Η Αυστραλία κατέγραψε τον πρώτο θάνατο από διφθερίτιδα από το 2018, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη έξαρση της νόσου εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Ο θάνατος ενός άνδρα στο Νοσοκομείο Royal Darwin τον Απρίλιο επιβεβαιώθηκε πρόσφατα ότι προκλήθηκε πιθανότατα από τοξινοπαραγωγό στέλεχος του βακτηρίου της διφθερίτιδας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της νεκροψίας που πραγματοποιήθηκαν σε εργαστήριο του εξωτερικού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δίαιτα: Γιατί δεν πρέπει να συμβουλεύεστε ChatGPT, Gemini και Microsoft Copilot – Αποκαλυπτικά ευρήματα μελέτης
Η επιδημία, η οποία ξεκίνησε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις στα τέλη του 2025 και παρουσίασε απότομη αύξηση τον Φεβρουάριο, έχει εξελιχθεί στη σοβαρότερη που έχει αντιμετωπίσει η Αυστραλία από το 1991. Μέσα στο 2026 έχουν καταγραφεί συνολικά 245 περιστατικά, με τη μεγάλη πλειονότητα να εντοπίζεται σε απομακρυσμένες και περιφερειακές κοινότητες, ιδιαίτερα σε περιοχές με σημαντικό πληθυσμό Αβορίγινων.
Στη Βόρεια Επικράτεια (Northern Territory), όπου καταγράφηκε το μεγαλύτερο μέρος των κρουσμάτων, οι υγειονομικές αρχές ανέφεραν 163 περιστατικά από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026. Από αυτά, τα 48 αφορούσαν την αναπνευστική μορφή της νόσου, η οποία θεωρείται η πιο επικίνδυνη, καθώς μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των αεραγωγών και να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές ή θάνατο. Τα υπόλοιπα 115 περιστατικά αφορούσαν δερματική διφθερίτιδα, η οποία μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένες δερματικές βλάβες.
Η έξαρση δεν περιορίστηκε μόνο στη Βόρεια Επικράτεια. Κρούσματα έχουν καταγραφεί επίσης στη Δυτική Αυστραλία, τη Νότια Αυστραλία και το Κουίνσλαντ. Στη Δυτική Αυστραλία, οι αρχές επιβεβαίωσαν δύο περιστατικά αναπνευστικής διφθερίτιδας τον Μάρτιο, τα πρώτα στην περιοχή εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια.
Οι αυστραλιανές υγειονομικές αρχές αποδίδουν την επανεμφάνιση της νόσου κυρίως στα κενά εμβολιαστικής κάλυψης, ιδιαίτερα σε απομονωμένες κοινότητες. Η διφθερίτιδα θεωρείται νόσος που μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά μέσω του εμβολιασμού, όμως η προστασία μειώνεται με την πάροδο του χρόνου και απαιτούνται αναμνηστικές δόσεις στην εφηβεία και την ενήλικη ζωή.
Για την αντιμετώπιση της κρίσης, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Αυστραλίας κήρυξε τη διφθερίτιδα «περιστατικό μεταδοτικής νόσου εθνικής σημασίας» και ανακοίνωσε χρηματοδότηση ύψους 7,2 εκατομμυρίων αυστραλιανών δολαρίων για την ενίσχυση των εμβολιασμών, των υγειονομικών υπηρεσιών και των δράσεων περιορισμού της μετάδοσης. Παράλληλα, οι αρχές συνεργάστηκαν στενά με τις κοινοτικά ελεγχόμενες υπηρεσίες υγείας των αυτοχθόνων πληθυσμών, προκειμένου να αυξηθεί η πρόσβαση σε εξετάσεις, θεραπεία και εμβολιασμό. Από τις 30 Μαρτίου έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 10.400 δόσεις εμβολίου, ενώ οι υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι ο αριθμός των νέων εβδομαδιαίων κρουσμάτων έχει αρχίσει να μειώνεται μετά την εντατικοποίηση της εκστρατείας.
Η εικόνα στην Ευρώπη
Παράλληλα με την έξαρση στην Αυστραλία, η Ευρώπη έχει βρεθεί αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη επιδημία διφθερίτιδας στη Δυτική Ευρώπη εδώ και περίπου 70 χρόνια. Από την έναρξη της επιδημίας το 2022 έχουν αναφερθεί συνολικά 536 κρούσματα, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον τριών θανάτων. Η έξαρση ξεκίνησε κυρίως μεταξύ μεταναστών που είχαν φτάσει πρόσφατα στην Ευρώπη και στη συνέχεια επεκτάθηκε, το 2023 και τα επόμενα χρόνια, σε άλλους ευάλωτους πληθυσμούς σε αρκετές χώρες.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine έδειξε ότι τα περιστατικά δεν προέρχονταν από αρχικές μολύνσεις στις χώρες καταγωγής των μεταναστών, αλλά πιθανότατα συνέβησαν κατά τη διάρκεια των μεταναστευτικών διαδρομών ή μετά την άφιξή τους σε ευρωπαϊκές χώρες υποδοχής. Ωστόσο, οι ακριβείς γεωγραφικές τοποθεσίες και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκαν οι πρώτες μολύνσεις παραμένουν άγνωστες.
Το 2022 καταγράφηκαν 362 περιστατικά σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ το 2023 αναφέρθηκαν επιπλέον κρούσματα σε χώρες όπως η Αυστρία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελβετία, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αν και τα μέτρα ταχείας αντίδρασης, όπως η ιχνηλάτηση επαφών και ο έλεγχος δευτερογενών κρουσμάτων, περιόρισαν την αρχική εξάπλωση, σποραδικές λοιμώξεις συνεχίζουν να εμφανίζονται, ιδιαίτερα μεταξύ μεταναστευτικών κοινοτήτων, αστέγων και άλλων ομάδων με αυξημένη ευαλωτότητα.
