Νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για τις βρεφικές τροφές: Αλλαγές στα ανώτατα επίπεδα επιμολυντών

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1890 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τροποποιεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915, εισάγοντας για πρώτη φορά μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα για το άθροισμα του φουρανίου, του 2-μεθυλοφουρανίου και του 3-μεθυλοφουρανίου σε μεταποιημένα τρόφιμα με βάση τα δημητριακά για βρέφη και μικρά παιδιά, καθώς και σε βρεφικές τροφές. Η ρύθμιση βασίζεται σε επιστημονικές αξιολογήσεις της EFSA, σε δεδομένα παρακολούθησης και σε κοινοποιήσεις του συστήματος RASFF που κατέδειξαν την παρουσία των συγκεκριμένων επιμολυντών σε ορισμένες βρεφικές τροφές σε επίπεδα που προκαλούν ανησυχία για την υγεία.

Ο νέος κανονισμός θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2028, ενώ προβλέπεται μεταβατική διάταξη ώστε προϊόντα που έχουν διατεθεί νόμιμα στην αγορά πριν από την ημερομηνία αυτή να μπορούν να παραμείνουν στην αγορά έως την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή την τελική ημερομηνία ανάλωσής τους.

Βασικά σημεία και αλλαγές του κανονισμού

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την προσθήκη νέας καταχώρισης στο Παράρτημα Ι του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/915, με την οποία θεσπίζονται συγκεκριμένα ανώτατα όρια για το άθροισμα του φουρανίου, του 2-μεθυλοφουρανίου και του 3-μεθυλοφουρανίου, εκφραζόμενο ως φουράνιο.

Ο κανονισμός εξηγεί ότι το φουράνιο και τα αλκυλοφουράνια αποτελούν επιμολυντές διεργασίας, οι οποίοι σχηματίζονται κατά τη θερμική επεξεργασία των τροφίμων. Η επιστημονική γνώμη της ομάδας CONTAM της EFSA το 2017 κατέληξε ότι τα επίπεδα έκθεσης στο φουράνιο αποτελούν ένδειξη ανησυχίας για τη δημόσια υγεία, ενώ τα μεθυλοφουράνια μπορούν να αυξήσουν τη συνολική έκθεση στις συγκεκριμένες ουσίες.

Το 2022 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις τροφίμων να παρακολουθούν την παρουσία φουρανίου, 2-μεθυλοφουρανίου και 3-μεθυλοφουρανίου σε διάφορες κατηγορίες τροφίμων, μεταξύ των οποίων ο καφές, οι βρεφικές τροφές, οι έτοιμες σούπες, τα πατατάκια, οι χυμοί φρούτων, τα δημητριακά πρωινού, τα μπισκότα, τα κράκερ και το ψωμί τύπου φρυγανιάς.

Σύμφωνα με το κείμενο του κανονισμού, το 2024 καταγράφηκαν αρκετές κοινοποιήσεις στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) σχετικά με την παρουσία των συγκεκριμένων ουσιών σε βρεφικές τροφές, γεγονός που, σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, οδήγησε στον καθορισμό ανώτατων επιτρεπτών επιπέδων για τις συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Τα νέα όρια ορίζονται ως εξής:

• 40 μg/kg για μεταποιημένα τρόφιμα με βάση τα δημητριακά για βρέφη και μικρά παιδιά.
• 30 μg/kg για βρεφικές τροφές με βάση γαλακτοκομικά προϊόντα, βρεφικές τροφές με βάση φρούτα και προϊόντα που αποτελούνται από μείγμα γαλακτοκομικών προϊόντων και φρούτων, όταν περιέχουν τουλάχιστον 80% των συγκεκριμένων συστατικών.
• 80 μg/kg για τις λοιπές βρεφικές τροφές.

Ο κανονισμός καθορίζει επίσης τον τρόπο υπολογισμού του αθροίσματος των τριών ουσιών. Για τον υπολογισμό εφαρμόζεται συντελεστής 0,83 στις συγκεντρώσεις του 2-μεθυλοφουρανίου και του 3-μεθυλοφουρανίου, ενώ τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα υπολογίζονται με βάση το άθροισμα του φουρανίου συν το 0,83 επί το 2-μεθυλοφουράνιο και το 0,83 επί το 3-μεθυλοφουράνιο. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι οι τιμές κάτω από το όριο ποσοτικού προσδιορισμού θεωρούνται μηδενικές κατά τον υπολογισμό.

Όσον αφορά την εφαρμογή των νέων απαιτήσεων, ο κανονισμός προβλέπει ότι τίθεται σε ισχύ είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028. Παράλληλα, επιτρέπει τη συνέχιση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που είχαν κυκλοφορήσει νόμιμα πριν από την ημερομηνία εφαρμογής, μέχρι την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή την τελική ημερομηνία ανάλωσής τους.