Αναζωπύρωση της διαμάχης για τις επιπτώσεις τους στην υγεία των παιδιών
Η πολύχρονη κριτική του Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ στα πρόσθετα τροφίμων περνά πλέον στο πεδίο της δημόσιας πολιτικής από τη θέση του στην ηγεσία της υγείας των ΗΠΑ. Σχέδια για σταδιακή κατάργηση οκτώ συνθετικών χρωστικών από την αμερικανική αγορά επαναφέρουν με ένταση το ερώτημα αν οι χημικές αυτές ουσίες συνδέονται με υπερκινητικότητα και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής στα παιδιά ή αν η συζήτηση οφείλει να στραφεί σε ευρύτερους διατροφικούς και κοινωνικούς παράγοντες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Aλόη: Τελικά μήπως δεν είναι τόσο θαυματουργή όσο φημίζεται; Οι σοβαροί κίνδυνοι που εντοπίζει η επιστήμη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ελλάδα ειδοποίησε την Ευρώπη για μολυσμένο σουσάμι από τη Νιγηρία – Οι έλεγχοι που το «έκοψαν» στα σύνορα
Οι συνθετικές χρωστικές περιλαμβάνονται σε πλήθος επεξεργασμένων προϊόντων χωρίς να προσφέρουν θρεπτική αξία. Η κίνηση για απόσυρσή τους στηρίζεται στην ανησυχία ότι μπορούν να επιδεινώσουν συμπτώματα υπερκινητικότητας σε ευαίσθητα παιδιά. Η συζήτηση δεν είναι καινούργια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξαν εκστρατείες εναντίον των προσθέτων πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες και από το 2010 στην Ευρώπη απαιτείται προειδοποιητική σήμανση σε τρόφιμα και ποτά που περιέχουν συγκεκριμένα χρώματα. Στις ΗΠΑ ορισμένες πολιτείες όπως η Αριζόνα και η Νέα Υόρκη έχουν ήδη αφαιρέσει τέτοια πρόσθετα από τα σχολικά γεύματα.
Τι γνωρίζουμε για την ADHD
Η ADHD είναι νευροαναπτυξιακή διαταραχή με φάσμα συμπτωμάτων που περιλαμβάνει απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. Δεν υπάρχει μία αιτία. Η βιβλιογραφία αναγνωρίζει τη συμβολή της γενετικής, της προγεννητικής έκθεσης σε ουσίες, της έκθεσης σε περιβαλλοντικές τοξίνες όπως ο μόλυβδος, καθώς και παραγόντων όπως το χαμηλό βάρος γέννησης ή η πρώιμη παραμέληση. Η υπερκινητικότητα από μόνη της μπορεί να συνδέεται και με άγχος, ανεπαρκή ύπνο ή αισθητηριακή υπερφόρτωση και δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη ένδειξη ADHD.
Αξιολογήσεις ρυθμιστικών αρχών έχουν καταλήξει ότι οι επιδράσεις των χρωστικών στην υπερκινητικότητα είναι μικρές και αφορούν υποομάδες παιδιών. Η Καλιφόρνια το 2021 εκτίμησε ότι οι χρωστικές μπορούν να διεγείρουν υπερκινητικότητα σε ευαίσθητους ανηλίκους. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων είχε νωρίτερα μιλήσει για περιορισμένες ενδείξεις μικρής επίδρασης στην προσοχή και τη δραστηριότητα με ασυνεπή ευρήματα. Κλασικές μελέτες πληθυσμού όπως εκείνη του 2007 στη Νήσο Γουάιτ έδειξαν επιδράσεις σε ορισμένα παιδιά, όμως μεταγενέστερη έρευνα επισήμανε ότι οι δόσεις χρωστικών που χρησιμοποιήθηκαν ήταν υψηλότερες από τις συνήθεις δίαιτες. Συχνά τα αποτελέσματα καταγράφονται μέσω υποκειμενικών παρατηρήσεων γονέων και λιγότερο με αντικειμενικές μετρήσεις, στοιχείο που τροφοδοτεί τη διαφωνία για την κλινική τους σημασία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Cadbury: Αυτή είναι η δημοφιλής σοκολάτα που ανακαλεί
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παράνομες χρεώσεις στις χειραποσκευές – Ποιες αεροπορικές εταιρείες μηνύουν οι Ενώσεις Καταναλωτών
Η αυξημένη πρόσληψη προσθέτων τείνει να πηγαίνει μαζί με την υψηλή κατανάλωση υπερ επεξεργασμένων τροφίμων. Πρόκειται για πρότυπο διατροφής πλούσιο σε ζάχαρη και κορεσμένα λίπη και φτωχό σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα. Οι οικογένειες χαμηλότερου εισοδήματος καταναλώνουν συχνότερα τέτοια τρόφιμα και ταυτόχρονα εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά διάγνωσης ADHD. Αυτό δυσκολεύει την απομόνωση της επίδρασης μιας μεμονωμένης ουσίας και υποδεικνύει ότι μέρος του προβλήματος μπορεί να εδράζεται στη συνολική ποιότητα της δίαιτας και στις κοινωνικές ανισότητες.
Τι σημαίνει μια σταδιακή κατάργηση για τη βιομηχανία και τα σχολεία
Η απόσυρση οκτώ συνθετικών χρωστικών θα απαιτήσει αναδιατύπωση συνταγών, αλλαγές στην εφοδιαστική αλυσίδα και πιθανές προσαρμογές κόστους. Οι παραγωγοί θα χρειαστεί να αντικαταστήσουν χρώματα με φυσικές εναλλακτικές ή να περιορίσουν την ένταση χρωματισμού. Για τα σχολικά γεύματα η μετάβαση μπορεί να είναι πιο άμεση, καθώς ήδη εφαρμόζονται αυστηρότερες λίστες αποδοχής προϊόντων. Η εμπειρία από την ευρωπαϊκή σήμανση δείχνει ότι η αγορά μπορεί να προσαρμοστεί, ωστόσο το εύρος και ο ρυθμός αλλαγής θα εξαρτηθούν από τα τελικά τεχνικά κριτήρια και τα χρονοδιαγράμματα.
