Ανακαλύφθηκε υπέρβαση φυτοφαρμάκου με σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία και νέες ανακλήσεις σε ευρωπαϊκές αγορές.
Τα φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται ευρέως στη γεωργική παραγωγή για τον έλεγχο εντόμων, μυκήτων και ζιζανίων, αλλά η παρουσία τους πάνω από τα νομοθετημένα όρια αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία. Οι επιπτώσεις εξαρτώνται από το είδος της ουσίας και το επίπεδο έκθεσης, με τα εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά να θεωρούνται ασφαλή μόνο εντός συγκεκριμένων ορίων. Η υπέρβαση αυτών των ορίων, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για οξείες ή χρόνιες επιδράσεις στον οργανισμό.
Νέος συναγερμός ενεργοποιήθηκε στο Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF), καθώς καταγράφηκε υπέρβαση του μηδενικού ορίου για το απαγορευμένο φυτοφάρμακο chlorpyrifos σε παρτίδα λάιμ βραζιλιάνικης προέλευσης. Η ειδοποίηση με αριθμό 2025.9778, που κοινοποιήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου από τις ολλανδικές αρχές και επικυρώθηκε στις 8 Δεκεμβρίου, αφορά συγκέντρωση 0,016 mg/kg, ενώ το επιτρεπτό όριο στην ΕΕ είναι 0,01 mg/kg, δηλαδή υπέρβαση 60% σε σχέση με το μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο. Η παρτίδα είχε ήδη διανεμηθεί σε αρκετά κράτη μέσω πολλαπλών διανομέων, με τις ολλανδικές αρχές να επιβάλλουν απαγόρευση εμπορίας και ενημέρωση αποδεκτών και αποστολέων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ελληνικά καταστήματα επικίνδυνο μαγειρικό σκεύος – Κίνδυνος εγκαύματος σύμφωνα με το Safety Gate
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Dressing σαλάτας: Ανακαλούνται χιλιάδες συσκευασίες λόγω μόλυνσης
Αν και τα συμπτώματα ή τυχόν περιστατικά δεν έχουν αναφερθεί, η κοινοποίηση αξιολογείται ως «σοβαρός κίνδυνος», αφού το chlorpyrifos αποτελεί μη εγκεκριμένη δραστική ουσία με γνωστές νευροτοξικές επιδράσεις, ειδικά σε παιδιά. Το chlorpyrifos είναι αναγνωρισμένο ως νευροτοξικό, ιδιαίτερα για παιδιά και έμβρυα, επειδή επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα έκθεσης. Μελέτες δείχνουν ότι η προγεννητική έκθεση μπορεί να μειώσει τον δείκτη νοημοσύνης (IQ), να επηρεάσει τη μνήμη και τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και να αυξήσει τον κίνδυνο διαταραχών συμπεριφοράς τύπου ΔΕΠ-Υ, μέσω της αναστολής της ακετυλοχολινεστεράσης, ενός ενζύμου κρίσιμου για τη νευρική λειτουργία. Αυτά τα δεδομένα οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση στην απαγόρευση του chlorpyrifos για χρήση σε γεωργικά προϊόντα, θεωρώντας ότι οποιοδήποτε υπόλειμμα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των ευάλωτων ομάδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δισφαινόλες, PFAS και φυτοφάρμακα στο μητρικό γάλα – Τι αποκαλύπτει η νέα παγκόσμια επιστημονική ανασκόπηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νοθευμένα τρόφιμα – υγειονομική βόμβα: Μπαχαρικά, μέλι και ελαιόλαδο μολυσμένα με βαρέα μέταλλα και μικρόβια
Την ίδια στιγμή, στη Γαλλία βρίσκεται σε εξέλιξη νέα εθνική ανάκληση για λάιμ της μάρκας PRIX MALIN, σε συσκευασία FILET 500 g, με αριθμό παρτίδας BR99978L1 και κωδικό GTIN 3662994000014. Το προϊόν διακινήθηκε σε όλη τη χώρα από 4 έως 5 Δεκεμβρίου μέσω των καταστημάτων GRAND FRAIS και Fresh Mon Marché της PROSOL, ενώ η εταιρεία La Compagnie des Fruits Mûrs προχώρησε σε εθελοντική απόσυρση. Η αιτία είναι «υπέρβαση LMR και έλλειψη δεδομένων για ARfD», με τις αρχές να καλούν τους καταναλωτές να μην καταναλώσουν το προϊόν και να το επιστρέψουν για αποζημίωση έως τις 19 Δεκεμβρίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οξειδωτικό στρες: Η κατάλληλη διατροφή για να αποφύγετε τον αόρατο εχθρό που προκαλεί γήρανση, διαβήτη, υπέρταση και καρδιά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγορά ρούχων online: Πού οφείλεται η πληθώρα επιστροφών;
