*Του Νίκου Ζορζοβίλη, BSc Dietetics – MSc Sport Nutrition
Πολλοί άνθρωποι αναζητούν την τέλεια βραδινή ρουτίνα για να εξασφαλίσουν έναν ποιοτικό ύπνο, εστιάζοντας στη μείωση του χρόνου οθόνης ή στη δημιουργία ενός κατάλληλου περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι ειδικοί στον ύπνο και τη διατροφή προειδοποιούν ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ξεκούραση μπορεί να κρύβεται σε μια φαινομενικά αθώα απόλαυση, ένα σνακ που καταναλώνεται αργά το απόγευμα ή το βράδυ. Αυτή η συνήθεια, η οποία είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, ενδέχεται να είναι ο σιωπηλός σαμποτέρ της νύχτας, καθώς οι ουσίες που περιέχει αυτό το προϊόν μπορούν να διαταράξουν τον φυσικό ρυθμό του σώματος και να προκαλέσουν ανησυχία.
Το εν λόγω σνακ είναι η σοκολάτα. Η σοκολάτα, ιδίως η μαύρη με την υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο, θεωρείται συχνά μια απολαυστική και ενίοτε υγιεινή επιλογή. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό το αγαπημένο γλύκισμα, αν καταναλωθεί μετά τις 3 το μεσημέρι, μπορεί να είναι ο κρυφός λόγος για την αϋπνία.
Οι τρεις παράγοντες που προκαλούν ανησυχία
Η σοκολάτα περιέχει τρεις βασικές ουσίες που δημιουργούν την «τέρεια καταιγίδα» για τη διαταραχή της νυχτερινής ανάπαυσης: Την καφεΐνη, τη θεοβρωμίνη και τη ζάχαρη.
Η καφεΐνη, ένα ισχυρό διεγερτικό, λειτουργεί μπλοκάροντας τους υποδοχείς αδενοσίνης στον εγκέφαλο. Η αδενοσίνη είναι η χημική ουσία που επιβραδύνει τη νευρική δραστηριότητα και προάγει τη χαλάρωση, η οποία είναι απαραίτητη για την έλευση του ύπνου. Η κατανάλωση σοκολάτας αργά μέσα στην ημέρα μπορεί να κρατήσει το νευρικό σύστημα σε εγρήγορση, καθυστερώντας την έναρξη του ύπνου.
Επιπλέον, η θεοβρωμίνη, μια αλκαλοειδής ένωση που συναντάται στο κακάο, είναι επίσης διεγερτικό. Η ουσία αυτή μπορεί να αυξήσει τον καρδιακό ρυθμό και να προκαλέσει ανησυχία, συμβάλλοντας σε έναν ανήσυχο ύπνο. Η συγκέντρωσή της είναι υψηλότερη στις πιο σκούρες εκδοχές της σοκολάτας, καθιστώντας τις πιο επιβλαβείς για τον βραδινό ύπνο.
Τέλος, τα σάκχαρα, ιδιαίτερα στις πιο γλυκές εκδοχές της σοκολάτας γάλακτος, μπορούν να προκαλέσουν απότομη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Αυτή η ενεργειακή κορύφωση ακολουθείται από μια απότομη πτώση, η οποία διαταράσσει τον φυσικό ρυθμό του σώματος και καθιστά δύσκολο να παραμείνει κανείς στον ύπνο καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.
Ο χρόνος κατανάλωσης και οι επιπλοκές
Ενώ η επίδραση της σοκολάτας στον ύπνο ποικίλλει ανάλογα με την ευαισθησία του κάθε ατόμου στα διεγερτικά, οι ειδικοί συνιστούν γενικά την αποφυγή της κατανάλωσής της τουλάχιστον τέσσερις έως έξι ώρες πριν από τον ύπνο. Η αποφυγή της, ειδικά μετά τις 3 το μεσημέρι, είναι κρίσιμη για όσους είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην καφεΐνη.
Επιπρόσθετα, η σοκολάτα, λόγω της περιεκτικότητάς της σε λιπαρά και ζάχαρη, είναι ένα όξινο τρόφιμο που μπορεί να προκαλέσει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή καούρα όταν καταναλώνεται πριν από τον ύπνο. Το ξάπλωμα αμέσως μετά την κατανάλωση μπορεί να επιδεινώσει τη δυσφορία, εμποδίζοντας την ηρεμία και τη χαλάρωση.
Για όσους δυσκολεύονται στον ύπνο, συνιστάται η κατανάλωση της σοκολάτας, ειδικά των σκουρόχρωμων εκδοχών της με την υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο, να γίνεται νωρίς μέσα στην ημέρα. Έτσι, μπορούν να αξιοποιηθούν τα οφέλη της χωρίς να διαταραχθεί η βραδινή ανάπαυση.
