορθοστασία αποτελεί μία από τις συνηθισμένες περιπτώσεις όπου μπορεί να χρησιμοποιηθούν κάλτσες συμπίεσης. Ο πόνος, η αίσθηση βάρους και το πρήξιμο στα πόδια μπορούν να μειωθούν όταν η κυκλοφορία υποστηρίζεται με αυτόν τον τρόπο. Αντίστοιχα, σε πολύωρα ταξίδια μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της ροής του αίματος στα κάτω άκρα και να περιορίσουν τη συγκέντρωση υγρών στους αστραγάλους και τις γάμπες. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η συμπίεση μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους μετά την άσκηση, κυρίως όσον αφορά την αποκατάσταση και τον μυϊκό πόνο. Μελέτη σε ανεπαρκώς δραστήριους ενήλικες, που περιλαμβάνεται στις πηγές του άρθρου, εξέτασε την επίδραση των καλτσών συμπίεσης στην απόδοση και την αποκατάσταση μετά την άσκηση. Τα πιθανά οφέλη δεν σημαίνουν ότι αποτελούν απαραίτητο εξοπλισμό για κάθε άνθρωπο που γυμνάζεται, αλλά εξηγούν γιατί χρησιμοποιούνται πλέον και από νεότερους, υγιείς ανθρώπους. Σε συγκεκριμένες παθήσεις, η χρήση τους μπορεί να έχει πιο σαφή ιατρικό ρόλο. Οι κάλτσες συμπίεσης χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων σε κιρσούς και λεμφοίδημα, ενώ μπορεί να αξιοποιηθούν και σε ορισμένες περιπτώσεις ορθοστατικής υπότασης ή συνδρόμων που προκαλούν ζάλη όταν κάποιος σηκώνεται όρθιος. Η επιλογή της κατάλληλης πίεσης, ωστόσο, εξαρτάται από την κατάσταση του κάθε ανθρώπου.
Δεν είναι κατάλληλες για όλους
Η συμπίεση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια εντελώς ακίνδυνη πρακτική που μπορεί να εφαρμόζεται χωρίς αξιολόγηση. Άτομα με περιφερική αρτηριακή νόσο, νευροπάθεια, δερματίτιδα ή ιδιαίτερα ευαίσθητο δέρμα μπορεί να χρειάζεται να τις αποφεύγουν, ενώ όσοι έχουν μειωμένη αισθητικότητα στα πόδια μπορεί να μην αντιληφθούν έγκαιρα ότι η κάλτσα είναι υπερβολικά σφιχτή ή προκαλεί ερεθισμό.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η ένταση της συμπίεσης. Η πίεση μετράται σε mmHg και οι κάλτσες διακρίνονται σε χαμηλής πίεσης, κάτω από 20 mmHg, μέτριας πίεσης, από 20 έως 30 mmHg, και υψηλής πίεσης, πάνω από 30 mmHg. Η πραγματική πίεση που δέχεται το πόδι εξαρτάται επίσης από την ελαστικότητα του υλικού, το μέγεθος και το σχήμα του ποδιού και τη δραστηριότητα του ανθρώπου. Για αυτό, όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα υγείας, η επιλογή της κατάλληλης πίεσης καλό είναι να γίνεται με τη συμβουλή επαγγελματία υγείας.
Δεν υπάρχει μία επίσημη διάρκεια χρήσης που να θεωρείται κατάλληλη για όλους. Κάποιοι μπορεί να τις φορούν για τρεις ή τέσσερις ώρες μετά την άσκηση, ενώ σε ένα πολύωρο ταξίδι ή μια εργάσιμη ημέρα με παρατεταμένη ορθοστασία μπορεί να χρησιμοποιούνται για δέκα ώρες ή περισσότερο. Ο ύπνος με κάλτσες συμπίεσης δεν συνιστάται γενικά χωρίς συγκεκριμένη ιατρική οδηγία, ενώ η Health αναφέρει ότι συνήθως δεν είναι σκόπιμο να φοριούνται για περισσότερες από 24 ώρες συνεχόμενα.
Φωτογραφία Shutterstock