Η αυξανόμενη ποιότητα των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης καθιστά τα παραποιημένα βίντεο ολοένα και πιο πειστικά, δυσχεραίνοντας τη διάκριση μεταξύ αυθεντικού και ψεύτικου περιεχομένου.
Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί ένα νέο και ιδιαίτερα ανησυχητικό πεδίο παραπληροφόρησης, αυτή τη φορά με θύματα γνωστές ιατρικές προσωπικότητες. Τους τελευταίους μήνες, ο καθηγητής Serge Hercberg, διεθνώς γνωστός για τη συμβολή του στη δημιουργία του Nutri-Score, βρέθηκε αντιμέτωπος με μια εκτεταμένη υπόθεση ψηφιακής πλαστοπροσωπίας, καθώς δεκάδες βίντεο που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούσαν το πρόσωπο, τη φωνή και την ιδιότητά του χωρίς καμία απολύτως συναίνεση.
Σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις του, τα βίντεο τον παρουσίαζαν να φορά ιατρική μπλούζα, μέσα σε ένα υποτιθέμενο ιατρικό γραφείο, διατυπώνοντας «συμβουλές» για θέματα υγείας, τις οποίες ο ίδιος ουδέποτε εξέφρασε. Το περιεχόμενο χαρακτηρίζεται ως επιστημονικά αβάσιμο, ενώ η μορφή τους ακολουθούσε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο μεγάλης διάρκειας και γενικών αναφορών σε διατροφή και υγεία. Τα συγκεκριμένα βίντεο φιλοξενήθηκαν στην πλατφόρμα YouTube μέσω της καναλιού «Santé sage», το οποίο τελικά αφαιρέθηκε, όχι όμως άμεσα.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα που αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότεροι επώνυμοι αλλά και απλοί πολίτες: ακόμη και όταν υπάρχουν επίσημες καταγγελίες και σαφείς ενδείξεις απάτης, η διαδικασία αφαίρεσης τέτοιου υλικού από τις μεγάλες πλατφόρμες αποδεικνύεται συχνά χρονοβόρα και περίπλοκη. Ο Hercberg προχώρησε σε νομικές ενέργειες και υπέβαλε αναφορά στο γαλλικό σύστημα καταγγελιών Pharos, ενώ αρχικά έλαβε απάντηση από την πλατφόρμα ότι η αναφορά δεν πληρούσε τα κριτήρια για usurpation d’identité, εξέλιξη που προκαλεί ερωτήματα για την επάρκεια των μηχανισμών ελέγχου.
Το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές προβεβλημένες προσωπικότητες του ιατρικού χώρου έχουν δει την εικόνα τους να αξιοποιείται σε παραπλανητικά ή καθαρά διαφημιστικά βίντεο. Ο Michel Cymes, γιατρός, ραδιοφωνικός και τηλεοπτικός παρουσιαστής για θέματα υγείας, εμφανίστηκε σε ψευδή βίντεο που προωθούσαν προϊόντα αδυνατίσματος και σεξουαλικής ενίσχυσης, ο Jean-Michel Cohen, πρώην διατροφολόγος, τηλεοπτικός παρουσιαστής και πωλητής προϊόντων διαίτης, συνδέθηκε με διαφημίσεις αμφίβολων σκευασμάτων, ενώ αντίστοιχες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί για τον γιατρό-παρουσιαστή Jimmy Mohamed και την πρώην Μις Γαλλία, γιατρός και αρθρογράφος υγείας, Marine Lorphelin. Τα περιστατικά αυτά έχουν φιλοξενηθεί σε διαφορετικά κοινωνικά δίκτυα, μεταξύ των οποίων το Facebook και το X, υπογραμμίζοντας την κλίμακα του προβλήματος.
Η αυξανόμενη ποιότητα των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης καθιστά τα παραποιημένα βίντεο ολοένα και πιο πειστικά, δυσχεραίνοντας τη διάκριση μεταξύ αυθεντικού και ψεύτικου περιεχομένου. Το διακύβευμα δεν περιορίζεται στην ηθική ή επαγγελματική βλάβη των θυμάτων, αλλά επεκτείνεται και στη δημόσια υγεία, καθώς οι «συμβουλές» που παρουσιάζονται με την επίφαση ιατρικής αυθεντίας μπορεί να είναι ανακριβείς ή ακόμη και επικίνδυνες.
Ειδικοί στην ψηφιακή ασφάλεια επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικών λύσεων, αυστηρότερων πολιτικών από τις πλατφόρμες και ενίσχυση της ενημέρωσης των χρηστών. Η επαλήθευση πηγών, η επιφυλακτικότητα απέναντι σε εντυπωσιακούς ισχυρισμούς και η προσφυγή σε επίσημους φορείς υγείας παραμένουν βασικές γραμμές άμυνας για το κοινό.
Παράλληλα, για τα άτομα που πέφτουν θύματα πλαστοπροσωπίας, οι αρμόδιες αρχές συνιστούν τη συστηματική καταγραφή αποδεικτικών στοιχείων, την υποβολή επίσημων καταγγελιών και την άμεση ενημέρωση των πλατφορμών. Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία παράγεται και διαδίδεται τέτοιο υλικό δείχνει ότι το πρόβλημα είναι πιθανό να ενταθεί, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται όλο και πιο προσβάσιμη.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
