Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα
Ο κίνδυνος από τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων για την ανθρώπινη υγεία παραμένει χαμηλός, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, ανέφερε η EFSA στην τελευταία ετήσια έκθεσή της. Η EFSA ανέλυσε χιλιάδες δείγματα που συλλέχθηκαν το 2023 από προϊόντα που καταναλώνονται συνήθως. Η έκθεση αναλύει πληροφορίες σχετικά με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων που συλλέχθηκαν από τυχαία και στοχευμένα προγράμματα παρακολούθησης.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ: Νέο πρόστιμο σε σουπερμάρκετ (ΒΑΡΗ)
Η τυχαία δειγματοληψία δείχνει συνεπή αποτελέσματα
Η EFSA ανέλυσε τα αποτελέσματα 13.246 τυχαίων δειγμάτων που ελήφθησαν από κράτη μέλη της ΕΕ, τη Νορβηγία και την Ισλανδία από 12 από τα τρόφιμα που καταναλώνονται περισσότερο στην ΕΕ στο πλαίσιο του συντονισμένου από την ΕΕ προγράμματος ελέγχου (EU MACP). Το πρόγραμμα MACP της ΕΕ λαμβάνει δείγματα από τα ίδια προϊόντα κάθε τρία χρόνια για την παρακολούθηση των τάσεων. Για το 2023, αυτά ήταν καρότα, κουνουπίδια, ακτινίδια (πράσινα, κόκκινα και κίτρινα), κρεμμύδια, πορτοκάλια, αχλάδια, πατάτες, αποξηραμένα φασόλια, καστανό ρύζι, σίκαλη, βοδινό συκώτι και λίπος πουλερικών.
Από αυτό το υποσύνολο δειγμάτων που αναλύθηκαν στο πλαίσιο του EU MACP, το 99% διαπιστώθηκε ότι συμμορφώνεται με τη νομοθεσία της ΕΕ. Αυτό το εύρημα συνάδει με τα αποτελέσματα που ελήφθησαν το 2020 (99,1%), όταν ελήφθησαν δείγματα από την ίδια επιλογή προϊόντων. Από τα δείγματα του 2023, το 70% ήταν απαλλαγμένο από ποσοτικοποιήσιμα επίπεδα υπολειμμάτων, ενώ το 28% περιείχε ένα ή περισσότερα υπολείμματα εντός των νόμιμων ορίων. Υπέρβαση των μέγιστων επιπέδων υπολειμμάτων (ΑΟΚ) σημειώθηκε στο 2% των δειγμάτων, εκ των οποίων το 1% ήταν μη συμμορφούμενο, λαμβανομένης υπόψη της αβεβαιότητας των μετρήσεων.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλαμπόκι σε κονσέρβα: Ευρωπαϊκός συναγερμός για τις ελαττωματικές συσκευασίες γνωστής μάρκας που ευνοούν αλλοίωση
Στοχευμένη δειγματοληψία με υψηλό ποσοστό συμμόρφωσης
Η ετήσια έκθεση της EFSA για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα από το Πολυετές Εθνικό Πρόγραμμα Ελέγχου (MANCP), το οποίο συλλέγει δεδομένα από στοχευμένη δειγματοληψία, με βάση το επίπεδο κινδύνου. Αυτά τα εθνικά προγράμματα ελέγχου παρείχαν 132.793 δείγματα, εκ των οποίων το 98% ήταν συμμορφούμενο με τη νομοθεσία της ΕΕ. Τα ποσοστά συμμόρφωσης για το MANCP το 2021 και το 2022 ήταν 97,5% και 97,8%, αντίστοιχα. Από τα δείγματα, το 58% δεν περιείχε ποσοτικοποιήσιμα υπολείμματα, ενώ το 38,3% περιείχε υπολείμματα εντός των νόμιμων ορίων και το 3,7% υπερέβαινε το ΑΟΚ, εκ των οποίων το 2% ήταν μη συμμορφούμενο.
Αξιολόγηση διατροφικού κινδύνου
Τα αποτελέσματα από τα προγράμματα παρακολούθησης αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για την εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης των καταναλωτών της ΕΕ σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η EFSA διενήργησε αξιολόγηση διατροφικού κινδύνου στο πλαίσιο της ανάλυσής της των αποτελεσμάτων. Η αξιολόγηση δείχνει την πιθανότητα οι καταναλωτές να εκτεθούν σε ποσότητα υπολειμμάτων πάνω από ένα ορισμένο όριο ασφαλείας.
Με βάση την αξιολόγησή της, η EFSA καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει χαμηλός κίνδυνος για την υγεία των καταναλωτών από την εκτιμώμενη έκθεση σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα που ελέγχθηκαν.
Η έκθεση διατυπώνει επίσης συστάσεις για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών συστημάτων ελέγχου για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Για παράδειγμα, η EFSA συμβουλεύει τα κράτη μέλη να διερευνήσουν περαιτέρω και να παρακολουθούν τους συνδυασμούς φυτοφαρμάκων και καλλιεργειών που οδηγούν σε μη συμμορφώσεις και να συνεχίσουν να παρακολουθούν τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε δείγματα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ με ευρύ αναλυτικό πεδίο εφαρμογής.
