Η πείνα δεν επηρεάζει μόνο την αναζήτηση τροφής. Ενδέχεται να μεταβάλλει και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος συνδέει ορισμένα ερεθίσματα με μια ευχάριστη εμπειρία, όπως η κατανάλωση αλκοόλ. Σε αυτό το συμπέρασμα οδηγεί νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Brown στις ΗΠΑ, οι οποίοι εντόπισαν ένα νευρωνικό κύκλωμα που επηρεάζει την αναζήτηση αλκοόλ όταν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση πείνας.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε μύγες των φρούτων (Drosophila melanogaster), έναν οργανισμό που χρησιμοποιείται ευρέως στη νευροεπιστήμη για τη μελέτη της συμπεριφοράς, της μνήμης και των μηχανισμών ανταμοιβής. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η στέρηση τροφής ενεργοποιούσε συγκεκριμένους νευρώνες που περιέχουν οκτοπαμίνη, έναν νευροδιαβιβαστή των ασπόνδυλων με λειτουργίες που παρουσιάζουν ομοιότητες με εκείνες της νοραδρεναλίνης στους ανθρώπους. Η δραστηριότητα αυτών των νευρώνων επηρέαζε το κατά πόσο οι μύγες αναζητούσαν αιθανόλη, το είδος αλκοόλ που εξετάστηκε στο πείραμα.
Ένας νευρώνας που αλλάζει τη συμπεριφορά όταν υπάρχει πείνα
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε έναν συγκεκριμένο νευρώνα, γνωστό ως VUMa3, και χρησιμοποίησε γενετικές τεχνικές για να καταστείλει ή να ενεργοποιήσει τη δραστηριότητά του. Οι παρεμβάσεις επηρέασαν το πόσο γρήγορα οι μύγες άρχιζαν να αντιμετωπίζουν το αλκοόλ ως ανταμοιβή, καθώς και την προτίμησή τους για αυτό, αλλά μόνο όταν βρίσκονταν σε κατάσταση πείνας. Όταν δεν είχαν στερηθεί τροφή, η επίδραση της συγκεκριμένης νευρωνικής δραστηριότητας στην προτίμηση για αλκοόλ δεν ήταν η ίδια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η πείνα αύξανε τη βασική δραστηριότητα του συγκεκριμένου νευρώνα, καθιστώντας τον πιο ευαίσθητο σε μια οσμή που είχε συνδεθεί προηγουμένως με την κατανάλωση αιθανόλης. Με άλλα λόγια, ένα περιβαλλοντικό ερέθισμα που είχε συνδεθεί με το αλκοόλ μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία όταν η μύγα πεινούσε. Η ανάλυση των νευρωνικών συνδέσεων έδειξε ότι το κύκλωμα αυτό επικοινωνεί με περιοχές του εγκεφάλου της μύγας που συμμετέχουν στον σχηματισμό και την ανάκληση μνημών.
Η μελέτη διευρύνει έτσι την έρευνα για τους μηχανισμούς της εξάρτησης, η οποία έχει επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στην ντοπαμίνη και στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος μαθαίνει να αναζητά ανταμοιβές. Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον και το πώς εσωτερικές καταστάσεις, όπως η πείνα, η δίψα και ο πόνος, μπορούν να αλλάζουν την ένταση με την οποία ένα ερέθισμα συνδέεται με μια προηγούμενη εμπειρία.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τον άνθρωπο
Η ομάδα εκτιμά ότι η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να βοηθήσει μελλοντικά στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο παράγοντες του περιβάλλοντος και της καθημερινής ζωής επηρεάζουν την επιθυμία για αλκοόλ. Η επισιτιστική ανασφάλεια, η παρατεταμένη στέρηση τροφής και το χρόνιο στρες είναι παράγοντες που αξίζει να μελετηθούν σε σχέση με τα συστήματα ανταμοιβής του εγκεφάλου και την ευαλωτότητα στην εξάρτηση.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η πείνα αυξάνει άμεσα τον κίνδυνο αλκοολισμού στους ανθρώπους. Το νευρωνικό κύκλωμα εξετάστηκε σε μύγες και απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να διαπιστωθεί αν αντίστοιχοι μηχανισμοί λειτουργούν στον ανθρώπινο εγκέφαλο και κατά πόσο επηρεάζουν την επιθυμία για ποτό ή τον κίνδυνο υποτροπής σε άτομα με διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
- Πόσο κόστισε η προσπάθεια της Bayer να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για τη γλυφοσάτη; Aποκαλυπτικά στοιχεία του Corporate Europe Observatory
- Η κλιματική κρίση απειλεί και το ψωμί μας – Πώς η αύξηση του CO₂ ρίχνει την ποιότητα του σιταριού και αυξάνει τον κίνδυνο για δυσανεξίες
- Ισόβια κάθειρξη σε υπεύθυνη νηπιαγωγείου για τη δηλητηρίαση 247 παιδιών – Έβαζε χρωστικές που περιείχαν μόλυβδο στα γεύματα για να τα κάνει ελκυστικά
- Φριτέζα αέρα: Πώς θα απαλλαγείτε από τις επίμονες οσμές που δεν υποχωρούν ούτε μετά το καθάρισμα
