Πώς δρα ο χυμός παντζαριού στον οργανισμό
Ο χυμός παντζαριού έχει αποκτήσει φήμη ως φυσικός σύμμαχος για όσους θέλουν να διαχειριστούν την αρτηριακή τους πίεση. Η φήμη αυτή δεν είναι αβάσιμη, αλλά χρειάζεται σαφήνεια για το τι ακριβώς υπόσχεται η επιστήμη και τι όχι.
Το παντζάρι είναι από τις πλουσιότερες διατροφικές πηγές νιτρικών αλάτων. Μόλις καταναλωθεί, τα νιτρικά μετατρέπονται στο στόμα και στο αίμα σε νιτρώδη και τελικά σε μονοξείδιο του αζώτου, μια ουσία που χαλαρώνει και διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία. Αυτή η αγγειοδιασταλτική δράση είναι ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου ο χυμός παντζαριού μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση.
Το αποτέλεσμα γίνεται αισθητό περίπου 3 ώρες μετά την κατανάλωση και διαρκεί συνήθως έως 10 ώρες. Αυτό σημαίνει ότι για να υπάρχει σταθερό όφελος χρειάζεται καθημερινή κατανάλωση.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Μετα-ανάλυση του 2017 που συγκέντρωσε δεδομένα από πολλαπλές μελέτες σε άτομα με και χωρίς υπέρταση διαπίστωσε ότι η τακτική κατανάλωση χυμού παντζαριού οδήγησε σε μέση μείωση της συστολικής πίεσης κατά 3,55 mmHg και της διαστολικής κατά 1,32 mmHg. Μεμονωμένες μελέτες σε πληθυσμούς με υψηλή αρχική πίεση έχουν καταγράψει μεγαλύτερες μειώσεις, έως 4 με 5 mmHg στη συστολική. Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, μια μείωση συστολικής κατά 5 mmHg σχετίζεται με περίπου 10% μείωση της καρδιαγγειακής θνησιμότητας στον πληθυσμό.
Ωστόσο, δεν είναι όλα τα ευρήματα ομοιόμορφα. Ορισμένες τυχαιοποιημένες μελέτες δεν ανέδειξαν σημαντική μείωση πίεσης, ιδίως σε νεότερα και υγιή άτομα με φυσιολογική αρχική πίεση. Η επίδραση φαίνεται να είναι μεγαλύτερη όταν η αρχική πίεση είναι ήδη υπερβολικά υψηλή, κάτι που έχει νόημα βιολογικά, καθώς όσο μεγαλύτερη είναι η αγγειακή σύσπαση, τόσο πιο εμφανής η δράση του μονοξειδίου του αζώτου.
Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν το υιοθετήσετε
Για να αποκομιστεί όφελος, ο χυμός πρέπει να είναι 100% παντζάρι, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα ή νάτριο που αντισταθμίζουν τα καρδιαγγειακά οφέλη. Επίσης, το παντζάρι είναι πλούσιο σε οξαλικά, οπότε άτομα με ιστορικό νεφρολιθίασης από οξαλικό ασβέστιο θα πρέπει να το αποφεύγουν ή να το περιορίζουν. Ένα άλλο αβλαβές αλλά εκπληκτικό φαινόμενο είναι ότι τα ούρα και τα κόπρανα μπορεί να αποκτήσουν κοκκινωπή απόχρωση μετά την κατανάλωση παντζαριού, γνωστό ως βητουρία, η οποία είναι εντελώς αβλαβής.
Το βασικότερο όμως είναι ότι ο χυμός παντζαριού δεν αντικαθιστά την αντιυπερτασική αγωγή. Η δράση του είναι σεμνή σε σύγκριση με τα φάρμακα και προσωρινή. Μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο συμπλήρωμα διατροφής σε μια ολιστική στρατηγική για την υγεία της καρδιάς, αλλά όσοι βρίσκονται σε φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνεχίζουν αυτή και να συζητούν κάθε αλλαγή με τον γιατρό τους.
