Μεταβολίτες στο αίμα και τα ούρα προσφέρουν στοιχεία για την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων
Για πρώτη φορά, ερευνητές των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) στις Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν να εντοπίσουν συγκεκριμένα μοτίβα μεταβολιτών στο αίμα και στα ούρα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αξιόπιστοι βιοδείκτες για την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine, σηματοδοτούν ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο αντικειμενική μέτρηση της διατροφικής έκθεσης.
Οι μεταβολίτες είναι ουσίες που παράγονται καθώς ο οργανισμός μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια, μέσω του μεταβολισμού. Οι επιστήμονες αξιοποίησαν αυτά τα υπολείμματα για να δημιουργήσουν μια «βαθμολογία πολυμεταβολιτών», ένα σύνθετο εργαλείο που αντικατοπτρίζει την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Η καινοτομία αυτή έχει τη δυνατότητα να περιορίσει την εξάρτηση από τις παραδοσιακές μεθόδους αυτοαναφοράς, οι οποίες χαρακτηρίζονται από υποκειμενικότητα και σημαντικά περιθώρια σφάλματος.
Όπως δήλωσε η επικεφαλής της έρευνας, Erikka Loftfield, ερευνήτρια στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου, η μεταβολομική ανοίγει νέους δρόμους όχι μόνο για πιο αξιόπιστες μετρήσεις της διατροφικής συμπεριφοράς, αλλά και για την κατανόηση των μηχανισμών μέσω των οποίων η διατροφή επιδρά στην υγεία.
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν συνδεθεί επανειλημμένα με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων μορφών καρκίνου. Ωστόσο, οι περισσότερες σχετικές έρευνες βασίζονται σε ερωτηματολόγια διατροφικής αυτοαναφοράς, που συχνά υποεκτιμούν την κατανάλωση τέτοιων τροφίμων ή δεν αντανακλούν επαρκώς τις αλλαγές στο διατροφικό τοπίο. Στο πλαίσιο της νέας μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 718 ηλικιωμένους ενήλικες στις ΗΠΑ, που συμμετείχαν σε παρατήρηση 12 μηνών, προσφέροντας βιολογικά δείγματα και πληροφορίες για τις διατροφικές τους συνήθειες. Παράλληλα, διενεργήθηκε κλινική δοκιμή σε 20 άτομα στο Κλινικό Κέντρο των NIH. Οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν, σε δύο διαδοχικές φάσεις, δίαιτες με 80% και 0% ενεργειακή πρόσληψη από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα. Τα βιολογικά δείγματα αποκάλυψαν εκατοντάδες μεταβολίτες που συσχετίζονταν άμεσα με τη σύνθεση της διατροφής.
Με τη βοήθεια αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές αναγνώρισαν μοτίβα μεταβολιτών και υπολόγισαν βαθμολογίες ξεχωριστά για το αίμα και τα ούρα. Οι εν λόγω βαθμολογίες μπορούσαν με υψηλή ακρίβεια να διαχωρίσουν τις δύο φάσεις της δίαιτας, αποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητά τους. Παρότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε ηλικιωμένους Αμερικανούς, οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη περαιτέρω επικύρωσης των αποτελεσμάτων σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και διατροφικά προφίλ. Η επόμενη φάση της έρευνας θα πρέπει να αξιολογήσει πώς αυτές οι βαθμολογίες σχετίζονται με την εμφάνιση ασθενειών όπως ο καρκίνος και ο διαβήτης τύπου 2.