Η γενετική ανάλυση των βακτηριακών στελεχών αποκάλυψε στενή συγγένεια μεταξύ των κρουσμάτων σε διαφορετικές χώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ίδιο στέλεχος κυκλοφορούσε αθόρυβα στη Δυτική Ευρώπη. Επιπλέον, εντοπίστηκε γενετική σύνδεση ανάμεσα στο στέλεχος της επιδημίας του 2022 και σε κρούσματα που καταγράφηκαν στη Γερμανία το 2025, στοιχείο που δείχνει ότι η παρουσία του βακτηρίου στην περιοχή πιθανόν να ήταν μεγαλύτερη από αυτή που είχε καταγραφεί αρχικά.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 363 δείγματα από 362 ασθενείς σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες. Το 98% των ασθενών ήταν άνδρες, με μέση ηλικία τα 18 έτη, ενώ το 96% ήταν άτομα που είχαν μεταναστεύσει πρόσφατα στην Ευρώπη. Η πλειονότητα των λοιμώξεων, περίπου το 77%, αφορούσε δερματική διφθερίτιδα, ενώ το 15% αφορούσε την πιο σοβαρή αναπνευστική μορφή της νόσου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επιδημία δεν αποτελεί αποτυχία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων εμβολιασμού για τον γενικό πληθυσμό, τα οποία εξακολουθούν να προσφέρουν υψηλή προστασία. Αντίθετα, αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και της πρόσβασης σε εμβολιασμό μεταξύ ομάδων που συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια στην υγειονομική φροντίδα, όπως οι νεοαφιχθέντες μετανάστες, οι άστεγοι και οι ανεμβολίαστοι.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν τη σημασία της διασυνοριακής επιδημιολογικής επιτήρησης, της γρήγορης ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των χωρών και της αυξημένης ενημέρωσης των επαγγελματιών υγείας για τα συμπτώματα της διφθερίτιδας. Η έγκαιρη διάγνωση, η κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία και η διατήρηση υψηλών ποσοστών ανοσοποίησης θεωρούνται κρίσιμα μέτρα ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση μιας νόσου που, παρότι είχε περιοριστεί σημαντικά στην Ευρώπη, εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για ευάλωτους πληθυσμούς.
Πώς «χτυπά» η διφθερίτιδα
Η διφθερίτιδα προκαλείται από το βακτήριο Corynebacterium diphtheriae και μπορεί να εμφανιστεί με δύο κύριες μορφές. Η αναπνευστική μορφή ξεκινά συνήθως με πυρετό, ρίγη και πονόλαιμο, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε δυσκολία στην αναπνοή και την κατάποση λόγω σχηματισμού χαρακτηριστικής μεμβράνης στον λαιμό. Η δερματική μορφή προκαλεί κυρίως πληγές ή έλκη στο δέρμα, τα οποία επουλώνονται αργά και συνήθως δεν οδηγούν σε βαριά νόσηση.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, παρά το γεγονός πως η διφθερίτιδα είχε σχεδόν εξαφανιστεί στην Αυστραλία χάρη στα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού, η μείωση της ανοσίας σε πληθυσμιακό επίπεδο μπορεί να επιτρέψει την επιστροφή μιας ασθένειας που θεωρούνταν ελεγχόμενη. Ο υπουργός Υγείας της Βόρειας Επικράτειας Στιβ Έντινγκτον δήλωσε ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κατάσταση ως σοβαρή υγειονομική απειλή και εργάζεται για την κατανόηση των αιτιών της έξαρσης και τον περιορισμό της. Οι υγειονομικές αρχές συνεχίζουν να καλούν τους κατοίκους των περιοχών υψηλού κινδύνου να ελέγξουν την εμβολιαστική τους κατάσταση, καθώς ο εμβολιασμός παραμένει το σημαντικότερο μέτρο για την πρόληψη της νόσου και τη διακοπή της μετάδοσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- 54 άτομα στο νοσοκομείο μετά από γεύμα στον μπουφέ πεντάστερου ξενοδοχείου
- Γιατί κάποια φαγητά ξαναζεσταίνονται με ασφάλεια και άλλα γίνονται επικίνδυνα; Επιστήμονες τροφίμων εξηγούν
- Πώς ο καύσωνας δημιούργησε κίνδυνο για την παραγωγή κοτόπουλου και την τροφοδοσία μεγάλων αλυσίδων
- Η Βρετανία προετοιμάζει τους πολίτες της για ημέρες χωρίς ρεύμα, νερό ή διαδίκτυο – Φόβοι για κυβερνοεπίθεση από τη Ρωσία
- Γιατί δεν χάνουμε βάρος ενώ τρώμε «υγιεινά»; Οι παράγοντες που συχνά αγνοούμε
- Χωρίς πίτσες και σουβλάκια ο αποψινός τελικός του Μουντιάλ – Απεργούν οι ντελιβεράδες
- Πότε λήγει η μουστάρδα;
- Γιατί οι πολυβιταμίνες προκαλούν ναυτία, ζαλάδα ή φούσκωμα σε ορισμένους ανθρώπους; Φαρμακοποιοί εξηγούν
- Pfizer: Με 44 εκατομμύρια «κλείνει» τη διαμάχη για το φάρμακο με τις πιθανώς καρκινογόνες ουσίες
