Οι επιπλοκές μιας εγκυμοσύνης μπορεί να αφήνουν ένα σημαντικό «αποτύπωμα» στη μελλοντική υγεία μιας γυναίκας, σύμφωνα με μεγάλη βρετανική μελέτη σε περισσότερες από 1,4 εκατομμύρια γυναίκες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια σειρά από επιπλοκές, όχι μόνο η προεκλαμψία και ο διαβήτης κύησης αλλά και ο πρόωρος τοκετός, η αποβολή, η θνησιγένεια, η αποκόλληση του πλακούντα και η επιλόχεια κατάθλιψη, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου, διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης ή χρόνιας νεφρικής νόσου τα επόμενα χρόνια. Η μελέτη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι περισσότερες προηγούμενες έρευνες είχαν επικεντρωθεί κυρίως στην πιο πρόσφατη εγκυμοσύνη μιας γυναίκας, ενώ λίγες είχαν εξετάσει συστηματικά την πιθανή σχέση των επιπλοκών της κύησης με τη χρόνια νεφρική νόσο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το πλήρες ιστορικό όλων των εγκυμοσυνών θα μπορούσε να προσφέρει στους γιατρούς ένα επιπλέον εργαλείο για την αναγνώριση γυναικών που χρειάζονται μακροχρόνια παρακολούθηση.
Οι επιπλοκές που ξεχωρίζουν
Οι επιστήμονες αξιοποίησαν δεδομένα από μεγάλη βάση πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο και τα συνέδεσαν με νοσοκομειακά δεδομένα. Εντόπισαν περισσότερες από 1,4 εκατομμύρια γυναίκες που είχαν κυοφορήσει μεταξύ 2000 και 2022, είτε είχαν εμφανίσει επιπλοκές είτε όχι, και τις παρακολούθησαν κατά μέσο όρο για τέσσερα χρόνια. Τα πιο έντονα ευρήματα αφορούσαν τις διαταραχές της αρτηριακής πίεσης κατά την εγκυμοσύνη. Η υπέρταση κύησης και η προεκλαμψία συνδέθηκαν με υπερτριπλάσιο ρυθμό εμφάνισης υπέρτασης αργότερα στη ζωή και περίπου διπλάσιο ρυθμό χρόνιας νεφρικής νόσου. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν μικρότερες αυξήσεις στον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2.Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση που καταγράφηκε για τον διαβήτη κύησης. Οι γυναίκες που είχαν εμφανίσει διαβήτη κατά την εγκυμοσύνη παρουσίασαν περίπου επταπλάσιο ρυθμό εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 αργότερα, ενώ καταγράφηκαν επίσης αυξημένα ποσοστά υπέρτασης και καρδιαγγειακής νόσου. Η συγκεκριμένη σύνδεση δεν αποτελεί εντελώς νέο εύρημα, καθώς έχει ήδη τεκμηριωθεί από προηγούμενες μελέτες, όμως η νέα ανάλυση ενισχύει τα στοιχεία από έναν εξαιρετικά μεγάλο πληθυσμό.
Το ενδιαφέρον στοιχείο της νέας έρευνας είναι ότι παρόμοια, αν και πιο μέτρια, σχέση παρατηρήθηκε και για επιπλοκές για τις οποίες μέχρι σήμερα υπήρχαν λιγότερα δεδομένα. Η αποβολή, η θνησιγένεια, η αποκόλληση του πλακούντα και ο πρόωρος τοκετός συνδέθηκαν με αυξημένο ρυθμό εμφάνισης μίας ή περισσότερων από τις εξεταζόμενες παθήσεις. Οι γυναίκες που είχαν αποκτήσει μωρό μικρότερο ή μεγαλύτερο από το αναμενόμενο για την ηλικία κύησης παρουσίασαν επίσης αυξημένο κίνδυνο τουλάχιστον μίας καρδιομεταβολικής ή νεφρικής πάθησης.
Και η επιλόχεια κατάθλιψη συνδέθηκε με τον μελλοντικό κίνδυνο
Ανάμεσα στα ευρήματα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης είναι και η σχέση της επιλόχειας κατάθλιψης με τη μελλοντική υγεία. Στις γυναίκες που εμφάνισαν επιλόχεια κατάθλιψη μετά την πιο πρόσφατη εγκυμοσύνη καταγράφηκαν αυξημένοι ρυθμοί και για τις τέσσερις καρδιομεταβολικές και νεφρικές εκβάσεις που εξετάστηκαν, με την αύξηση να κυμαίνεται από 35% έως 56%. Η συγκεκριμένη συσχέτιση δεν αποδεικνύει ότι η κατάθλιψη προκαλεί καρδιαγγειακή ή νεφρική νόσο, αλλά δείχνει ότι μπορεί να αποτελεί έναν ακόμη δείκτη που αξίζει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση της μελλοντικής υγείας.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την αντίληψη της εγκυμοσύνης ως μιας περιόδου κατά την οποία μπορεί να αποκαλυφθούν προϋπάρχουσες μεταβολικές ή αγγειακές ευαισθησίες. Η προεκλαμψία, ο διαβήτης κύησης και άλλες επιπλοκές μπορεί να αντανακλούν κοινές υποκείμενες διαδικασίες που σχετίζονται με την αρτηριακή πίεση, τον μεταβολισμό της γλυκόζης, τη λειτουργία των αγγείων και των νεφρών. Χρειάζεται, ωστόσο, περισσότερη έρευνα για να αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί πίσω από τις συγκεκριμένες συσχετίσεις.
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν επίσης ότι το ιστορικό όλων των εγκυμοσυνών, και όχι μόνο της τελευταίας, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση του μελλοντικού κινδύνου. Η περίοδος μετά τον τοκετό μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου, των λιπιδίων και της νεφρικής λειτουργίας, ιδιαίτερα στις γυναίκες που έχουν παρουσιάσει κάποια σοβαρή επιπλοκή. Η σύγχρονη αμερικανική κατευθυντήρια οδηγία για το καρδιο-νεφρο-μεταβολικό σύνδρομο συστήνει ήδη έλεγχο παραγόντων καρδιομεταβολικού κινδύνου μέσα στον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό σε γυναίκες που έχουν εμφανίσει ανεπιθύμητη έκβαση της εγκυμοσύνης.
Παρά το μεγάλο μέγεθος της μελέτης, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι δεν αποδεικνύεται σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, επομένως μια επιπλοκή της εγκυμοσύνης μπορεί να λειτουργεί περισσότερο ως δείκτης ενός ήδη αυξημένου κινδύνου παρά ως άμεση αιτία της μελλοντικής νόσου. Επιπλέον, δεν υπήρχαν διαθέσιμα πλήρη δεδομένα για παράγοντες όπως η διατροφή και η σωματική δραστηριότητα, ενώ έλειπαν στοιχεία για την εθνικότητα περίπου του ενός πέμπτου των γυναικών.
Η μελέτη, επομένως, δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα που είχε κάποια από αυτές τις επιπλοκές θα εμφανίσει απαραίτητα καρδιοπάθεια, διαβήτη ή νεφρική νόσο. Δείχνει όμως ότι το ιστορικό της εγκυμοσύνης μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της συνολικής εκτίμησης της μελλοντικής υγείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν περισσότερες από μία επιβαρυντικές ενδείξεις.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMJ Medicine «Pregnancy complications and risk of cardiometabolic-renal conditions in 1.4 million women in England: longitudinal study»
