Η αγορά είναι γεμάτη επιλογές, αλλά δεν είναι όλες εξίσου ασφαλείς ή αποτελεσματικές
Οι πρωτεΐνες σε σκόνη έχουν περάσει από το ράφι των bodybuilders στην καθημερινή διατροφή εκατομμυρίων ανθρώπων. Φυτικές επιλογές από μπιζέλι, σόγια, κάνναβη και καστανό ρύζι, ζωικής προέλευσης από ορό γάλακτος (whey), καζεΐνη, ασπράδι αυγού και κολλαγόνο, συνωστίζονται σε ράφια φαρμακείων και σούπερ μάρκετ με υποσχέσεις για μυϊκή ανάπτυξη, απώλεια βάρους και γενική ενίσχυση. Η επιλογή, ωστόσο, δεν είναι απλή υπόθεση γεύσης. Υπάρχουν πέντε κριτήρια που καθορίζουν αν ένα προϊόν αξίζει πραγματικά την προσοχή.
Η πρωτεΐνη είναι μακροθρεπτικό συστατικό που παρέχει τα αμινοξέα που χρειάζεται ο οργανισμός για μυϊκή ανάπτυξη, ανοσοποιητική λειτουργία και παραγωγή ορμονών. Οι «πλήρεις» πρωτεΐνες παρέχουν και τα εννέα απαραίτητα αμινοξέα που ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του. Οι ζωικές πρωτεΐνες και η σόγια θεωρούνται γενικά πλήρεις. Οι περισσότερες άλλες φυτικές πηγές είναι ελλιπείς, καθώς δεν περιέχουν επαρκείς ποσότητες ενός ή περισσότερων από τα εννέα απαραίτητα αμινοξέα. Ορισμένα φυτικά μείγματα σκόνης πρωτεΐνης μπορούν ωστόσο να παρέχουν πλήρες αμινοξικό προφίλ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και οι ελλιπείς πρωτεΐνες έχουν αξία: Το κολλαγόνο, για παράδειγμα, δεν είναι πλήρης πρωτεΐνη, αλλά περιέχει μη απαραίτητα αμινοξέα που υποστηρίζουν την υγεία του δέρματος, των αρθρώσεων και των οστών.
Πρόσθετη ζάχαρη, τεχνητά συστατικά και βαρέα μέταλλα
Πολλές σκόνες πρωτεΐνης περιέχουν σημαντικές ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης. Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) συνιστά να μην υπερβαίνει η πρόσθετη ζάχαρη τα 10 γραμμάρια ανά γεύμα, καθώς η υπερβολική κατανάλωσή της συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη, καρδιαγγειακής νόσου και παχυσαρκίας. Εξίσου προβληματικά είναι τα τεχνητά συστατικά που συναντά κανείς σε πολλά προϊόντα, όπως χρωστικές, τεχνητά αρώματα, πυκνωτικά, γαλακτωματοποιητές και τεχνητά γλυκαντικά. Μελέτες έχουν συνδέσει ορισμένα τεχνητά γλυκαντικά με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού, άνοιας, καρδιοπάθειας και διαβήτη τύπου 2. Ο βασικός κανόνας είναι απλός: όσο πιο σύντομη και κατανοητή η λίστα συστατικών, τόσο καλύτερα.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα σε έρευνες για τις σκόνες πρωτεΐνης είναι η παρουσία βαρέων μετάλλων, όπως κάδμιο και μόλυβδος, σε ορισμένα προϊόντα. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι ο FDA των ΗΠΑ δεν ρυθμίζει τα συμπληρώματα διατροφής με τον ίδιο τρόπο που ρυθμίζει τα φάρμακα, με αποτέλεσμα η ποιότητα και η ασφάλεια των προϊόντων να μην είναι εγγυημένες. Για αυτόν τον λόγο, η ανεξάρτητη πιστοποίηση από αναγνωρισμένους οργανισμούς αποτελεί κρίσιμο κριτήριο επιλογής.
Πιστοποίηση και συστατικά που ταιριάζουν στις ανάγκες
Κατά την αγορά σκόνης πρωτεΐνης, αξίζει να αναζητούνται σφραγίδες ανεξάρτητης επαλήθευσης από οργανισμούς όπως το NSF International, η USP (United States Pharmacopeia) ή η ConsumerLab. Αυτοί οι οργανισμοί επαληθεύουν ότι τα προϊόντα δεν περιέχουν επιβλαβή συστατικά και ότι η σύνθεση στην ετικέτα αντιστοιχεί στην πραγματική περιεκτικότητα.
Το τελευταίο κριτήριο είναι εξίσου σημαντικό και αφορά την ατομική καταλληλότητα. Η whey πρωτεΐνη παράγεται από γάλα και μπορεί να προκαλέσει πεπτική δυσφορία σε άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, αν και η whey isolate, μια πιο εξευγενισμένη μορφή, περιέχει λιγότερη λακτόζη και λίπος και είναι γενικά πιο εύκολα ανεκτή. Ορισμένες φυτικές πρωτεΐνες μπορεί να περιέχουν κοινά αλλεργιογόνα όπως σόγια ή ξηρούς καρπούς. Για άτομα σε χαμηλοϋδατανθρακική δίαιτα, οι φυτικές σκόνες είναι συχνά λιγότερο κατάλληλες λόγω υψηλότερης περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες. Σε κάθε περίπτωση, η συμβουλή εγγεγραμμένου διαιτολόγου πριν από την έναρξη οποιουδήποτε συμπληρώματος παραμένει η πιο ασφαλής επιλογή.
