Αν η έκθεση στον ήλιο προκαλεί πλέον πιο εύκολα ερεθισμό, έγκαυμα ή αλλαγές στο δέρμα σε σχέση με το παρελθόν, η ηλικία μπορεί να αποτελεί έναν από τους λόγους. Οι φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στο δέρμα με την πάροδο των χρόνων μειώνουν σταδιακά ορισμένους από τους μηχανισμούς προστασίας του απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ η συσσωρευμένη έκθεση στον ήλιο καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής προσθέτει επιπλέον βλάβες.
Με την ηλικία, η επιδερμίδα γίνεται λεπτότερη, ενώ λεπταίνει και το βαθύτερο στρώμα του δέρματος, το χόριο, όπου μειώνονται μεταξύ άλλων τα επίπεδα κολλαγόνου. Παράλληλα, ο ρυθμός ανανέωσης των κυττάρων επιβραδύνεται σημαντικά. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται δερματολόγοι, η κυτταρική ανανέωση μπορεί να έχει μειωθεί περίπου στο μισό μεταξύ της δεκαετίας των 30 και της δεκαετίας των 70, γεγονός που επηρεάζει την ικανότητα του δέρματος να αποκαθίσταται μετά από βλάβες που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία.
Ένας ακόμη μηχανισμός αφορά τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη. Η μελανίνη απορροφά και διαχέει μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας, λειτουργώντας ως ένας από τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας του δέρματος. Ο αριθμός των μελανοκυττάρων μειώνεται με την ηλικία, με αποτέλεσμα να περιορίζεται και η παραγωγή μελανίνης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μεγαλύτερος άνθρωπος θα εμφανίσει απαραίτητα πιο έντονη αντίδραση στον ήλιο. Η φωτοευαισθησία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο τύπος του δέρματος, η προηγούμενη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, η χρήση φαρμάκων και οι ορμονικές αλλαγές. Στις γυναίκες, για παράδειγμα, η πτώση των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάσει την ενυδάτωση, την ελαστικότητα και τη λειτουργία του δερματικού φραγμού, ενώ παράλληλα συνδέεται με αλλαγές που κάνουν το δέρμα πιο ευάλωτο. Τα φάρμακα αποτελούν έναν ακόμη παράγοντα που συχνά περνά απαρατήρητος. Ορισμένες δραστικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία, αυξάνοντας την πιθανότητα εγκαύματος ή δερματικών αντιδράσεων μετά την έκθεση στον ήλιο. Για τον λόγο αυτό, μια ασυνήθιστη αντίδραση που εμφανίζεται ξαφνικά σε έναν άνθρωπο που μέχρι πρότινος ανεχόταν τον ήλιο μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με την ηλικία αλλά και με κάποια φαρμακευτική αγωγή. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας επισημαίνει επίσης ότι το δέρμα στις δεκαετίες των 60 και 70 γίνεται λεπτότερο, ξηρότερο, ερεθίζεται ευκολότερα και επουλώνεται πιο αργά.
Η συσσωρευμένη έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο
Η μεγαλύτερη ευαισθησία του δέρματος στην τρίτη ηλικία δεν είναι ο μοναδικός λόγος για αυξημένη προσοχή. Η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί βλάβες που συσσωρεύονται σε βάθος δεκαετιών, επομένως η ηλικία συμπίπτει με μεγαλύτερο συνολικό φορτίο έκθεσης. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ότι η συσσωρευμένη βλάβη από τον ήλιο αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, ενώ η φωτογήρανση εκδηλώνεται με ρυτίδες, κηλίδες και αλλοιώσεις της υφής του δέρματος. Γι’ αυτό η προστασία από τον ήλιο δεν γίνεται λιγότερο σημαντική όσο περνούν τα χρόνια, αλλά περισσότερο. Οι δερματολόγοι συστήνουν αντηλιακό ευρέος φάσματος με δείκτη προστασίας SPF 30 ή υψηλότερο, προστατευτικό ρουχισμό, καπέλο και αναζήτηση σκιάς όταν η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ισχυρή. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συνιστά επίσης επανεφαρμογή του αντηλιακού περίπου κάθε δύο ώρες όταν υπάρχει παραμονή σε εξωτερικό χώρο και μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και νέα ή μεταβαλλόμενα σημάδια στο δέρμα, καθώς ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος αυξάνεται με την ηλικία. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας αναφέρει ότι περίπου από την ηλικία των 50 ετών αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του δέρματος και προκαρκινικών αλλοιώσεων, ενώ ένα σημάδι που αλλάζει, αιμορραγεί ή προκαλεί επίμονο κνησμό χρειάζεται αξιολόγηση από δερματολόγο.
