Η αυξανόμενη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προβληματισμούς στον χώρο της διατροφής και της δημόσιας υγείας. Νέα επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό των καρδιαγγειακών παθήσεων και των θανάτων που σχετίζονται με αυτές μπορεί να συνδέεται με τη συχνή κατανάλωση προϊόντων που έχουν υποστεί εκτεταμένη βιομηχανική επεξεργασία.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Preventive Medicine, εκτίμησε ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα θα μπορούσαν να σχετίζονται με το 23% έως 38% των περιστατικών καρδιαγγειακών νοσημάτων και των θανάτων από αυτές τις παθήσεις. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από τον Καναδά, όπου τα συγκεκριμένα προϊόντα αποτελούν μεγάλο μέρος της καθημερινής διατροφής του πληθυσμού. Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία που δείχνουν ότι περίπου το 43% των συνολικών θερμίδων που καταναλώνουν οι ενήλικες στον Καναδά προέρχεται από υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα. Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες προσπάθησαν να υπολογίσουν τον πιθανό αντίκτυπο αυτής της διατροφικής συνήθειας στην εμφάνιση καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικών επεισοδίων και πρόωρων θανάτων.
Ποια τρόφιμα θεωρούνται υπερ-επεξεργασμένα
Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα που έχουν υποστεί πολλαπλά στάδια βιομηχανικής επεξεργασίας και συχνά περιέχουν συστατικά που δεν χρησιμοποιούνται συνήθως στη μαγειρική στο σπίτι. Στόχος της παραγωγής τους είναι συχνά η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, η έντονη γεύση και η ευκολία κατανάλωσης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται πολλά συσκευασμένα σνακ, αναψυκτικά με ζάχαρη, έτοιμα γεύματα, επεξεργασμένα κρέατα, μπισκότα, γλυκά βιομηχανικής παραγωγής, στιγμιαία προϊόντα και ορισμένα δημητριακά πρωινού.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν αποτελεί πρόβλημα κάθε μορφή επεξεργασίας. Η κατάψυξη, η παστερίωση ή η απλή επεξεργασία μπορούν να κάνουν τα τρόφιμα ασφαλέστερα και πιο πρακτικά. Η ανησυχία αφορά κυρίως προϊόντα που έχουν τροποποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και συχνά αντικαθιστούν τρόφιμα υψηλότερης διατροφικής αξίας. Πολλά υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν υψηλές ποσότητες αλατιού, πρόσθετης ζάχαρης και κορεσμένων λιπαρών, ενώ παράλληλα έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, βιταμίνες και άλλα χρήσιμα θρεπτικά συστατικά. Η συχνή κατανάλωσή τους έχει συσχετιστεί σε προηγούμενες μελέτες με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2 και υπέρτασης, παράγοντες που επιβαρύνουν σημαντικά την καρδιαγγειακή υγεία.
Χιλιάδες περιστατικά καρδιακών παθήσεων συνδέονται με τη διατροφή
Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η μεγάλη παρουσία υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων στη διατροφή του πληθυσμού του Καναδά θα μπορούσε να συνδέεται με 58.000 έως 96.000 νέα περιστατικά καρδιαγγειακών και αγγειακών παθήσεων μέσα σε ένα έτος. Παράλληλα, η μελέτη υπολόγισε ότι περίπου 10.600 έως 17.400 θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα θα μπορούσαν να σχετίζονται με την υψηλή κατανάλωση αυτών των προϊόντων.
Οι επιστήμονες ωστόσο επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αποτελούν εκτιμήσεις και δεν αποδεικνύουν ότι ένα συγκεκριμένο υπερ-επεξεργασμένο τρόφιμο προκαλεί άμεσα καρδιακή νόσο. Η έρευνα δείχνει μια ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στη διατροφική συνήθεια και στην υγεία του πληθυσμού, αλλά οι παράγοντες που επηρεάζουν τον κίνδυνο είναι πολλοί, όπως η συνολική διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, το σωματικό βάρος και ο τρόπος ζωής.
