Η έλλειψη ύπνου, η ψυχολογική πίεση, η εικόνα σώματος και οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες συνδέονται με την αυξανόμενη τάση των εφήβων να παραλείπουν το πρώτο γεύμα της ημέρας, σύμφωνα με νέα έρευνα
Η παράλειψη πρωινού στους εφήβους συνδέεται με λιγότερη σωματική δραστηριότητα, χειρότερη ποιότητα ύπνου, αυξημένη κατανάλωση fast food και αναψυκτικών με ζάχαρη, αλλά και με ψυχολογική επιβάρυνση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nutrients. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Ulsan της Νότιας Κορέας και βασίστηκε σε στοιχεία από 54.653 εφήβους που συμμετείχαν στην εθνική έρευνα Korean Youth Risk Behavior Survey του 2024.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα κορίτσια παραλείπουν το πρωινό συχνότερα από τα αγόρια, ενώ η τάση αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία των μαθητών. Οι μαθητές λυκείου εμφάνισαν μεγαλύτερα ποσοστά παράλειψης πρωινού σε σχέση με τους μαθητές γυμνασίου. Στη μελέτη, ως «παράλειψη πρωινού» ορίστηκε η κατανάλωση πρωινού λιγότερες από πέντε φορές την εβδομάδα. Οι επιστήμονες συνέδεσαν τη συμπεριφορά αυτή με πολλούς παράγοντες που αφορούν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες ήταν ο ύπνος. Οι έφηβοι που δήλωναν ότι δεν κοιμούνται αρκετά είχαν περισσότερες πιθανότητες να παραλείπουν το πρωινό. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι μαθητές μεγαλύτερων τάξεων συχνά κοιμούνται λιγότερο λόγω σχολικών υποχρεώσεων και ξυπνούν αργότερα, με αποτέλεσμα να φεύγουν από το σπίτι χωρίς να φάνε. Παράλληλα, η έλλειψη άσκησης συνδέθηκε επίσης με μεγαλύτερη πιθανότητα παράλειψης πρωινού. Οι έφηβοι που ασκούνταν περισσότερο εμφάνιζαν πιο σταθερές διατροφικές συνήθειες. Η σχέση αυτή ήταν ισχυρότερη στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η εικόνα του σώματος. Όσο περισσότερο οι έφηβοι θεωρούσαν ότι είναι υπέρβαροι, τόσο συχνότερα παρέλειπαν το πρωινό. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αρκετοί νέοι αποφεύγουν το πρωινό προσπαθώντας να μειώσουν την ημερήσια πρόσληψη θερμίδων, όμως αυτή η πρακτική συχνά οδηγεί αργότερα μέσα στην ημέρα σε αυξημένη πείνα και υπερκατανάλωση τροφής.
Η μελέτη κατέγραψε επίσης σύνδεση ανάμεσα στην ψυχική κατάσταση και τη διατροφή. Έφηβοι που δήλωσαν ότι είχαν βιώσει έντονα συναισθήματα θλίψης ή απελπισίας κατά το προηγούμενο έτος εμφάνιζαν αυξημένες πιθανότητες να παραλείπουν το πρωινό. Οι ερευνητές εξηγούν ότι η παρατεταμένη νηστεία το πρωί μπορεί να επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης και ορμονών που σχετίζονται με τη διάθεση και το άγχος.
Στη διατροφική συμπεριφορά, όσοι κατανάλωναν συχνότερα fast food και ζαχαρούχα ροφήματα είχαν επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα να μην τρώνε πρωινό. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες εμφανίζονται συχνά συνδυαστικά και όχι μεμονωμένα. Η οικονομική κατάσταση της οικογένειας επηρέαζε επίσης τη συχνότητα κατανάλωσης πρωινού. Οι έφηβοι από οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα παρέλειπαν συχνότερα το πρωινό σε σύγκριση με όσους προέρχονταν από μεσαία ή υψηλότερα οικονομικά στρώματα. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο προσωπικές επιλογές αλλά και πρακτικά εμπόδια, όπως περιορισμένο χρόνο, δυσκολία πρόσβασης σε τρόφιμα και συνολικότερες κοινωνικές συνθήκες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η κατανάλωση πρωινού στους εφήβους μειώνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Το ποσοστό των μαθητών που παραλείπουν πρωινό περισσότερες από πέντε ημέρες την εβδομάδα αυξήθηκε από 26,4% το 2013 σε 42,45% το 2024. Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις για τη διατροφή των εφήβων χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια, αλλά και παράγοντες όπως ο ύπνος, η ψυχική υγεία, η φυσική δραστηριότητα και οι κοινωνικές συνθήκες των οικογενειών.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2072-6643/18/10/1487
