Από τις διαδικτυακές απάτες και τις κρυφές αυξήσεις τιμών μέχρι τις χρεώσεις για τις χειραποσκευές και τη διαχείριση σοβαρών ανακλήσεων αυτοκινήτων, αρκετές μεγάλες εταιρείες βρέθηκαν στο στόχαστρο της βρετανικής ένωσης καταναλωτών Which?, η οποία απένειμε για ακόμη μία χρονιά τα λεγόμενα «Shoddy Awards». Πρόκειται για ένα είδος «αντι-Όσκαρ» που απονέμεται σε επιχειρήσεις οι οποίες, σύμφωνα με την οργάνωση, παρουσίασαν προβλήματα διαφάνειας, ανεπαρκή προστασία πελατών ή πρακτικές που κρίθηκαν παραπλανητικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δίαιτα: Γιατί δεν πρέπει να συμβουλεύεστε ChatGPT, Gemini και Microsoft Copilot – Αποκαλυπτικά ευρήματα μελέτης
Η έκδοση του 2026 περιλαμβάνει συνολικά 14 εταιρείες και εμπορικά σήματα, όμως ορισμένες από τις υποθέσεις ξεπερνούν τα βρετανικά σύνορα και αφορούν άμεσα εκατομμύρια καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ανάμεσα στις εταιρείες που δέχθηκαν την αυστηρή κριτική της Which? βρίσκονται η Meta, οι αεροπορικές εταιρείες easyJet, Ryanair και Wizz Air, οι πλατφόρμες μεταπώλησης εισιτηρίων Viagogo και StubHub, καθώς και ο όμιλος Stellantis.
Η Meta και η αδυναμία αντιμετώπισης των διαδικτυακών απατών
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η Meta βρίσκεται ανάμεσα στους αποδέκτες ενός Shoddy Award. Η Which? υποστηρίζει ότι οι πλατφόρμες Facebook, Instagram και WhatsApp εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό χώρο δράσης για διαδικτυακούς απατεώνες, χωρίς η εταιρεία να έχει καταφέρει να περιορίσει αποτελεσματικά το φαινόμενο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην κριτική της οργάνωσης έχουν, σύμφωνα με την ίδια, εσωτερικά έγγραφα που διέρρευσαν στα τέλη του 2025 και τα οποία φέρεται να έδειχναν ότι η Meta εκτιμούσε σε περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως τα έσοδα που συνδέονταν με διαφημίσεις απάτης στις πλατφόρμες της. Η εταιρεία έχει απορρίψει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι επενδύει σημαντικούς πόρους για την καταπολέμηση των απατηλών δραστηριοτήτων και την προστασία των χρηστών.
Ωστόσο, η Which? θεωρεί ότι τα μέτρα παραμένουν ανεπαρκή. Η ένωση αναφέρει ότι οι έρευνές της εντόπισαν πολυάριθμες καμπάνιες απάτης, όπως ψεύτικες επενδυτικές ευκαιρίες σε κρυπτονομίσματα με τη χρήση βίντεο deepfake, ανύπαρκτες χρηματοοικονομικές εταιρείες και παραπλανητικές απάτες σχετικά με παραδόσεις προϊόντων, ακόμη και μέσω επαληθευμένων λογαριασμών στο WhatsApp.
Ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε την αντίδραση της Which? ήταν το προσωρινό μπλοκάρισμα ομάδας στο Facebook που είχε δημιουργηθεί ειδικά για την αναφορά απατών από καταναλωτές, την ώρα που, σύμφωνα με την οργάνωση, πολλά ύποπτα περιεχόμενα εξακολουθούσαν να παραμένουν διαθέσιμα στις πλατφόρμες.
Οι χρεώσεις για τις χειραποσκευές «καταδικάζουν» τις low cost αεροπορικές
Στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης οι easyJet, Ryanair και Wizz Air, κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο διαφημίζουν τις τιμές των χειραποσκευών. Η Which? πραγματοποίησε έλεγχο σε περισσότερες από 1.500 πτήσεις, εξετάζοντας αν οι χαμηλότερες τιμές που εμφανίζονταν στις διαφημίσεις ήταν πραγματικά διαθέσιμες στους επιβάτες.
Στην περίπτωση της easyJet, η ένωση υποστηρίζει ότι η διαφημιζόμενη τιμή των 5,99 λιρών δεν εμφανίστηκε σε καμία από τις περισσότερες από 500 πτήσεις που εξετάστηκαν. Η χαμηλότερη τιμή που εντοπίστηκε ήταν 23,49 λίρες. Μετά την παρέμβαση της Which?, η βρετανική Αρχή Διαφημιστικών Προτύπων (Advertising Standards Authority) έκρινε ότι η συγκεκριμένη επικοινωνία μπορούσε να θεωρηθεί παραπλανητική και η εταιρεία απέσυρε το σχετικό μήνυμα.
