Σε ισχύ τίθενται από σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου 2026, οι αλλαγές στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης (EUDR), μετά τη δημοσίευση της σχετικής Κατ’ Εξουσιοδότηση Πράξης στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Με την εξέλιξη αυτή οριστικοποιείται η αναθεώρηση του Παραρτήματος Ι, την οποία είχε υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 13 Ιουλίου, και αποσαφηνίζεται πλέον ποια προϊόντα προστίθενται ή αφαιρούνται από το κανονιστικό πεδίο.
Η οριστικοποίηση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη βιομηχανία τροφίμων, καθώς μεταβάλλει το πεδίο εφαρμογής για συγκεκριμένα προϊόντα που συνδέονται κυρίως με τον καφέ, το φοινικέλαιο, τη σόγια και τα βοοειδή. Το κακάο και τα προϊόντα κακάο που περιλαμβάνονται ήδη στο Παράρτημα Ι εξακολουθούν να καλύπτονται από τον EUDR, χωρίς η νέα πράξη να επιφέρει αντίστοιχη μεταβολή στο πεδίο εφαρμογής τους.»
Από το πεδίο εφαρμογής αφαιρούνται, μεταξύ άλλων, οι προβιές, τα δέρματα και τα κατεργασμένα δέρματα βοοειδών, η σόγια που προορίζεται για σπορά, τα αναγομωμένα ελαστικά, ορισμένα είδη από βουλκανισμένο καουτσούκ, οι ιμάντες μεταφοράς και μετάδοσης κίνησης, καθώς και συγκεκριμένα καθίσματα αεροσκαφών και μηχανοκίνητων οχημάτων. Η εξαίρεση σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα παύουν να υπόκεινται στις απαιτήσεις του EUDR.
Στον αντίποδα, στο αναθεωρημένο Παράρτημα Ι προστίθενται ο διαλυτός καφές, ορισμένα παράγωγα φοινικέλαιου και οι κατεψυγμένες γλώσσες βοοειδών. Για τις νέες αυτές κατηγορίες προβλέπεται ειδική μεταβατική περίοδος και οι απαιτήσεις του EUDR θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τις 30 Δεκεμβρίου 2027, παρέχοντας στις επηρεαζόμενες επιχειρήσεις πρόσθετο χρόνο για την προσαρμογή των διαδικασιών και των συστημάτων τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα για τον κλάδο τροφίμων έχει η προσθήκη του διαλυτού καφέ και συγκεκριμένων παραγώγων φοινικέλαιου. Ωστόσο, η παρουσία καφέ, κακάο, σόγιας ή φοινικέλαιου σε ένα σύνθετο τρόφιμο δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι το τελικό προϊόν υπάγεται στον Κανονισμό. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται βάσει του ακριβούς κωδικού Συνδυασμένης Ονοματολογίας και της αντιστοίχισής του με το Παράρτημα Ι.
Η πράξη προβλέπει επίσης στοχευμένες εξαιρέσεις για απόβλητα, χρησιμοποιημένα και μεταχειρισμένα προϊόντα, ορισμένα υλικά συσκευασίας και ειδικές χρήσεις, μεταξύ των οποίων προϊόντα που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή φαρμάκων. Εκτός πεδίου τίθενται επίσης δείγματα και προϊόντα που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ανάλυση, εξέταση ή δοκιμή, ενώ στις συσκευασίες απαιτείται αξιολόγηση της συγκεκριμένης χρήσης και τελωνειακής μεταχείρισης.
Η έναρξη ισχύος της τροποποίησης από σήμερα δεν πρέπει να συγχέεται με τις ημερομηνίες εφαρμογής των υποχρεώσεων του EUDR. Για τις μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που καλύπτονταν ήδη από τον Κανονισμό Ξυλείας της ΕΕ, η εφαρμογή αρχίζει στις 30 Δεκεμβρίου 2026. Για τις υπόλοιπες πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις προβλέπεται εφαρμογή από τις 30 Ιουνίου 2027.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η οριστικοποίηση της τροποποίησης μεταφέρει πλέον το βάρος από την παρακολούθηση της νομοθετικής διαδικασίας στην επιχειρησιακή προετοιμασία. Η αντιστοίχιση πρώτων υλών και τελικών προϊόντων με τους σωστούς τελωνειακούς κωδικούς, η χαρτογράφηση των αλυσίδων εφοδιασμού, η διαθεσιμότητα των απαιτούμενων δεδομένων προέλευσης και η ετοιμότητα των προμηθευτών αποτελούν πλέον κρίσιμα σημεία ενόψει της εφαρμογής του EUDR στο τέλος του έτους.
