Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο PNAS, ερευνητές του Πανεπιστημίου Duke ανατρέπουν εκατοντάδες μελέτες για την βασική αιτία της παχυσαρκίας
Μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη από το Εργαστήριο Pontzer του Πανεπιστημίου Duke, εξετάζει τις συσχετίσεις μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης, της καθημερινής ενεργειακής δαπάνης και της αύξησης του επιπέδου παχυσαρκίας μιας χώρας.
Ενώ πολλοί ειδικοί έχουν υποστηρίξει ότι τα αυξανόμενα ποσοστά παχυσαρκίας οφείλονται στη μείωση της σωματικής δραστηριότητας καθώς οι κοινωνίες γίνονται πιο βιομηχανικές, τα ευρήματα δείχνουν ότι οι άνθρωποι στις πλουσιότερες χώρες καταναλώνουν εξίσου – ή και περισσότερη – ενέργεια καθημερινά. Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο PNAS, οι ερευνητές του Duke επισημαίνουν αντ’ αυτού την υψηλότερη θερμιδική πρόσληψη ως τον κύριο παράγοντα, υποδηλώνοντας ότι η διατροφή και όχι η αδράνεια παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια κρίση παχυσαρκίας.
«Παρά τις δεκαετίες προσπαθειών να κατανοήσουμε τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης παχυσαρκίας στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες, οι οδηγίες για τη δημόσια υγεία παραμένουν κολλημένες με αβεβαιότητα ως προς τη σχετική σημασία της διατροφής και της σωματικής δραστηριότητας. Αυτή η μεγάλη, διεθνής, συνεργατική προσπάθεια μας επιτρέπει να δοκιμάσουμε αυτές τις αντικρουόμενες ιδέες. Είναι σαφές ότι οι αλλαγές στη διατροφή, και όχι η μειωμένη δραστηριότητα, είναι η κύρια αιτία της παχυσαρκίας στις ΗΠΑ και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες», λέει ο Herman Pontzer, κύριος ερευνητής στο Εργαστήριο Pontzer και καθηγητής στο Τμήμα Εξελικτικής Ανθρωπολογίας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν χιλιάδες μετρήσεις της ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης, του ποσοστού σωματικού λίπους και του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) από ενήλικες ηλικίας 18 έως 60 ετών σε 34 πληθυσμούς που εκτείνονται σε έξι ηπείρους. Οι περισσότεροι από 4.200 ενήλικες που συμμετείχαν στη μελέτη προέρχονταν από ένα ευρύ φάσμα τρόπων ζωής και οικονομιών..
«Ενώ παρατηρήσαμε μια οριακή μείωση στη συνολική ενεργειακή δαπάνη προσαρμοσμένη ως προς το μέγεθος με την οικονομική ανάπτυξη, οι διαφορές στη συνολική ενεργειακή δαπάνη εξηγούσαν μόνο ένα μικρό ποσοστό της αύξησης του σωματικού λίπους που συνόδευε την ανάπτυξη. Αυτό υποδηλώνει ότι άλλοι παράγοντες, όπως οι διατροφικές αλλαγές, οδηγούν στις αυξήσεις του σωματικού λίπους που βλέπουμε με την αυξανόμενη οικονομική ανάπτυξη», λέει η Amanda McGrosky, μεταδιδακτορική απόφοιτος του Duke και επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης, η οποία είναι τώρα επίκουρη καθηγήτρια βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Elon.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η μελέτη θα βοηθήσει στην αποσαφήνιση των μηνυμάτων και των στρατηγικών δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της κρίσης της παχυσαρκίας και εξηγούν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι προσπάθειες προώθησης της σωματικής δραστηριότητας θα πρέπει να ελαχιστοποιηθούν. Αντίθετα, τα δεδομένα υποστηρίζουν μια αναδυόμενη συναίνεση ότι τόσο η διατροφή όσο και η άσκηση θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα. «Η διατροφή και η σωματική δραστηριότητα θα πρέπει να θεωρούνται απαραίτητες και συμπληρωματικές, και όχι εναλλάξιμες», σημειώνει η μελέτη. Στη συνέχεια, θα εργαστούν για να εντοπίσουν ποιες πτυχές της διατροφής στις ανεπτυγμένες χώρες ευθύνονται περισσότερο για την αύξηση της παχυσαρκίας.