Ανάλογη κριτική ασκήθηκε στη Ryanair και τη Wizz Air. Η Ryanair προωθούσε τιμές αποσκευών από 12 ευρώ, όμως η Which? υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη χρέωση εντοπίστηκε μόλις σε δύο περιπτώσεις από περισσότερες από 600 πτήσεις που εξετάστηκαν. Η Wizz Air διαφήμιζε τιμές από 10 ευρώ, ενώ σε προηγούμενη φάση είχε εμφανίσει ακόμη και δωρεάν επιλογή, την οποία αργότερα απέδωσε σε τεχνικό σφάλμα.
Οι τρεις αεροπορικές εταιρείες αμφισβήτησαν τα συμπεράσματα της έρευνας, υποστηρίζοντας ότι το δείγμα δεν ήταν αντιπροσωπευτικό και ότι οι πολιτικές τιμολόγησής τους είναι σαφείς και διαθέσιμες στους πελάτες.
Viagogo και StubHub στο στόχαστρο για τη μεταπώληση εισιτηρίων
Ένα ακόμη Shoddy Award απονεμήθηκε στις πλατφόρμες Viagogo και StubHub, οι οποίες κατηγορήθηκαν ότι συμβάλλουν στην εξάπλωση του διαδικτυακού «μαυραγοριτισμού» εισιτηρίων. Σύμφωνα με την έρευνα της Which?, εισιτήρια για την περιοδεία των Oasis εμφανίστηκαν προς μεταπώληση σε τιμές που έφταναν έως και τις 4.442 λίρες στη Viagogo και τις 3.499 λίρες στη StubHub.
Ανάλογη περίπτωση καταγράφηκε για συναυλία των Busted και McFly. Έξι θέσεις διατίθεντο στις δύο πλατφόρμες σε τιμές άνω των 600 και 700 λιρών, ενώ τα ίδια εισιτήρια εξακολουθούσαν να πωλούνται μέσω του επίσημου δικτύου Ticketmaster περίπου στις 387 λίρες. Η Which? καταγγέλλει επίσης τη χρήση «κερδοσκοπτικών» αγγελιών, δηλαδή καταχωρίσεων από πωλητές που δεν διαθέτουν ακόμη τα εισιτήρια αλλά σκοπεύουν να τα αγοράσουν αργότερα προκειμένου να τα μεταπωλήσουν ακριβότερα.
Οι δύο πλατφόρμες υποστηρίζουν ότι απαγορεύουν τέτοιες πρακτικές και ότι αφαιρούν τις προβληματικές αγγελίες όταν εντοπίζονται. Ωστόσο, η Which? θεωρεί ότι το πρόβλημα παραμένει συστημικό. Παράλληλα, στο Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζεται πλέον νομοθετική ρύθμιση που θα περιορίζει τη μεταπώληση εισιτηρίων σε τιμές υψηλότερες από την αρχική τους αξία.
Η Stellantis και η λάθος διαχείριση της ανάκλησης των προβληματικών αερόσακων
Μία από τις πιο σοβαρές υποθέσεις αφορά τη Stellantis και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την ανάκληση ασφαλείας «stop-drive» το 2025, η οποία επηρέασε δεκάδες χιλιάδες οχήματα Citroën και DS με προβληματικούς αερόσακους. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υπήρχε κίνδυνος οι αερόσακοι να ενεργοποιηθούν με επικίνδυνο τρόπο, γεγονός που οδήγησε τον κατασκευαστή να ζητήσει από τους ιδιοκτήτες να μην χρησιμοποιούν τα οχήματά τους μέχρι να πραγματοποιηθεί η επισκευή.
Για τη Which?, το πρόβλημα δεν ήταν μόνο τεχνικό αλλά κυρίως θέμα διαχείρισης κρίσης. Πολλοί ιδιοκτήτες παρέμειναν χωρίς αυτοκίνητο για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, καταγγέλλοντας ελλιπή ενημέρωση, καθυστερήσεις και απουσία σαφών οδηγιών σχετικά με αποζημιώσεις ή παροχή οχημάτων αντικατάστασης.
Η οργάνωση αναφέρει χαρακτηριστικά την περίπτωση μιας γυναίκας στη Βρετανία, η οποία χρειάστηκε να δαπανήσει σχεδόν 900 λίρες για ενοικίαση αυτοκινήτου, προκειμένου να μεταφέρει τον σύζυγό της, που έπασχε από καρκίνο, στις απαραίτητες νοσοκομειακές θεραπείες. Η Stellantis απάντησε ότι εξετάζει κάθε περίπτωση ξεχωριστά και ότι δίνει προτεραιότητα στις πιο επείγουσες ανάγκες των πελατών. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Which?, η επικοινωνία της εταιρείας με τους ιδιοκτήτες δεν ήταν αρκετά σαφής ούτε επαρκώς διαφανής.
Τα Shoddy Awards της Which? δεν αποτελούν επίσημες κυρώσεις, αλλά λειτουργούν ως δείκτης της δυσαρέσκειας των καταναλωτών και ως πίεση προς μεγάλες εταιρείες να βελτιώσουν τις πρακτικές τους. Η φετινή λίστα δείχνει ότι, ακόμη και για παγκόσμιους ομίλους με τεράστια οικονομική ισχύ, η εμπιστοσύνη των πελατών μπορεί να πληγεί σημαντικά όταν η διαφάνεια και η προστασία του καταναλωτή τίθενται υπό αμφισβήτηση.