Η διατύπωση «υπέρβαση LMR και έλλειψη δεδομένων για ARfD» σημαίνει ότι στα συγκεκριμένα λάιμ εντοπίστηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκου πάνω από το μέγιστο επιτρεπτό όριο (LMR), ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία για να αξιολογηθεί η πιθανή οξεία τοξικότητα της ουσίας (ARfD), δηλαδή ο κίνδυνος από μία και μόνο κατανάλωση. Αυτό οδηγεί τις αρχές σε προληπτική ανάκληση, επειδή δεν μπορούν να υπολογίσουν με ασφάλεια αν η ποσότητα που βρέθηκε μπορεί να προκαλέσει άμεσες επιδράσεις στην υγεία. Η κατάσταση συνδέεται άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή ειδοποίηση RASFF, όπου επίσης διαπιστώθηκε υπέρβαση για το απαγορευμένο chlorpyrifos – 0,016 mg/kg έναντι ορίου 0,01 mg/kg – επιβεβαιώνοντας ότι οι παρτίδες βραζιλιάνικων λάιμ συνεχίζουν να παρουσιάζουν σοβαρές αποκλίσεις από τα πρότυπα ασφάλειας της ΕΕ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα φτιάξετε τα χριστουγεννιάτικα γλυκά σας χωρίς βούτυρο
Οι διαδοχικές αυτές περιπτώσεις έρχονται να προστεθούν σε μια ακόμη ανάκληση που είχε αποκαλύψει πρόσφατα το cibum, όπου η Lidl Γαλλίας απέσυρε για τρίτη φορά μέσα σε έναν χρόνο βραζιλιάνικα λάιμ λόγω υπέρβασης υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Πρόκειται για το προϊόν «LIME TAHITI BRESIL (FILET 500G x8)» με παρτίδα L47 04, το οποίο πωλήθηκε από 21 έως 25 Νοεμβρίου 2025. Οι καταναλωτές κλήθηκαν να το επιστρέψουν άμεσα, ενώ η αλυσίδα τοποθέτησε προειδοποιήσεις στα καταστήματα έως τις 18 Δεκεμβρίου. Η συγκεκριμένη περίπτωση ήταν η τρίτη μετά από αντίστοιχες αποσύρσεις τον Ιούλιο 2025 και τον Οκτώβριο 2024, γεγονός που δείχνει πιθανή επαναλαμβανόμενη αστοχία στους ελέγχους των εισαγόμενων παρτίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς πλένουμε αθλητικά παπούτσια στο πλυντήριο χωρίς να τα καταστρέψουμε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει ΠΟΤΕ να καλύπτουμε τα ζεστά φαγητά με πλαστική μεμβράνη;
Ειδικοί και διεθνείς οργανώσεις, όπως η PAN UK, έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για τη συχνότητα πολλαπλών χημικών υπολειμμάτων στα λάιμ. Σε βρετανικούς ελέγχους του 2024, το 79% των δειγμάτων λάιμ περιείχε περισσότερα από ένα φυτοφάρμακα, ενώ γενικότερα εντοπίστηκαν 123 χημικές ουσίες σε 17 κατηγορίες φρούτων και λαχανικών – με 42 από αυτές να συνδέονται με καρκινογόνο δράση και 21 με σοβαρές ορμονικές διαταραχές. Η PAN UK έχει επισημάνει τον «συνδυαστικό κίνδυνο» ή cocktail effect, δηλαδή την απρόβλεπτη τοξικότητα που μπορεί να προκύψει από την ταυτόχρονη έκθεση σε πολλαπλές ουσίες, ακόμα και όταν μεμονωμένα βρίσκονται εντός ορίων.
Ανησυχίες υπάρχουν και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (Οκτώβριος 2025), τα περισσότερα μη συμμορφούμενα δείγματα σε φρούτα αφορούσαν σταφύλια, λάιμ, πιπεριές και μάνγκο, ενώ στους ελέγχους του Μαρτίου 2025 υπήρξαν υπερβάσεις σε λάιμ, πατάτες, πιπεριές και παντζάρια, με πέντε δείγματα να χαρακτηρίζονται ως δυνητικά επικίνδυνα.
Οι νέοι συναγερμοί από το RASFF και οι συνεχείς εθνικές ανακλήσεις αποκαλύπτουν ότι τα λάιμ, ειδικά τα εισαγόμενα από τρίτες χώρες, παραμένουν μια από τις πιο ευάλωτες κατηγορίες προϊόντων ως προς την παρουσία φυτοφαρμάκων. Οι ειδικοί τονίζουν ότι το ενδελεχές πλύσιμο ή το ξεφλούδισμα μπορεί να μειώσει αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να παρακολουθούν προσεκτικά τις ενημερώσεις και τις ανακλήσεις από τις υγειονομικές αρχές και τα σημεία πώλησης.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
