Η κατανάλωση 40 γραμμαρίων καρυδιών την ημέρα για οκτώ εβδομάδες συνδέθηκε με βελτίωση της συνολικής διάθεσης σε υγιείς νέους ενήλικες, ενώ παράλληλα καταγράφηκαν μεταβολές σε ουσίες που σχετίζονται με τον μεταβολισμό της σεροτονίνης και με τη δράση της εντερικής μικροχλωρίδας. Τα ευρήματα προέρχονται από τυχαιοποιημένη μελέτη διασταυρούμενου σχεδιασμού που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food & Function, με τους ερευνητές να εξετάζουν όχι μόνο αν η καθημερινή κατανάλωση καρυδιών επηρεάζει τη διάθεση, αλλά και αν υπάρχουν βιολογικοί δείκτες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση αυτής της σχέσης.
Στη μελέτη συμμετείχαν 31 υγιείς ενήλικες ηλικίας 20 έως 35 ετών, με μέση ηλικία τα 24 χρόνια, ενώ περίπου το 90% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες. Οι εθελοντές ακολούθησαν δύο διαφορετικές περιόδους διάρκειας οκτώ εβδομάδων. Στη μία κατανάλωναν καθημερινά 40 γραμμάρια καρυδιών μαζί με το δείπνο, ενώ στην άλλη δεν κατανάλωναν καρύδια ή άλλα προϊόντα ξηρών καρπών. Ανάμεσα στις δύο περιόδους μεσολάβησε διάστημα δύο εβδομάδων χωρίς παρέμβαση. Και στις δύο φάσεις οι συμμετέχοντες έλαβαν διατροφικές οδηγίες βασισμένες σε πρότυπο μεσογειακής διατροφής.
Η διαφορά που καταγράφηκε στη διάθεση
Μετά τις οκτώ εβδομάδες κατανάλωσης καρυδιών, η βαθμολογία της συνολικής διαταραχής της διάθεσης ήταν 4,85 μονάδες χαμηλότερη σε σύγκριση με την περίοδο ελέγχου. Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα προέκυψε από το Profile of Mood States, ένα ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση διαφορετικών διαστάσεων της ψυχολογικής κατάστασης.
Αρχικά καταγράφηκαν επίσης χαμηλότερες τιμές σε επιμέρους δείκτες που αφορούσαν τον θυμό και την κόπωση. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές προχώρησαν στη διόρθωση για τις πολλαπλές συγκρίσεις, οι συγκεκριμένες διαφορές δεν παρέμειναν στατιστικά σημαντικές. Το στοιχείο αυτό έχει σημασία, καθώς το πιο σταθερό εύρημα της μελέτης αφορά τη συνολική βαθμολογία διαταραχής της διάθεσης και όχι μια γενικευμένη βελτίωση όλων των επιμέρους ψυχολογικών παραμέτρων.
Παράλληλα, δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στην αντιλαμβανόμενη πίεση, στην αίσθηση ευεξίας ή στη θετική διάθεση. Ούτε τα επίπεδα κορτιζόλης στα ούρα παρουσίασαν σημαντική μεταβολή μεταξύ των δύο περιόδων. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν δείχνουν ότι η κατανάλωση καρυδιών επηρεάζει συνολικά όλους τους δείκτες στρες και ευεξίας, αλλά ότι υπήρξε συγκεκριμένη διαφοροποίηση στη συνολική αξιολόγηση της διάθεσης.
Τι άλλαξε στον μεταβολισμό της σεροτονίνης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η βελτίωση της διάθεσης συνοδεύτηκε από αύξηση της 5-HIAA στα ούρα, μιας ουσίας που αποτελεί τον κύριο μεταβολίτη της σεροτονίνης και χρησιμοποιείται ως δείκτης του μεταβολισμού της. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν επίσης αυξημένες συγκεντρώσεις των μεταβολιτών ουρολιθίνη Α και ουρολιθίνη Β, οι οποίοι παράγονται από τη δράση της εντερικής μικροχλωρίδας πάνω σε πολυφαινολικές ενώσεις των καρυδιών.
