Η διαλειμματική νηστεία μπορεί να συμβάλλει στην απώλεια βάρους, όμως για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους υπάρχει ένα σημαντικό ερώτημα: Πόσο από το βάρος που χάνεται προέρχεται από λίπος και πόσο από άλιπη, δηλαδή κυρίως μυϊκή, μάζα; Νέα τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη σε ηλικιωμένους άνδρες δείχνει ότι η προσθήκη περισσότερης πρωτεΐνης και λευκίνης στη διατροφή κατά τη διάρκεια νηστείας μέρα παρά μέρα δεν ήταν αρκετή για να αποτρέψει την απώλεια άλιπης μάζας.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Nutrients, εξέτασε 61 άνδρες ηλικίας 60 έως 89 ετών με δείκτη μάζας σώματος τουλάχιστον 23, οι οποίοι ολοκλήρωσαν πρόγραμμα νηστείας μέρα παρά μέρα για 28 ημέρες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και έλαβαν θερμιδικά αντίστοιχα συμπληρώματα. Η μία ομάδα έλαβε λευκίνη, η δεύτερη πρωτεΐνη μαζί με λευκίνη και η τρίτη ένα συμπλήρωμα ελέγχου χωρίς πρόσθετη πρωτεΐνη ή λευκίνη.
Περίπου 2,2 κιλά απώλειας σε τέσσερις εβδομάδες
Στη διάρκεια των τεσσάρων εβδομάδων, το σωματικό βάρος μειώθηκε κατά περίπου 2,2 κιλά κατά μέσο όρο, από τα οποία περίπου 1,3 κιλά αντιστοιχούσαν σε λιπώδη μάζα και 0,9 κιλά σε άλιπη μάζα. Η απώλεια της άλιπης μάζας αποτυπώθηκε και στη μείωση του δείκτη άλιπης μάζας των άκρων, ο οποίος υποχώρησε κατά 0,10 kg/m². Παράλληλα, καταγράφηκαν ορισμένες βελτιώσεις στη σωματική λειτουργία. Η δύναμη λαβής αυξήθηκε κατά 1,44 κιλά, η ταχύτητα βάδισης στα 6 μέτρα βελτιώθηκε κατά 0,05 m/s, ενώ ο χρόνος που απαιτούνταν για πέντε διαδοχικά σηκώματα από καρέκλα μειώθηκε κατά 0,92 δευτερόλεπτα. Οι αλλαγές αυτές, ωστόσο, δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των τριών ομάδων, γεγονός που σημαίνει ότι η πρόσθετη πρωτεΐνη ή λευκίνη δεν έδωσε κάποιο μετρήσιμο πλεονέκτημα.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ευνοϊκές μεταβολές σε ορισμένους καρδιομεταβολικούς δείκτες, μεταξύ των οποίων η ολική και η LDL χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια και η συστολική αρτηριακή πίεση. Δεν παρατηρήθηκαν, όμως, σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων όσον αφορά τους περισσότερους δείκτες, ενώ η HDL χοληστερόλη παρουσίασε μικρή μείωση στην ομάδα της πρωτεΐνης.
Η πρωτεΐνη μπορεί να χρειάζεται και άσκηση
Η λευκίνη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, καθώς αποτελεί βασικό αμινοξύ που διεγείρει τη σύνθεση μυϊκής πρωτεΐνης. Με την ηλικία, όμως, οι μύες ανταποκρίνονται λιγότερο αποτελεσματικά στα αμινοξέα και την πρωτεΐνη, ένα φαινόμενο που είναι γνωστό ως αναβολική αντίσταση. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι ερευνητές εξέτασαν εάν μεγαλύτερη πρόσληψη πρωτεΐνης και λευκίνης θα μπορούσε να αντισταθμίσει την απώλεια άλιπης μάζας κατά την απώλεια βάρους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η διατροφική παρέμβαση από μόνη της δεν ήταν αρκετή. Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι η προπόνηση αντιστάσεων μπορεί να αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα της αυξημένης πρόσληψης πρωτεΐνης ή λευκίνης, ώστε να δοθεί στους μυς το απαραίτητο ερέθισμα για τη διατήρηση ή ενίσχυση της μυϊκής μάζας κατά την απώλεια βάρους. Η υπόθεση αυτή, ωστόσο, χρειάζεται να εξεταστεί σε μελλοντικές μελέτες με συνδυασμό διατροφικής παρέμβασης και οργανωμένης άσκησης αντιστάσεων.
Η μελέτη έχει επίσης σημαντικούς περιορισμούς. Όλοι οι συμμετέχοντες ακολούθησαν νηστεία μέρα παρά μέρα και δεν υπήρχε ομάδα που να συνέχισε τη συνήθη διατροφή χωρίς νηστεία. Επομένως, δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι οι μεταβολές στη σύσταση του σώματος ή στους δείκτες υγείας προκλήθηκαν αποκλειστικά από τη νηστεία. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες ήταν σχετικά υγιείς άνδρες που ζούσαν στην κοινότητα, επομένως τα αποτελέσματα δεν μπορούν να γενικευθούν αυτόματα σε ηλικιωμένες γυναίκες, ευάλωτους ηλικιωμένους ή ανθρώπους με σαρκοπενία.
