Πώς ένας ισχυρισμός προκάλεσε αύξηση στη χρήση της ιβερμεκτίνης και ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα
Τον Ιανουάριο του 2025, ο ηθοποιός Mel Gibson εμφανίστηκε σε δημοφιλές podcast και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν υποστήριξε ότι φίλοι του με προχωρημένο καρκίνο φέρεται να παρουσίασαν βελτίωση μετά τη λήψη αντιπαρασιτικών φαρμάκων, συγκεκριμένα της ουσίας ιβερμεκτίνης (Ivermectin) και της φενβενδαζόλης, μιας ουσίας που χρησιμοποιείται κυρίως στην κτηνιατρική και δεν έχει εγκριθεί ως αντικαρκινική θεραπεία για τον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κεμπάπ μεγάλης αλυσίδας υπεύθυνο για απανωτές μολύνσεις με νοσηλείες παιδιών και κρούσματα νεφρικής ανεπάρκειας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ελληνική ανάκληση μετατράπηκε σε ευρωπαϊκό συναγερμό για ουσία με ηπατοτοξική δράση 40% πάνω από το όριο
Οι δηλώσεις αυτές διαδόθηκαν γρήγορα στα κοινωνικά δίκτυα, αποσπώντας εκατομμύρια προβολές και αναπαραγωγές. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, η συζήτηση μεταφέρθηκε από το διαδίκτυο στο πεδίο της υγείας, με μελέτες και αναφορές να καταγράφουν αύξηση στις συνταγογραφήσεις της ιβερμεκτίνης, ακόμη και σε ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο. Σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο JAMA Network Open, οι συνταγογραφήσεις του φαρμάκου αυξήθηκαν σημαντικά μετά την επίμαχη δημόσια παρέμβαση, με τους ερευνητές να σημειώνουν ότι η χρήση σε ογκολογικούς ασθενείς ήταν πολλαπλάσια σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψάρια: Οι 4 πιο συνηθισμένες απάτες που επιβαρύνουν τον καταναλωτή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 15 πασίγνωστα αρώματα λόγω επικίνδυνων χημικών ουσιών (λίστα)
Η ιβερμεκτίνη είναι ένα φάρμακο με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα κατά παρασιτικών λοιμώξεων και έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην ιατρική πράξη για συγκεκριμένες ενδείξεις. Ωστόσο, αν και εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να επηρεάζει βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτά τα ευρήματα δεν μεταφράζονται αυτόματα σε αποτελεσματική θεραπεία στον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα 5 πιο επικίνδυνα ληγμένα τρόφιμα που μπορεί να κρύβονται στο ψυγείο σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς ο κόσμος μπορεί να αποφύγει την πείνα σε περίπτωση που καταρρεύσουν οι αλυσίδες εφοδιασμού;
Επιστήμονες από το Kingston University, όπως οι Ahmed Elbediwy και Nadine Wehida, επισημαίνουν ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε πειραματικά αποτελέσματα σε κύτταρα ή ζώα και σε κλινικά αποδεδειγμένες θεραπείες. Όπως εξηγούν, πολλές ουσίες εμφανίζουν αντικαρκινική δράση στο εργαστήριο, αλλά αποτυγχάνουν όταν δοκιμάζονται σε ανθρώπινους πληθυσμούς, είτε λόγω αναποτελεσματικότητας είτε λόγω τοξικότητας σε θεραπευτικές δόσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν πίνουμε αναψυκτικά κάθε μέρα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρεμμύδι: Πώς ο τρόπος που το κόβεις αλλάζει τη γεύση, τη χημεία και την έντασή του στο φαγητό
Αντίστοιχες επιφυλάξεις εκφράζονται και για τη φενβενδαζόλη, η οποία ανήκει στην κατηγορία των βενζιμιδαζολών και χρησιμοποιείται κυρίως στην κτηνιατρική. Παρότι έχουν δημοσιευθεί εργαστηριακά δεδομένα που δείχνουν πιθανές επιδράσεις σε καρκινικές διεργασίες, δεν υπάρχουν εγκεκριμένες κλινικές δοκιμές που να τεκμηριώνουν την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητά της σε ανθρώπους με καρκίνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα διατηρήσετε τη φέτα αναλλοίωτη για έως και πέντε εβδομάδες στο ψυγείο με δύο απλά υλικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι κονσέρβες έχουν αυλακώσεις;
Η ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας δεν αφορά μόνο την πιθανή αναποτελεσματικότητα αυτών των ουσιών, αλλά και τον κίνδυνο που μπορεί να προκύψει όταν ασθενείς με σοβαρές διαγνώσεις καθυστερούν ή εγκαταλείπουν θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος, όπως η χειρουργική αντιμετώπιση, η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και οι στοχευμένες θεραπείες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ανάκληση φριτέζας λόγω κινδύνου πυρκαγιάς και εγκαυμάτων – Τα σημάδια ότι το air fryer που έχετε είναι προβληματικό
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση του ενδιαφέροντος για τα συγκεκριμένα φάρμακα συνδέεται άμεσα με τη δύναμη της διαδικτυακής διάδοσης και την επιρροή δημόσιων προσώπων. Η ταχύτητα με την οποία οι ισχυρισμοί έγιναν viral φαίνεται να επηρέασε τη συμπεριφορά ασθενών και ιατρικών συνταγών, χωρίς όμως να συνοδεύεται από αντίστοιχη επιστημονική τεκμηρίωση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο με το αλουμινόχαρτο που γυαλίζει και εξαφανίζει τα άλατα από τις βρύσες
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η έρευνα γύρω από πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες της ιβερμεκτίνης και παρόμοιων ουσιών δεν έχει σταματήσει. Κλινικές μελέτες βρίσκονται σε αρχικά στάδια, όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι αποτελούν ασφαλή ή αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για τον καρκίνο. Το βασικό συμπέρασμα που αναδεικνύεται από τη διεθνή βιβλιογραφία είναι ότι η επιστημονική διερεύνηση δεν πρέπει να συγχέεται με την κλινική απόδειξη. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ιατρική πρακτική οφείλει να βασίζεται σε καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές και όχι σε μεμονωμένες μαρτυρίες, ανεξάρτητα από το πόσο εντυπωσιακές ή διαδεδομένες μπορεί να είναι στο διαδίκτυο.