Οι ερευνητές βρήκαν ακόμη ότι οι αυξήσεις στις ουρολιθίνες συνδέονταν με παράλληλες αυξήσεις της 5-HIAA. Επιπλέον, υψηλότερα επίπεδα 5-HIAA σχετίζονταν με χαμηλότερη συνολική διαταραχή της διάθεσης. Η παρατήρηση αυτή οδηγεί στην υπόθεση ότι ορισμένες από τις βιοδραστικές ενώσεις των καρυδιών μπορεί να συνδέονται με τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και με μεταβολικές οδούς που σχετίζονται με τη σεροτονίνη.
Τα καρύδια περιέχουν, μεταξύ άλλων, πολυφαινόλες, φυτικές ίνες, τρυπτοφάνη και άλφα-λινολενικό οξύ. Οι ελλαγιταννίνες, μια κατηγορία πολυφαινολών, μπορούν να μεταβολιστούν από μικροοργανισμούς του εντέρου και να οδηγήσουν στον σχηματισμό ουρολιθινών. Οι ουσίες αυτές έχουν μελετηθεί για τις βιολογικές τους ιδιότητες, όμως η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι κάποια συγκεκριμένη ένωση των καρυδιών είναι υπεύθυνη για την αλλαγή στη διάθεση.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η μελέτη δεν μέτρησε τη σεροτονίνη στον εγκέφαλο ούτε την κεντρική σεροτονινεργική λειτουργία. Η 5-HIAA στα ούρα αντανακλά τον συνολικό μεταβολισμό της σεροτονίνης στον οργανισμό και μπορεί να επηρεάζεται από την παραγωγή σεροτονίνης εκτός εγκεφάλου, τη διατροφή, τον μεταβολισμό στο έντερο και την αποβολή από τους νεφρούς. Επομένως, η αύξησή της δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως απόδειξη ότι τα καρύδια αυξάνουν τη σεροτονίνη στον εγκέφαλο.
Τα καρύδια είχαν εξεταστεί και για τον ύπνο
Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενη έρευνα της ίδιας ερευνητικής ομάδας, η οποία δημοσιεύθηκε το 2025 επίσης στο Food & Function και εξέτασε την επίδραση της καθημερινής κατανάλωσης καρυδιών στον ύπνο. Εκεί συμμετείχαν 76 νέοι ενήλικες και η παρέμβαση ήταν επίσης 40 γραμμάρια καρυδιών την ημέρα για οκτώ εβδομάδες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν αύξηση της βραδινής απέκκρισης 6-σουλφατοξυμελατονίνης, ενός βασικού μεταβολίτη της μελατονίνης, καθώς και βελτίωση ορισμένων παραμέτρων του ύπνου, όπως ο χρόνος που απαιτούνταν για να αποκοιμηθούν οι συμμετέχοντες, η συνολική ποιότητα ύπνου και η υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Και εκεί, ωστόσο, οι συγγραφείς τόνισαν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα ώστε να αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί που συνδέουν τη διατροφή με τον ύπνο.
Η συνέχεια αυτών των ερευνών είναι ενδιαφέρουσα επειδή εξετάζει διαφορετικές πλευρές της πιθανής σχέσης των καρυδιών με την ευεξία. Η νέα μελέτη εστιάζει στη διάθεση και στον μεταβολισμό της σεροτονίνης, ενώ η προηγούμενη εξέτασε τη μελατονίνη και τον ύπνο. Πρόκειται, όμως, για μικρές μελέτες σε νεαρούς, κατά κύριο λόγο υγιείς ενήλικες, οπότε τα αποτελέσματα δεν μπορούν να γενικευθούν αυτόματα σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε ανθρώπους με διαταραχές διάθεσης.
Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης περιορισμούς, μεταξύ των οποίων ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων, η μεγάλη αναλογία γυναικών, ο ανοιχτός σχεδιασμός της παρέμβασης και το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες γνώριζαν αν κατανάλωναν καρύδια. Επιπλέον, η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από την California Walnut Commission, γεγονός που αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, χωρίς από μόνο του να αναιρεί τα ευρήματα.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food & Function.
