Η ανανεωμένη επιστημονική αξιολόγηση του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR)
Η χρήση πλαστικών φιαλών από PET (πολυαιθυλενοτερεφθαλικό) για συσκευασία ροφημάτων αποτελεί καθημερινή πρακτική. Όμως εδώ και χρόνια εκφράζονται ανησυχίες από καταναλωτές για πιθανή απελευθέρωση ουσιών που μιμούνται τις ορμόνες ή άλλων επιβλαβών χημικών στο περιεχόμενο. Η πρόσφατα αναθεωρημένη αξιολόγηση του γερμανικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR), που δημοσιεύθηκε στις 30 Μαΐου 2025, δεν εντοπίζει ενδείξεις κινδύνου για την υγεία από την κατανάλωση ροφημάτων σε φιάλες PET.
Μπορεί οι φιάλες PET να απελευθερώσουν ορμονικά δραστικές ουσίες;
Οι φόβοι ξεκίνησαν από μελέτες που έδειξαν αμυδρή οιστρογονική δραστηριότητα σε νερό εμφιαλωμένο σε PET φιάλες. Ωστόσο, το BfR επισημαίνει ότι οι ποσότητες αυτών των ουσιών είναι ώς και 10.000 φορές χαμηλότερες από την ορμονική δράση που υπάρχει φυσικά σε τρόφιμα όπως το γάλα, η μπύρα ή το κρασί. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στη δραστικότητα μεταξύ νερών σε γυάλινες και PET φιάλες. Άρα, οι φιάλες PET δεν θεωρούνται υπεύθυνες για τα παρατηρούμενα φαινόμενα.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σερβιέτες και ταμπόν: Εντοπίστηκε γλυφοσάτη 40 φορές πάνω από το όριο για το πόσιμο νερό – Σοβαρές ανησυχίες για την υγεία
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα μολυσμένα αγγούρια «πρόδωσαν» και την ελληνική σαλάτα
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Αυστηροί έλεγχοι σε εμφιαλωμένα νερά με εντολή του Υπουργείου Υγείας – Μικροβιολογικές αναλύσεις
Τι ισχύει για την παρουσία αντιμονίου και άλλων ουσιών;
Κατά την παραγωγή PET μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντιμόνιο ως καταλύτης. Παρότι η ουσία παρουσιάζει ασθενή οιστρογονική δράση, οι συγκεντρώσεις που μετρήθηκαν στο εμφιαλωμένο νερό είναι πολύ κάτω από τα επιτρεπόμενα όρια (2 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, ενώ το όριο είναι 40 μικρογραμμάρια ανά κιλό τροφίμου). Ο κίνδυνος για την υγεία θεωρείται αμελητέος.
Περιέχουν οι φιάλες PET επικίνδυνους πλαστικοποιητές ή Bisphenol A;
Όχι. Οι φιάλες PET δεν περιέχουν φθαλικές ενώσεις (πλαστικοποιητές), παρότι η ονομασία PET μπορεί να προκαλεί σύγχυση. Επίσης, δεν χρησιμοποιείται Bisphenol A στην παραγωγή PET. Σπανίως έχουν ανιχνευτεί ίχνη Bisphenol A σε φιάλες από ανακυκλωμένο PET, όμως οι ποσότητες που φτάνουν στο νερό είναι πολύ χαμηλότερες από το αποδεκτό ημερήσιο όριο.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται πάνω από 60 τόνοι παγωτού λόγω επιμόλυνσης που εντόπισε εσωτερικός ποιοτικός έλεγχος
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνει να πίνουμε καφέ, μαζί με το φαγητό ή αμέσως μετά; – Τι υποστηρίζει γαστρεντερολόγος
Τι ισχύει για τη γεύση «πλαστικού» ή «φρούτου» που έχει μερικές φορές το νερό από PET φιάλες;
Ο ύποπτος εδώ είναι η ουσία ακεταλδεΰδη (Acetaldehyd), η οποία σχηματίζεται κατά την παραγωγή και αποθήκευση των φιαλών. Σε νερά με ουδέτερη γεύση μπορεί να γίνει αντιληπτή ακόμα και σε πολύ μικρές ποσότητες, αλλά δεν θεωρείται επικίνδυνη. Η παρουσία της σχετίζεται με τεχνικές αστοχίες στη φιάλη και όχι με επιβάρυνση της υγείας. Ο καταναλωτής δικαιούται να επιστρέψει τέτοια προϊόντα, καθώς πρόκειται για ποιοτική υποβάθμιση του τροφίμου. Οι κατασκευαστές, σύμφωνα με το BfR, οφείλουν να βελτιώσουν την τεχνολογία παραγωγής ώστε να ελαχιστοποιείται η μετάβαση ακεταλδεΰδης, για παράδειγμα μέσω ειδικών επιστρώσεων ή δεσμευτικών ουσιών που δεν επηρεάζουν την υγεία ούτε τη γεύση.
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη επιστημονική αναθεώρηση, δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι οι φιάλες PET συνιστούν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, ούτε λόγω ορμονικά δραστικών ουσιών, ούτε λόγω μεταφοράς επιβλαβών χημικών στο νερό. Οι ποσότητες όλων των ύποπτων ουσιών που εντοπίζονται παραμένουν πολύ κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια ασφαλείας. Το BfR συστήνει στους καταναλωτές να είναι ενήμεροι και να αναφέρουν τυχόν αλλαγές γεύσης ή οσμής, χωρίς να ανησυχούν υπερβολικά. Παράλληλα, καλεί τη βιομηχανία να βελτιώνει συνεχώς τις διαδικασίες ώστε η ασφάλεια να συνδυάζεται με υψηλή ποιότητα.
