Κρατικοί έλεγχοι αποκαλύπτουν εκτεταμένη παρουσία πολλαπλών φυτοφαρμάκων σε καθημερινά τρόφιμα, με ειδικούς να προειδοποιούν για άγνωστες συνέργειες και μακροχρόνιους κινδύνους για την υγεία.
Μεγάλη ανησυχία έχει προκαλέσει στη Βρετανία νέα ανάλυση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα, σύμφωνα με την οποία δημοφιλή φρούτα και λαχανικά περιέχουν πολλαπλά χημικά — πολλά από αυτά συνδέονται με καρκίνο, ορμονικές διαταραχές και μακροχρόνια βλάβη στην υγεία. Τα στοιχεία προέρχονται από τους επίσημους ελέγχους της βρετανικής κυβέρνησης για το 2024, αλλά η λεπτομερής ανάλυση έγινε από την οργάνωση Pesticide Action Network UK (PAN UK).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται δημοφιλή μπισκότα με αυξημένες τιμές υδροκυανίου
Οι κρατικοί έλεγχοι περιλάμβαναν 3.482 δείγματα τροφίμων και ποτών από σούπερ μάρκετ και άλλες αλυσίδες λιανικής. Τα ευρήματα είναι ανησυχητικά: 17 κατηγορίες φρούτων και λαχανικών περιείχαν συνολικά 123 διαφορετικά χημικά, από τα οποία 42 έχουν συνδεθεί με καρκίνο και 21 με σοβαρές ορμονικές επιπτώσεις. Η PAN UK υπογραμμίζει ότι μεγάλο μέρος αυτών των ουσιών δεν επιτρέπεται καν στη βρετανική γεωργία — όμως μπαίνουν στη χώρα μέσω εισαγωγών από τρίτες χώρες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριμμένο τυρί 29 τόνων (!) από 27 δημοφιλείς μάρκες αποσύρεται από τα ράφια μεγάλων αλυσίδων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες μαθητές αρρώστησαν από μουχλιασμένα σχολικά γεύματα – Κυβερνητική έρευνα για την αδιανόητη παράλειψη
Τα σταφύλια αναδείχθηκαν ως η πιο προβληματική κατηγορία. Ένα δείγμα σταφίδας από την Τουρκία περιείχε υπολείμματα από 16 διαφορετικά φυτοφάρμακα, μεταξύ των οποίων και PFAs — τις γνωστές «αιώνιες χημικές ουσίες» που δεν διασπώνται στο περιβάλλον και συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Σε 108 δείγματα σταφυλιών, το 90% εμφάνιζε πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάδμιο και νικέλιο έως και 9.500 φορές πάνω από το όριο στα φθηνά κοσμήματα από διαδικτυακές πλατφόρμες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ελαιόλαδο λόγω σοβαρής αστοχίας στη διαδικασία παραγωγής – Κίνδυνος παρουσίας θανατηφόρου βακτηρίου
Παρόμοια εικόνα εμφανίστηκε και σε άλλα προϊόντα: το 99% των γκρέιπφρουτ που εξετάστηκαν περιείχαν πολλά φυτοφάρμακα, το 79% των lime, το 67% των μπανανών και σχεδόν ο μισός αριθμός από τα δείγματα γλυκών πιπεριών και πεπονιών. Ένα δείγμα καυτερής πιπεριάς περιείχε 11 διαφορετικά χημικά, ενώ σε ένα μπρόκολο εντοπίστηκαν οκτώ.
Παρά τα ανησυχητικά δεδομένα, η αρμόδια Επιτροπή για Υπολείμματα Φυτοφαρμάκων (PRiF) υπογραμμίζει ότι πάνω από το 51% των δειγμάτων δεν περιείχαν καθόλου χημικά, ενώ στο 46% τα επίπεδα ήταν κάτω από τα επιτρεπτά όρια. Μόλις 2% των δειγμάτων εμφάνισαν τιμές πάνω από τα νομικά καθορισμένα μέγιστα όρια. Η υπουργική υπηρεσία HSE επισημαίνει ότι η υπέρβαση ορίων δεν συνεπάγεται αυτόματα κίνδυνο για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος εγκαυμάτων από ηλεκτρικά μπρίκια που πωλούνται και στην Ελλάδα – Ευρωπαϊκός συναγερμός
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανιχνεύτηκαν επικίνδυνες τοξίνες σε δημοφιλείς χυμούς φρούτων – Επείγουσα ανάκληση 6 διαφορετικών γεύσεων
Ωστόσο, η PAN UK αμφισβητεί ότι τα όρια αυτά αντανακλούν πραγματικούς κινδύνους, τονίζοντας ότι η επίσημη νομοθεσία εξετάζει τις ουσίες μεμονωμένα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον «κοκτέιλ» συνδυασμό πολλών χημικών σε ένα και μόνο τρόφιμο. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «cocktail effect», μπορεί να ενισχύει την τοξικότητα των ουσιών, με άγνωστες συνέπειες για τον οργανισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι να προσέξουν όσοι πάσχουν από ευερέθιστο έντερο στα τραπέζια των εορτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Μπορείτε να επιβιώσετε για τρεις ημέρες σε περίπτωση κρίσης;» – Οι συστάσεις Ευρωπαϊκών κρατών στους πολίτες τους
«Τα όρια ασφαλείας έχουν σχεδιαστεί για μία χημική ουσία κάθε φορά, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική», σημειώνει ο αναλυτής του PAN UK, Νικ Μόουλ. «Δεν γνωρίζουμε αρκετά για το πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους εκατοντάδες χημικά. Ξέρουμε όμως ότι πολλές φορές η τοξικότητα αυξάνεται όταν οι ουσίες συνδυάζονται. Η κυβέρνηση οφείλει να κάνει περισσότερα για να απομακρύνει τα φυτοφάρμακα από το φαγητό μας». Η οργάνωση καλεί την κυβέρνηση να ενισχύσει τους ελέγχους, να υιοθετήσει αυστηρότερα όρια, να απαιτήσει πλήρη ιχνηλασιμότητα από τις χώρες εισαγωγής και να επενδύσει σε πιο βιώσιμες γεωργικές πρακτικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κυαναμίδη: Το Ευρωπαϊκό φυτοφάρμακο που δηλητηριάζει χιλιάδες εργαζομένους στα αμπέλια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανοξείδωτα παγούρια: Τι κάνουμε όταν μυρίζουν άσχημα;
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
