Η κετογονική διατροφή έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια, κυρίως ως διατροφική προσέγγιση για την απώλεια βάρους, καθώς περιορίζει δραστικά τους υδατάνθρακες και αυξάνει την πρόσληψη λιπαρών. Νέα μελέτη ερευνητών του MIT, ωστόσο, φέρνει στο προσκήνιο μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα, καθώς δείχνει ότι η ίδια διατροφή μπορεί να έχει εντελώς διαφορετικές επιδράσεις σε διαφορετικά τμήματα του εντέρου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν σε ποντίκια με γενετική προδιάθεση για καρκίνο του εντέρου ότι η κετογονική διατροφή αύξησε την εμφάνιση όγκων στο λεπτό έντερο, ενώ αντίθετα περιόρισε την ανάπτυξη όγκων στο παχύ έντερο. Το εύρημα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον επειδή προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει πιθανή προστατευτική δράση της κετογονικής διατροφής έναντι του καρκίνου του παχέος εντέρου. Η νέα έρευνα δείχνει ότι δεν είναι ασφαλές να θεωρείται πως μια διατροφική παρέμβαση έχει την ίδια επίδραση σε όλους τους ιστούς του πεπτικού συστήματος.
Η κετογονική διατροφή περιορίζει σημαντικά τους υδατάνθρακες, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να στρέφεται περισσότερο στην καύση λιπαρών οξέων για ενέργεια. Η διαδικασία αυτή οδηγεί επίσης στην παραγωγή κετονικών σωμάτων, όπως το β-υδροξυβουτυρικό οξύ, τα οποία έχουν βρεθεί στο επίκεντρο προηγούμενων ερευνών για τις πιθανές επιδράσεις της κετογονικής διατροφής στον καρκίνο. Η ομάδα του MIT προσπάθησε να διαπιστώσει αν οι κετόνες ήταν υπεύθυνες για τις αλλαγές που παρατηρούνταν στους όγκους. Τα πειράματα, όμως, έδειξαν κάτι διαφορετικό. Οι κετόνες δεν φαίνεται να ήταν ο παράγοντας που προκάλεσε την αυξημένη ανάπτυξη όγκων στο λεπτό έντερο. Η επίδραση συνδέθηκε αντίθετα με τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα του εντέρου χρησιμοποιούν και καίνε τις μεγάλες ποσότητες λιπαρών που παρέχει η συγκεκριμένη διατροφή.
Η αυξημένη καύση λιπαρών οξέων ενεργοποίησε μια ομάδα πρωτεϊνών που ονομάζονται PPARs. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαδικασία αυτή ενθάρρυνε τα βλαστικά κύτταρα του εντέρου να διαιρούνται ταχύτερα. Η αυξημένη δραστηριότητα των βλαστικών κυττάρων μπορεί να έχει θετική πλευρά, καθώς βοηθά το έντερο να αποκαθιστά τον ιστό του μετά από τραυματισμό. Ταυτόχρονα, όμως, όσο περισσότερες διαιρέσεις πραγματοποιούνται, τόσο αυξάνονται οι ευκαιρίες να εμφανιστούν κυτταρικές αλλαγές που μπορούν να οδηγήσουν σε σχηματισμό όγκου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 σημάδια ότι τρώτε πραγματικά καλά χωρίς να ακολουθείτε «τέλεια» δίαιτα – Του Νίκου Ζορζοβίλη
Η αντίθετη εικόνα στο παχύ έντερο
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι το παχύ έντερο παρουσίασε την αντίθετη αντίδραση. Στα ίδια πειράματα, η κετογονική διατροφή περιόρισε την ανάπτυξη όγκων στο παχύ έντερο, επιβεβαιώνοντας σε γενικές γραμμές προηγούμενα ευρήματα που είχαν δείξει πιθανή αντικαρκινική δράση της κετογονικής διατροφής σε αυτό το τμήμα του πεπτικού συστήματος.
Η νέα μελέτη, όμως, αμφισβητεί και εδώ μια προηγούμενη υπόθεση. Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι το β-υδροξυβουτυρικό οξύ και άλλα κετονικά σώματα μπορεί να ευθύνονται για την προστατευτική επίδραση. Τα νέα πειράματα δείχνουν ότι ο μεταβολισμός του λίπους και όχι οι ίδιες οι κετόνες μπορεί να βρίσκεται πίσω από τις διαφορετικές αντιδράσεις που παρατηρούνται στο έντερο. Το γιατί δύο γειτονικά τμήματα του ίδιου οργάνου αντιδρούν τόσο διαφορετικά παραμένει ένα από τα βασικά ερωτήματα που θέλει να διερευνήσει η ερευνητική ομάδα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφραστούν απευθείας σε συμπεράσματα για ανθρώπους που ακολουθούν κετογονική διατροφή. Πρόκειται για πειράματα σε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια με αυξημένη προδιάθεση για ανάπτυξη καρκίνου του εντέρου και απαιτούνται μελέτες σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αντίστοιχη σχέση. Ωστόσο, η αυξανόμενη δημοτικότητα της κετογονικής διατροφής καθιστά σημαντική την καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών επιδράσεών της στους ιστούς του ανθρώπινου οργανισμού. Τα ευρήματα έχουν επίσης ενδιαφέρον για τα συμπληρώματα κετονών. Εφόσον οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν συνδέθηκαν κυρίως με τον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων και όχι με τις ίδιες τις κετόνες, οι ερευνητές θεωρούν ότι τα συμπληρώματα ή τα ροφήματα κετονών δεν αναμένεται να αναπαράγουν τις συγκεκριμένες επιδράσεις που παρατηρήθηκαν στα πειράματα. Η μελέτη αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον και λόγω της αύξησης της συχνότητας των όγκων του λεπτού εντέρου τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με κληρονομικές παθήσεις που αυξάνουν την προδιάθεση για καρκίνο του εντέρου.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες ουσίες σε τρόφιμα για βρέφη και μικρά παιδιά – Τι εντόπισε έρευνα σε 91 δείγματα από μάρκες της αγοράς
- Μπανάνες: Τι συμβαίνει στην αρτηριακή μας πίεση όταν τις καταναλώνουμε τακτικά; – Ο ρόλος του καλίου
- TFA: Το τοξικό χημικό που βρέθηκε στο αίμα όλων των Ευρωπαίων που εξετάστηκαν
- Ανακαλούνται δύο οικογενειακά παγωτά μετά από καταγγελίες (φωτογραφία)
