Για χρόνια, οι συστάσεις σχετικά με τη διατροφή πριν και κατά την εγκυμοσύνη επικεντρώνονταν κυρίως στη μητέρα. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι και η διατροφή του πατέρα πριν από τη γέννηση ενός παιδιού ενδέχεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου. Σύμφωνα με νέα μελέτη, η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων από τον πατέρα συνδέθηκε με μεγαλύτερο βάρος γέννησης και διαφορετικά ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά στα νεογνά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι γίνεται με το πόσιμο νερό στη Χαλκιδική; Ακατάλληλο για κατανάλωση και σε άλλη περιοχή μετά τα σοβαρά ευρήματα μόλυνσης
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Research με τίτλο «A higher paternal ultra-processed food consumption is directly associated with parameters of neonatal anthropometry», εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στις διατροφικές συνήθειες των πατέρων και στα σωματικά χαρακτηριστικά των μωρών κατά τη γέννηση. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Daniela S. Sartorelli από το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο, μελέτησαν 43 οικογένειες, στις οποίες συμμετείχαν ο πατέρας, η έγκυος μητέρα και το νεογνό. Τα δεδομένα προήλθαν από την ομάδα ελέγχου μεγαλύτερης κλινικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στο Ribeirão Preto της Βραζιλίας, την περίοδο 2018-2021.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι άνδρες που λάμβαναν μεγαλύτερο ποσοστό των ημερήσιων θερμίδων τους από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είχαν περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν νεογνά με υψηλότερο βάρος γέννησης, αυξημένο δείκτη ponderal (έναν δείκτη που συσχετίζει το βάρος με το μήκος του σώματος) και μεγαλύτερο πάχος δερματικών πτυχών σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, όπως στην περιοχή του ισχίου και του μηρού.
Η μελέτη δεν εντόπισε, ωστόσο, συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων από τον πατέρα και στο συνολικό εκτιμώμενο ποσοστό σωματικού λίπους του νεογνού. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διαφορά αυτή είναι σημαντική, καθώς δείχνει ότι η επίδραση μπορεί να αφορά συγκεκριμένες παραμέτρους της ανάπτυξης και όχι απαραίτητα τη συνολική λιπώδη μάζα του μωρού.
Ποια τρόφιμα εξετάστηκαν
Οι διατροφικές συνήθειες των γονέων καταγράφηκαν μέσω δύο 24ωρων ανακλήσεων διατροφής, κατά τις οποίες ειδικοί διατροφολόγοι κατέγραψαν όλα τα τρόφιμα και ποτά που είχαν καταναλώσει οι συμμετέχοντες την προηγούμενη ημέρα. Στη συνέχεια, τα τρόφιμα ταξινομήθηκαν σύμφωνα με το σύστημα NOVA, το οποίο κατηγοριοποιεί τα τρόφιμα ανάλογα με τον βαθμό επεξεργασίας τους.
Στη διατροφή των πατέρων κυριαρχούσαν τρόφιμα όπως λουκάνικα, μπέικον, αναψυκτικά με ζάχαρη και μπισκότα, ενώ στις μητέρες καταγράφηκαν συχνότερα τρόφιμα όπως χάμπουργκερ, έτοιμα γεύματα, συσκευασμένα σνακ και βιομηχανικές τηγανητές πατάτες. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων από τους δύο γονείς δεν παρουσίαζε σημαντική στατιστική συσχέτιση, γεγονός που δείχνει ότι οι διατροφικές τους συνήθειες ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες.
Πώς μπορεί να επηρεάζει ο πατέρας το έμβρυο
Οι επιστήμονες εξετάζουν ως πιθανό μηχανισμό την επιγενετική, δηλαδή αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται ορισμένα γονίδια χωρίς να αλλάζει ο ίδιος ο γενετικός κώδικας. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η κακή διατροφή ή η παχυσαρκία στους άνδρες μπορεί να επηρεάσει χημικές «σημάνσεις» στο DNA των σπερματοζωαρίων, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη μετά τη γονιμοποίηση.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα θα μπορούσε θεωρητικά να επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος μέσω μηχανισμών όπως η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Ωστόσο, τονίζουν ότι οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί δεν εξετάστηκαν στη συγκεκριμένη μελέτη και αποτελούν μόνο μια πιθανή ερμηνεία των ευρημάτων.
Η διατροφή της μητέρας έδειξε διαφορετική συσχέτιση
Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας ήταν ότι η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων από τις μητέρες κατά τις πρώτες 16 εβδομάδες της εγκυμοσύνης συνδέθηκε με αντίθετη κατεύθυνση: τα μωρά παρουσίασαν τάση για χαμηλότερο βάρος γέννησης, μικρότερο μήκος και μικρότερη περίμετρο κεφαλής. Δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη συσχέτιση όταν εξετάστηκε η διατροφή της μητέρας αργότερα στην εγκυμοσύνη.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ίσως οι δύο γονείς επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδιού μέσω διαφορετικών βιολογικών οδών, με τη μητέρα μέσω του περιβάλλοντος της μήτρας και τον πατέρα πιθανώς μέσω αλλαγών που προηγούνται της σύλληψης. Ωστόσο, πρόκειται για υπόθεση που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Οι περιορισμοί της έρευνας
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή. Η μελέτη περιλάμβανε μόλις 43 ζευγάρια γονέων με νεογνά, ενώ όλες οι μητέρες είχαν αυξημένο βάρος πριν από την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, η διατροφή των πατέρων αξιολογήθηκε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και όχι πριν από τη σύλληψη, που θεωρείται επιστημονικά πιο κατάλληλο χρονικό σημείο για την εξέταση πιθανών επιδράσεων. Παράλληλα, οι μετρήσεις του σωματικού λίπους των νεογνών βασίστηκαν σε μαθηματική εκτίμηση και όχι σε άμεση μέθοδο μέτρησης, ενώ το μικρό μέγεθος του δείγματος σημαίνει ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο ολοκληρωμένες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα.
Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τη μελέτη ως μία από τις πρώτες ανθρώπινες έρευνες που εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στη διατροφή του πατέρα και στα χαρακτηριστικά του νεογνού. Τα αποτελέσματα ανοίγουν ένα νέο πεδίο έρευνας γύρω από τον ρόλο της ανδρικής υγείας πριν από τη σύλληψη, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να αποτελούν απόδειξη αιτιότητας ή βάση για συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες.
Επιστημονική τεκμηρίωση:
“A higher paternal ultra-processed food consumption is directly associated with parameters of neonatal anthropometry” – Authors: Mariana R. Carvalho, Daniela E.G.A. Miranda, Naiara F. Baroni, Izabela S. Santos, Natália P. Carreira, Maria Carolina de Lima, Daiane Leite da Roza, Livia C. Crivellenti, Daniela S. Sartorelli
Nutrition Research, Volume 151 (2026), Pages 16–25 – DOI: 10.1016/j.nutres.2026.04.015
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλείται φυστικοβούτυρο από τα ράφια των σούπερ μάρκετ – Ανιχνεύτηκε σαλμονέλα σε κρατικό έλεγχο
- Νοθεία σε βούτυρο Ένωσης κτηνοτρόφων εντόπισαν κρατικοί έλεγχοι – Υποβλήθηκε ένσταση
- Η φρουκτόζη μπορεί να ενισχύει την εξάπλωση του καρκίνου των ωοθηκών μετά τη χημειοθεραπεία – Mελέτη
- Μπήκε νυχτερίδα στο σπίτι σας; Το λάθος που δεν πρέπει να κάνετε ποτέ και πώς θα την απομακρύνετε με ασφάλεια
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
