Ερευνητές στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι τα δημοφιλή φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 ενδέχεται να μειώνουν τη σύνδεση μεταξύ παρορμητικότητας, κατανάλωσης αλκοόλ και βίαιων ενεργειών
Τα φάρμακα GLP-1 όπως τα Ozempic και Wegovy έχουν συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με σημαντικά οφέλη στη διαχείριση του διαβήτη και της παχυσαρκίας. Ωστόσο, νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Rutgers στις Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζει ότι οι επιδράσεις τους μπορεί να επεκτείνονται πέρα από τον μεταβολισμό και την απώλεια βάρους, επηρεάζοντας και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιδρούν στις παρορμήσεις τους. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Criminology, διερεύνησε κατά πόσο οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 σχετίζονται με μεταβολές σε παράγοντες που είναι γνωστό ότι συνδέονται με τη βίαιη συμπεριφορά. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν κυρίως στην παρορμητικότητα και στην κατανάλωση αλκοόλ, δύο χαρακτηριστικά που έχουν επανειλημμένα συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο επιθετικών ή βίαιων ενεργειών. Τα αποτελέσματα θεωρήθηκαν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, καθώς έδειξαν ότι τα άτομα που λάμβαναν εκείνη τη χρονική περίοδο φάρμακα GLP-1 παρουσίαζαν σημαντικά ασθενέστερη σχέση μεταξύ παρορμητικότητας και βίαιης συμπεριφοράς σε σύγκριση με όσους είχαν διακόψει τη θεραπεία τους.
Τι έδειξε η ανάλυση περισσότερων από 7.500 ενηλίκων
Η ερευνητική ομάδα αξιοποίησε στοιχεία από αμερικανική έρευνα του 2025 που περιλάμβανε 7.521 ενήλικες. Από αυτούς, 821 συμμετέχοντες είχαν χρησιμοποιήσει κάποια στιγμή φάρμακα GLP-1. Οι επιστήμονες συνέκριναν τους ενεργούς χρήστες με όσους είχαν λάβει στο παρελθόν τη θεραπεία και εξέτασαν κατά πόσο η φαρμακευτική αγωγή επηρέαζε τη σχέση μεταξύ παρορμητικότητας, κατανάλωσης αλκοόλ και βίαιων πράξεων. Για την αξιολόγηση της βίαιης συμπεριφοράς χρησιμοποιήθηκε ειδικό και επιστημονικά επικυρωμένο εργαλείο αυτοαναφοράς που περιλάμβανε περιστατικά όπως καβγάδες, επιθέσεις και ληστείες. Η ισχυρότερη διαπίστωση της μελέτης ήταν ότι η γνωστή σύνδεση ανάμεσα στην παρορμητικότητα και τη βία εμφανιζόταν σημαντικά εξασθενημένη στους ενεργούς χρήστες των φαρμάκων GLP-1. Συγκεκριμένα, η σχέση αυτή ήταν περίπου 62% ασθενέστερη σε σύγκριση με τα άτομα που είχαν σταματήσει τη θεραπεία. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και για την κατανάλωση αλκοόλ. Η σύνδεση μεταξύ αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ και βίαιης συμπεριφοράς ήταν περίπου 52% πιο αδύναμη στους τρέχοντες χρήστες των φαρμάκων, αν και οι ερευνητές σημειώνουν ότι το συγκεκριμένο εύρημα δεν επιβεβαιώθηκε με την ίδια συνέπεια σε όλες τις συμπληρωματικές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν.
Πιθανή επίδραση στον έλεγχο των παρορμήσεων
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα μπορεί να υποδηλώνουν πως τα φάρμακα δεν εξαλείφουν την παρορμητικότητα, αλλά ενδέχεται να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτή μετατρέπεται σε πράξη. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης, τα ευρήματα είναι συμβατά με την υπόθεση ότι οι αγωνιστές GLP-1 λειτουργούν κατά κάποιον τρόπο όπως οι γνωστές ψυχολογικές παρεμβάσεις συμπεριφορικής θεραπείας, περιορίζοντας τη μετάβαση από την παρόρμηση στην εκδήλωση της συμπεριφοράς. Το ενδιαφέρον για τις επιδράσεις των φαρμάκων αυτής της κατηγορίας στον εγκέφαλο αυξάνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια. Πέρα από τη ρύθμιση της όρεξης και του σακχάρου, αρκετές πρόσφατες μελέτες έχουν υποδείξει ότι μπορεί να επηρεάζουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τον εθισμό, την ανταμοιβή, την κατανάλωση αλκοόλ και άλλες συμπεριφορές που συνδέονται με τον έλεγχο των παρορμήσεων.
Παρά το ενδιαφέρον των ευρημάτων, οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως τα φάρμακα GLP-1 μειώνουν άμεσα τη βίαιη συμπεριφορά. Η έρευνα ήταν παρατηρησιακή και βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή, γεγονός που επιτρέπει μόνο την καταγραφή συσχετίσεων και όχι σχέσεων αιτίου και αποτελέσματος. Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες ώστε να διαπιστωθεί εάν τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορούν πράγματι να επηρεάσουν τον κίνδυνο εκδήλωσης βίαιων συμπεριφορών και ποιοι βιολογικοί ή νευρολογικοί μηχανισμοί ενδέχεται να εμπλέκονται.
