Με σωστό σχεδιασμό και κατάλληλη επιλογή φυτών μπορεί κανείς να κρατήσει τα σαλιγκάρια μακριά από τα παρτέρια του
Τα σαλιγκάρια, και ιδίως η ισπανική νηματόσαυρα που έχει εξαπλωθεί έντονα στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες ως εισβολικό είδος, μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες σπορές σε μία νύχτα. Η Corinna Hölzel, ειδικός κηπουρικής της γερμανικής οργάνωσης BUND (Σύνδεσμος για το Περιβάλλον και την Προστασία της Φύσης), εξηγεί ότι το πρόβλημα δεν λύνεται με δηλητήρια, αλλά με κατανόηση της συμπεριφοράς των ζώων και ενσωμάτωση απλών μέτρων στον τρόπο που σχεδιάζουμε και συντηρούμε τον κήπο.
Γιατί τα νεαρά φυτά είναι τα πιο ευάλωτα
Τα σαλιγκάρια δραστηριοποιούνται κυρίως τις πρώτες πρωινές ώρες και το βράδυ, όταν η υγρασία είναι υψηλή. Σε αυτές τις ώρες αναζητούν τροφή με εντυπωσιακή αποτελεσματικότητα. Η Hölzel είναι σαφής στην περιγραφή της: Ένα ώριμο μαρούλι μπορεί να εξαφανιστεί μέσα σε μία νύχτα. Τα μικρά φυτά δεν έχουν ουσιαστικά καμία ευκαιρία, καθώς μόλις ένα σαλιγκάρι αρχίσει να τρώει ένα φύλλο, τρέφεται συστηματικά και δεν αφήνει τίποτα πίσω. Αυτός είναι και ο λόγος που η προστασία πρέπει να ξεκινά από τη στιγμή της μεταφύτευσης, ακόμα και για είδη που τα σαλιγκάρια γενικά αποφεύγουν, όπως νεαρές ντομάτες ή σέσκουλο.
Η βασική στρατηγική ξεκινά από την επιλογή φυτών. Τα σαλιγκάρια δεν τρώνε με την ίδια προθυμία τα πάντα. Παντζάρια, κρεμμύδια, πράσα, αραβόσιτος, τομάτες και σέσκουλο είναι λιγότερο ελκυστικά για αυτά. Αντίθετα, το μαρούλι αποτελεί αδυναμία τους, αν και υπάρχουν διαφορές μεταξύ ποικιλιών, όπως τα τα φυλλώδη μαρούλια τύπου ρομέν ή τα φύλλο-μαρούλια προσελκύουν σαφώς λιγότερο σαλιγκάρια από τις κλειστές κεφαλές τύπου iceberg.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να καταναλώνετε τα αυγά για να απορροφά ο οργανισμός περισσότερη βιταμίνη D
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πράσινο τσάι ή μάτσα; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά
Πρακτικό βήμα για γλαστράκια και παρτέρια σε ύψωμα (raised bed) είναι η εγκατάσταση ειδικών εμποδίων ή κολάρων γύρω από ευαίσθητα φυτά. Τα σαλιγκάρια δυσκολεύονται να αναρριχηθούν σε τέτοιες επιφάνειες, ιδίως σε ανυψωμένα παρτέρια όπου η πρόσβαση από το έδαφος είναι ήδη περιορισμένη.
Ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα, που συχνά παραμελείται, είναι η συλλογή αυγών πριν ακόμα εκκολαφθούν. Τα αυγά των σαλιγκαριών μοιάζουν με φυσαλίδες αφρού και εντοπίζονται σε σκιερά, υγρά σημεία του κήπου, όπως κάτω από πλακάκια ή ανάποδα γλαστράκια. Η τακτική επιθεώρηση αυτών των σημείων νωρίς την άνοιξη μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πληθυσμό. Όταν ήδη κινούνται ενήλικα ζώα, η χειροκίνητη συλλογή νωρίς το πρωί ή το βράδυ είναι η πιο άμεση λύση, αλλά μπορείτε να τα μεταφέρετε στα βάθη του κήπου ή στον σωρό κομπόστ.
Η Hölzel τονίζει έντονα την ανάγκη να αποφύγετε τη χρήση κοκκώδους σκευάσματος σαλιγκαροκτόνου (slug pellets). Ακόμα και τα «ηπιότερα» σκευάσματα σιδηρούχου φωσφορικού άλατος σκοτώνουν και ωφέλιμα σαλιγκάρια, όπως τα σαλιγκάρια με κέλυφος (χοχλιοί) ή το tiger slug, ένα είδος που τρέφεται με τα αυγά της ισπανικής νηματόσαυρας και αποτελεί φυσικό ρυθμιστή του πληθυσμού της. Τα κλασικά «παγίδες με μπύρα» επίσης αποφεύγονται, καθώς τα ζώα πεθαίνουν μέσα τους με ιδιαίτερα οδυνηρό τρόπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαμηλά λιπαρά ή χαμηλοί υδατάνθρακες; Η μεγάλη μελέτη που κλείνει μια δεκαετή διαμάχη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να πίνετε χυμό με άδειο στομάχι το πρωί
Λαϊκές συνταγές με απόρριμμα πριονιδίου, καφεόσκονη ή βρόμη μπορούν να λειτουργήσουν ως συμπληρωματικό εμπόδιο, αλλά μόνο σε συνδυασμό με άλλα μέτρα. Αντίθετα, αλάτι ή έλαια δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται, καθώς προκαλούν ζημιά στο έδαφος και στα ίδια τα φυτά.
Ένα στοιχείο που πολλοί αγνοούν είναι ότι η ώρα ποτίσματος επηρεάζει άμεσα την κινητικότητα των σαλιγκαριών. Το πότισμα το βράδυ δημιουργεί υγρές συνθήκες ακριβώς εκείνη την ώρα που τα σαλιγκάρια βγαίνουν να τραφούν. Η Hölzel συνιστά να ποτίζετε νωρίς το πρωί, όταν τα σαλιγκάρια ήδη αποσύρονται. Εξίσου σημαντικό είναι να ποτίζετε στη βάση του φυτού και όχι στο φύλλωμα ή σε όλο το παρτέρι, να ποτίζετε αραιά αλλά σε μεγαλύτερη ποσότητα κάθε φορά, και να αποφεύγετε το καθημερινό ελαφρύ πότισμα που κρατά το έδαφος διαρκώς υγρό.
Η πιο βιώσιμη λύση μακροπρόθεσμα είναι η ενίσχυση του οικοσυστήματος ώστε να αναπτυχθούν φυσικοί θηρευτές των σαλιγκαριών. Τρίτωνες, σαύρες, μυγαλές, κάνθαροι, πυγολαμπίδες, τσίχλες, ψαρόνια, κοράκια και κοκκινολαίμηδες τρέφονται με σαλιγκάρια. Για να τα προσελκύσετε, ο κήπος πρέπει να τους παρέχει καταφύγιο και ασφάλεια. Σωροί από ξερά κλαδιά, σωροί φύλλων, σημεία πρόσβασης σε νερό, πυκνά θαμνώδη τμήματα, κουφάλες για φωλιές πουλιών, κομπόστ και πέτρινοι τοίχοι δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου αυτά τα ζώα επιστρέφουν τακτικά.
