Οι επιστήμονες αναπτύσσουν μοντέλα που λαμβάνουν υπόψη τη γειτνίαση με μεγάλους αυτοκινητόδρομους, την ένταση των βροχοπτώσεων και τα επίπεδα ρύπων, ώστε να προβλέψουν πού κινδυνεύουν περισσότερο οι πληθυσμοί σολομού.
Ερευνητές από το University of British Columbia (UBC) εκφράζουν έντονη ανησυχία για μια χημική ουσία που προέρχεται από τα ελαστικά των αυτοκινήτων και φαίνεται να προκαλεί μαζικούς θανάτους σολομών στον δυτικό Καναδά και στις βορειοδυτικές περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ουσία ονομάζεται 6PPD-quinone και έχει συνδεθεί άμεσα με την υψηλή θνησιμότητα του σολομού coho, ενός είδους ιδιαίτερα σημαντικού για τα οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Δεν ντρέπεστε λίγο;»: Οργή Ελλήνων καταναλωτών για τα γνωστά ποτήρια που ανακαλούνται και στην χώρα μας (φωτογραφία)
Η έρευνα πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος STREAM (Salmon Toxic Runoff Exposure and Mitigation), μιας διεπιστημονικής συνεργασίας που έχει στόχο να εντοπίσει ποια ποτάμια και ρέματα είναι πιο ευάλωτα στη μόλυνση από απορροές δρόμων. Οι επιστήμονες αναπτύσσουν μοντέλα που λαμβάνουν υπόψη τη γειτνίαση με μεγάλους αυτοκινητόδρομους, την ένταση των βροχοπτώσεων και τα επίπεδα ρύπων, ώστε να προβλέψουν πού κινδυνεύουν περισσότερο οι πληθυσμοί σολομού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιαούρτι με φρούτα: Βρέθηκαν έως και 10 κύβοι ζάχαρης ανά κύπελλο – Το «υγιεινό» σνακ που δεν είναι τόσο αθώο!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια: Γιατί κάποια έχουν μαύρα στίγματα; – Η απάντηση που δίνει εταιρεία παραγωγής
Η ουσία 6PPD-quinone δημιουργείται όταν ένα πρόσθετο που χρησιμοποιείται για την προστασία των ελαστικών από φθορά αντιδρά με το όζον στην ατμόσφαιρα. Τα μικροσκοπικά σωματίδια που προκύπτουν παρασύρονται από τη βροχή και καταλήγουν σε αποχετεύσεις, ρέματα και ποτάμια. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science έδειξε ότι η συγκεκριμένη ουσία αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες τοξικής θνησιμότητας για τον σολομό coho στον Ειρηνικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός στα Βαλκάνια: Εμφανίστηκε επικίνδυνη ασθένεια στα αμπέλια – Φόβοι εξάπλωσης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λαχανικά: Εκτόξευση τιμών έως και +150% – Η ακρίβεια «τσακίζει» τα νοικοκυριά
Ο χημικός Ζενγιού Τιαν από το Northwestern University, βασικός συγγραφέας της μελέτης, προειδοποιεί ότι η συνεχής μείωση των πληθυσμών μπορεί να επηρεάσει ακόμη και την αλιευτική παραγωγή που προορίζεται για κατανάλωση. Ο σολομός δεν είναι μόνο σημαντικός οικονομικά αλλά και οικολογικά, καθώς μεταφέρει θρεπτικά στοιχεία από τον ωκεανό στα ποτάμια, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έντονοι πονοκέφαλοι, βουητό και ακραία κούραση: Η απροσδόκητη πηγή μούχλας που έκανε «κόλαση» τη ζωή νεαρής γυναίκας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ξεχνάς να πλύνεις τα δόντια σου; Η κακή στοματική υγιεινή αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιά, εγκέφαλο και εμφάνιση καρκίνου
Στο πλαίσιο της έρευνας, επιστήμονες μέτρησαν τα επίπεδα της ουσίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από βροχοπτώσεις σε δέκα περιοχές κοντά σε μεγάλους αυτοκινητόδρομους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σχεδόν κάθε φορά που έβρεχε, η συγκέντρωση της τοξίνης αυξανόταν σε επικίνδυνα επίπεδα σε σχεδόν όλα τα ρέματα που εξετάστηκαν.
Ωστόσο, η έρευνα ανέδειξε και πιθανές λύσεις. Τα λεγόμενα «rain gardens», δηλαδή ειδικά διαμορφωμένοι χώροι πρασίνου που συγκρατούν το νερό της βροχής και το φιλτράρουν μέσω του εδάφους, μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ποσότητα της τοξικής ουσίας πριν αυτή φτάσει στα ποτάμια. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τέτοιες πράσινες υποδομές θα μπορούσαν να εγκατασταθούν σε αστικές περιοχές κοντά σε δρόμους με μεγάλη κυκλοφορία, προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής στις πόλεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε πρέπει να κουρέψετε το γκαζόν για πρώτη φορά την άνοιξη;
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει για περιοχές κοντά σε κοινότητες Πρώτων Εθνών στη δυτική ακτή του Καναδά, όπου οι πληθυσμοί σολομού αποτελούν βασική πηγή τροφής και σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής παράδοσης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλές από αυτές τις περιοχές βρίσκονται κοντά σε μεγάλους αυτοκινητόδρομους, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης των υδάτων. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η τοξική ουσία δεν επηρεάζει μόνο τον σολομό coho, αλλά και άλλα είδη ψαριών, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να προκαλεί και χρόνιες επιπτώσεις σε φυτά και άλλους οργανισμούς των υδάτινων οικοσυστημάτων.
Με βάση τα ευρήματα, οι ερευνητές ζητούν αυστηρότερους ελέγχους και μεγαλύτερη διαφάνεια στα χημικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή ελαστικών. Όπως επισημαίνουν, η προστασία των ποταμών και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων δεν αφορά μόνο ένα είδος ψαριού, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα ζωής που εξαρτάται από υγιή νερά. Οι σολομοί, καταλήγουν, αποτελούν βασικό κρίκο των οικοσυστημάτων της δυτικής ακτής και η επιβίωσή τους συνδέεται άμεσα με την υγεία των ποταμών, των δασών και των ανθρώπινων κοινοτήτων.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.