Ο ετήσιος κατάλογος του EWG εντοπίζει φυτοφάρμακα σε 96% των δειγμάτων
Κάθε χρόνο, η αμερικανική οργάνωση Environmental Working Group (EWG) δημοσιεύει τη λίστα της με τα δώδεκα φρούτα και λαχανικά που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση φυτοφαρμάκων στις ΗΠΑ. Η λίστα του 2026 φέρνει για πρώτη φορά στο επίκεντρο και τα φυτοφάρμακα PFAS, τις λεγόμενες «αιώνιες χημικές ουσίες», ενώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει έντονη κριτική από τοξικολόγους και επιστήμονες έκθεσης που αμφισβητούν τη μεθοδολογία της.
Στην κορυφή της λίστας του 2026 βρίσκεται το σπανάκι, ακολουθούμενο από λαχανίδες, φράουλες, σταφύλια, νεκταρίνια, ροδάκινα, κεράσια, μήλα, βατόμουρα, αχλάδια, πατάτες και βατόμουρα μύρτιλλου. Στο σύνολο της Βρώμικης Δωδεκάδας, ανιχνεύτηκαν 203 διαφορετικά φυτοφάρμακα και φυτοφάρμακα βρέθηκαν στο 96% των δειγμάτων. Κάθε τύπος προϊόντος, εκτός από τις πατάτες, εμφάνισε κατά μέσο όρο τέσσερα ή περισσότερα φυτοφάρμακα σε μεμονωμένα δείγματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σταφύλι ή μπανάνα: Ποιο επηρεάζει περισσότερο το σάκχαρο και ποιο να προτιμάτε
Σε αντίθεση, η «Καθαρή Δεκαπεντάδα» περιλαμβάνει ανανά, καλαμπόκι, αβοκάντο, παπάγια, κρεμμύδια, κατεψυγμένα μπιζέλια, σπαράγγια, λάχανο, κουνουπίδι, καρπούζι, μάνγκο, μπανάνες, καρότα, μανιτάρια και ακτινίδιο, με σχεδόν 60% των δειγμάτων να μην εμφανίζουν ανιχνεύσιμα υπολείμματα.
Το νέο στοιχείο
Για πρώτη φορά στην ιστορία της λίστας, το EWG επισημαίνει ειδικά τα φυτοφάρμακα PFAS. Υπολείμματα του φλουδιοξονίλης, ενός φυτοφαρμάκου PFAS, ανιχνεύτηκαν στο 14% όλων των δειγμάτων προϊόντων και σε σχεδόν 90% των ροδάκινων και δαμάσκηνων. Τα φυτοφάρμακα PFAS χαρακτηρίζονται από εξαιρετική ανθεκτικότητα λόγω των δεσμών άνθρακα-φθορίου και αποικοδομούνται κυρίως σε τριφθοροακετικό οξύ, ουσία που συσσωρεύεται στο έδαφος, τα ύδατα και τους ανθρώπινους οργανισμούς. Το EWG επισημαίνει ότι η έρευνα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους παραμένει ελλιπής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι τροφές που «μαζεύουν» τα μικροπλαστικά από το έντερο και μας βοηθούν να τα αποβάλλουμε – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5χρονη με μόνιμες ουλές από εγκαύματα που προκάλεσε ζεστή σοκολάτα – Σε τι θερμοκρασία πρέπει να σερβίρονται τα ροφήματα στην εστίαση;
Παρά τα νέα στοιχεία, η επιστημονική αμφισβήτηση της μεθοδολογίας παραμένει. Τοξικολόγοι και επιστήμονες έκθεσης επισημαίνουν ότι η ανίχνευση μιας χημικής ουσίας σε ένα τρόφιμο δεν ισοδυναμεί αυτόματα με κίνδυνο για την υγεία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι σε ποια δόση η ουσία προκαλεί βλάβη και αν η διατροφική έκθεση φτάνει ποτέ αυτό το επίπεδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | IKEA: Κίνδυνος πρόκλησης πυρκαγιάς και εγκαυμάτων από προϊόν που πωλήθηκε σε πολλές χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σολομός: Τοξικές ουσίες από… ελαστικά αυτοκινήτων σκοτώνουν κοπάδια ψαριών!
Έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2024 εφάρμοσε ομοιόμορφη προσέγγιση εκτίμησης κινδύνου στα δεδομένα του EWG και διαπίστωσε ότι η εκτιμώμενη ημερήσια έκθεση για κάθε συνδυασμό φυτοφαρμάκου-προϊόντος ήταν κατώτερη, και σε πολλές περιπτώσεις πολύ κατώτερη, από τις αντίστοιχες τιμές ασφαλείας της EPA. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σπανάκι, καθώς μια γυναίκα θα έπρεπε να καταναλώνει 145 κιλά συμβατικού σπανακιού καθημερινά (774 μερίδες) για να φτάσει σε επίπεδα έκθεσης θεωρητικά επιβλαβή, ακόμα και αν κάθε μερίδα περιείχε το υψηλότερο ποτέ καταγεγραμμένο υπόλειμμα φυτοφαρμάκου.
Το EWG αντιτείνει ότι «νόμιμο δεν σημαίνει ασφαλές» και ότι τα ισχύοντα όρια της EPA είναι συχνά παρωχημένα, δεν ενσωματώνουν την πιο πρόσφατη έρευνα και δεν αντιμετωπίζουν τον αθροιστικό κίνδυνο από ταυτόχρονη έκθεση σε πολλαπλά φυτοφάρμακα ταυτόχρονα. Επίσης, ορισμένα φυτοφάρμακα που επιτρέπονται στις ΗΠΑ έχουν απαγορευτεί στην ΕΕ λόγω ανησυχιών ασφαλείας.
