Η κρίσιμη περίοδος των 1000 ημερών και οι παράγοντες κινδύνου που ξεκινούν πριν τη γέννηση, σύμφωνα με νέα διεθνή συστηματική επισκόπηση
Μία νέα ολοκληρωμένη συστηματική επισκόπηση, η οποία δημοσιεύτηκε από το Obesity Reviews τον Νοέμβριο του 2025, εντόπισε τους πιο συνεπείς παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την παιδική παχυσαρκία κατά τις πρώτες χίλιες ημέρες της ζωής. Η περίοδος αυτή εκτείνεται από τη σύλληψη έως την ηλικία των δύο ετών και θεωρείται κρίσιμη για τη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης υγείας. Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από διεθνή ομάδα ειδικών της ομάδας δράσης Early Nutrition and Long-Term Health Task Force της ILSI Europe, συγκεντρώνει την πιο πρόσφατη και ολοκληρωμένη βάση δεδομένων για την υποστήριξη στρατηγικών πρόληψης παγκοσμίως.
Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερες από δεκαεπτά χιλιάδες δημοσιεύσεις και ανέλυσαν εκατόν εβδομήντα επτά μελέτες. Τα δεδομένα περιελάμβαναν στοιχεία από πάνω από 1,8 εκατομμύρια παιδιά σε τριάντα επτά χώρες, οι περισσότερες από τις οποίες είχαν υψηλό εισόδημα. Το μέσο ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας που καταγράφηκε σε αυτές τις μελέτες ανερχόταν στο έντεκα τοις εκατό. Συνολικά, η ομάδα εντόπισε είκοσι τρεις παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται σταθερά με υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης παιδικής παχυσαρκίας.
Οι ισχυρότεροι παράγοντες κινδύνου
Η επισκόπηση ανέδειξε αρκετές επιδράσεις από την πρώιμη ζωή με τη μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι παράγοντες κινδύνου μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δύο κύριες κατηγορίες: Τη μητρική υγεία και την περίοδο γέννησης βρεφικής ηλικίας.
Στην κατηγορία της μητρικής υγείας οι ισχυρότεροι παράγοντες είναι το υψηλότερο βάρος της μητέρας πριν από την εγκυμοσύνη, η υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της κύησης και το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κομμάτια μετάλλου σε έτοιμα μοσχαρίσια μπιφτέκια στον πάγκο μεγάλης αλυσίδας – Επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται παστά ψάρια λόγω κινδύνου πρόκλησης θανατηφόρας αλλαντίασης – Τι πρέπει να προσέχουμε κατά την αγορά
Στην κατηγορία γέννησης και βρεφικής ηλικίας περιλαμβάνονται το υψηλότερο βάρος γέννησης, το να είναι το βρέφος μεγάλο για την ηλικία κύησης, η έλλειψη θηλασμού και η ταχεία αύξηση του βάρους του βρέφους.
Ευκαιρίες για έγκαιρη πρόληψη
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι πρώτες χίλιες ημέρες αντιπροσωπεύουν ένα κρίσιμο παράθυρο για δράση. Οι μέλλοντες γονείς ή οι γονείς νεογνών έχουν συχνή επαφή με επαγγελματίες υγείας και είναι συχνά πρόθυμοι να κάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής προς όφελος της δικής τους υγείας και της υγείας των παιδιών τους. Η συστηματική επισκόπηση παρέχει την πιο ολοκληρωμένη εικόνα των οικογενειακών παραγόντων κινδύνου για την παιδική παχυσαρκία από την προσύλληψη έως την ηλικία των δύο ετών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σάκχαρο: Τα 10 τρόφιμα που θα το διατηρήσουν σε υγιή επίπεδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αλληλούχηση Ολόκληρου Γονιδιώματος: Πώς οι επιστήμονες «ξεσκεπάζουν» τα παθογόνα στα τρόφιμα, με απλά λόγια
Η δρ Romy Gaillard, πρόεδρος της ομάδας εμπειρογνωμόνων, δήλωσε πως η βελτιωμένη αξιολόγηση του κινδύνου στην πρώιμη ζωή, υποστηριζόμενη από προηγμένα μοντέλα, θα μπορούσε να βοηθήσει στη στόχευση των στρατηγικών πρόληψης με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Οι συγγραφείς αναφέρουν επίσης ορισμένα αξιοσημείωτα κενά στην έρευνα, όπως η περιορισμένη μελέτη των πατρικών παραγόντων και της περιόδου πριν τη σύλληψη. Η πρώιμη αναγνώριση αυτών των παραγόντων και βιοδεικτών είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη έγκαιρων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων.
