Νέα μελέτη δείχνει θετική σχέση μεταξύ χαλκού στη διατροφή και μνήμης
Μια νέα παρατηρητική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports αναδεικνύει τον πιθανό ρόλο του χαλκού στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας κατά τη γήρανση. Οι ερευνητές, αναλύοντας δεδομένα από την Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής (NHANES), διαπίστωσαν ότι οι ηλικιωμένοι Αμερικανοί που προσλάμβαναν μεγαλύτερες ποσότητες χαλκού μέσω της διατροφής παρουσίαζαν υψηλότερες επιδόσεις σε γνωστικά τεστ, με το αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα έντονο σε άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου.
Η γνωστική έκπτωση αποτελεί αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού και τον αυξανόμενο επιπολασμό της άνοιας. Μέχρι το 2050, η άνοια αναμένεται να επηρεάσει περίπου 152,8 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, η διατροφή προσελκύει την προσοχή ως πιθανός τρόπος πρόληψης ή επιβράδυνσης της γνωστικής φθοράς, με τον χαλκό να αναδεικνύεται ως μικροθρεπτικό στοιχείο κλειδί για τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.
Τι δείχνει η μελέτη
Η ανάλυση βασίστηκε σε 2.420 άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, τα οποία συμμετείχαν στη μελέτη NHANES την περίοδο 2011-2014. Η πρόσληψη χαλκού εκτιμήθηκε μέσω 24ωρων διατροφικών ερωτηματολογίων, ενώ η γνωστική λειτουργία αξιολογήθηκε με τέσσερα τεστ που εξετάζουν τη μνήμη, την ταχύτητα επεξεργασίας και τις εκτελεστικές λειτουργίες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν θετική, αλλά όχι απεριόριστη, σχέση μεταξύ πρόσληψης χαλκού και γνωστικής επίδοσης. Η απόδοση στα τεστ αυξανόταν καθώς αυξανόταν η πρόσληψη χαλκού, ωστόσο το όφελος φαινόταν να σταθεροποιείται ή να μειώνεται όταν ξεπερνιούνταν ορισμένα όρια, με σημείο καμπής τα 1,22 mg/ημέρα για τη συνολική γνωστική βαθμολογία.Η θετική συσχέτιση ήταν ακόμη πιο έντονη σε άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού. Σε αυτή την ομάδα, τα οφέλη του χαλκού στη γνωστική λειτουργία ήταν στατιστικά σημαντικά, ενισχύοντας την υπόθεση ότι ο χαλκός μπορεί να έχει και νευροπροστατευτική δράση, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις με ήδη υπάρχουσα εγκεφαλική βλάβη.
Ο χαλκός είναι απαραίτητος για μια σειρά από λειτουργίες του νευρικού συστήματος, όπως η σύνθεση νευροδιαβιβαστών (π.χ. ακετυλοχολίνης), η κυτταρική ενέργεια και η αντιοξειδωτική προστασία. Εμπλέκεται επίσης στη ρύθμιση της φλεγμονής, συμβάλλοντας στη μετατροπή των προφλεγμονωδών κυττάρων σε αντιφλεγμονώδεις μορφές στον εγκέφαλο. Η έλλειψη ή η υπερφόρτωση χαλκού μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές διαταραχές — από οξειδωτικό στρες μέχρι χρόνια νευροεκφυλιστικά νοσήματα όπως η νόσος Alzheimer ή η νόσος Wilson.
