Μελέτη του Tokyo University of Science αποκαλύπτει
Τα συμπληρώματα σπερμιδίνης έχουν γνωρίσει εκρηκτική άνοδο δημοτικότητας τα τελευταία χρόνια, με δεκάδες μελέτες να τα συνδέουν με ενεργοποίηση της αυτοφαγίας, βελτίωση κυτταρικής λειτουργίας και επιβράδυνση της γήρανσης. Οι πολυαμίνες (η ευρύτερη οικογένεια στην οποία ανήκει η σπερμιδίνη) έχουν αναδειχθεί σε μια από τις πιο συζητημένες ουσίες στον χώρο της αντιγηραντικής ιατρικής. Ωστόσο, μια νέα μελέτη από το Tokyo University of Science που δημοσιεύτηκε στο Journal of Biological Chemistry φέρνει στο προσκήνιο μια διάσταση που δεν είχε τεκμηριωθεί με αυτή την ακρίβεια έως τώρα: Τα ίδια αυτά μόρια, σε καρκινικό ιστό, ενδέχεται να λειτουργούν ως καύσιμο για τον όγκο.
Οι πολυαμίνες είναι φυσικά μόρια παρόντα σε όλα τα ζωντανά κύτταρα, με ρόλο στην κυτταρική ανάπτυξη και διαφοροποίηση. Στους υγιείς ιστούς, η δράση τους συνδέεται κυρίως με την πρωτεΐνη eIF5A1, η οποία μέσω της αυτοφαγίας βοηθά στον «καθαρισμό» των κυττάρων από φθαρμένα συστατικά. Ταυτόχρονα, όμως, αυξημένα επίπεδα πολυαμινών έχουν εντοπιστεί επανειλημμένα σε καρκινικούς ιστούς, όπου σχετίζονται με επιθετική ανάπτυξη όγκων. Η αντίφαση αυτή ήταν γνωστή, αλλά οι μοριακοί μηχανισμοί που την εξηγούν παρέμεναν αδιευκρίνιστοι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ένοχο» το μιλφέιγ μεγάλης αλυσίδας ζαχαροπλαστείων για δεκάδες δηλητηριάσεις καταναλωτών
Δύο πρωτεΐνες, δύο εντελώς διαφορετικές εκβάσεις
Η ερευνητική ομάδα υπό τον αναπληρωτή καθηγητή Kyohei Higashi ανέλυσε 6.700 πρωτεΐνες σε ανθρώπινες καρκινικές κυτταρικές σειρές, μειώνοντας αρχικά τα επίπεδα πολυαμινών με φαρμακευτική παρέμβαση και στη συνέχεια επαναφέροντας σπερμιδίνη για να καταγραφούν οι άμεσες επιδράσεις της. Το κλειδί βρέθηκε στην ύπαρξη μιας δεύτερης πρωτεΐνης, της eIF5A2, η οποία μοιράζεται το 84% της δομής της με την eIF5A1 αλλά εκφράζεται κυρίως σε καρκινικούς ιστούς. Στους υγιείς ιστούς, η eIF5A1 ενεργοποιεί τα μιτοχόνδρια μέσω της αυτοφαγίας. Στους καρκινικούς ιστούς, οι πολυαμίνες αυξάνουν τα επίπεδα της eIF5A2, η οποία με τη σειρά της ενισχύει τη γλυκόλυση (τον μεταβολικό δρόμο που χρησιμοποιούν τα καρκινικά κύτταρα για γρήγορη παραγωγή ενέργειας) και επιταχύνει τον καρκινικό πολλαπλασιασμό. Η μελέτη εντόπισε επίσης έναν ρυθμιστικό μηχανισμό που φυσιολογικά λειτουργεί ως φρένο στην παραγωγή eIF5A2: Ένα μικρό RNA, το miR-6514-5p, που οι πολυαμίνες όμως καταστέλλουν, επιτρέποντας έτσι αυξημένη σύνθεση της πρωτεΐνης και ενισχυμένη καρκινική δραστηριότητα.
Η στοχευμένη αναστολή της eIF5A2 θα μπορούσε να περιορίσει την καρκινική εξέλιξη χωρίς να επηρεάζει τα πιθανά αντιγηραντικά οφέλη που σχετίζονται με την eIF5A1, δεδομένου ότι οι δύο πρωτεΐνες ρυθμίζουν διαφορετικά σύνολα πρωτεϊνών. Ωστόσο, η κλινική αξιοποίηση αυτής της στρατηγικής απέχει ακόμη πολύ από την εφαρμογή. Για τον κόσμο των συμπληρωμάτων, τα δεδομένα εισάγουν ένα ερώτημα που θα χρειαστεί απάντηση από μελλοντικές μελέτες: εάν τα συμπληρώματα σπερμιδίνης αυξάνουν τα επίπεδα πολυαμινών συστηματικά, τι συμβαίνει σε άτομα που φέρουν καρκινικά κύτταρα χωρίς να το γνωρίζουν; Η μελέτη δεν απαντά σε αυτό άμεσα, και οι ερευνητές δεν εκφέρουν αξιολόγηση για τη χρήση συμπληρωμάτων σε υγιείς πληθυσμούς. Αυτό που τεκμηριώνουν είναι πως το βιολογικό πλαίσιο — υγιής ή καρκινικός ιστός — καθορίζει εντελώς διαφορετική έκβαση από τα ίδια μόρια.
