Παρά την απαγόρευση στην Ευρώπη λόγω υψηλής τοξικότητας, η κυαναμίδη συνεχίζει να εξάγεται σε χώρες όπως η Νότια Αφρική, εκθέτοντας τους εργαζόμενους σε σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει τη χρήση της κυαναμίδης στα αγροκτήματα της εδώ και περισσότερο από δεκαπέντε χρόνια, θεωρώντας τη πολύ τοξική και επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία, με συσχετισμούς ακόμη και με καρκινογενέσεις και προβλήματα γονιμότητας. Παρ’ όλα αυτά, η ουσία αυτή συνεχίζει να εξάγεται από ευρωπαϊκά λιμάνια προς τους αμπελώνες της Νότιας Αφρικής, όπου χιλιάδες εργαζόμενοι την χειρίζονται χωρίς τα κατάλληλα προστατευτικά μέσα. Οι ΜΚΟ κάνουν λόγο για «σκάνδαλο ανθρωπίνων δικαιωμάτων», επισημαίνοντας την αντίφαση μεταξύ της προστασίας των πολιτών της ΕΕ και της πρακτικής εξαγωγής επικίνδυνων χημικών σε χώρες όπου οι εργαζόμενοι συχνά δεν έχουν επαρκή προστασία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ελαιόλαδο λόγω σοβαρής αστοχίας στη διαδικασία παραγωγής – Κίνδυνος παρουσίας θανατηφόρου βακτηρίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριμμένο τυρί 29 τόνων (!) από 27 δημοφιλείς μάρκες αποσύρεται από τα ράφια μεγάλων αλυσίδων
Η κυαναμίδη χρησιμοποιείται κυρίως σε προϊόντα όπως ο ρυθμιστής ανάπτυξης Dormex, που επιτρέπει την ταχύτερη βλάστηση των αμπελιών και πιο ομοιόμορφες αποδόσεις, καθιστώντας την ιδιαίτερα δημοφιλή για τους παραγωγούς στη Νότια Αφρική. Παρά το γεγονός ότι η χρήση της απαγορεύεται στην ΕΕ από το 2009, η απαγόρευση δεν επεκτείνεται στις εξαγωγές, με αποτέλεσμα μεγάλες χημικές εταιρείες να συνεχίζουν να την πωλούν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπως η Νότια Αφρική, η Ινδία και το Περού. Σύμφωνα με στοιχεία, μόνο τον τελευταίο χρόνο στάλθηκαν περίπου 7.000 τόνοι προϊόντων που περιέχουν κυαναμίδη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος εγκαυμάτων από ηλεκτρικά μπρίκια που πωλούνται και στην Ελλάδα – Ευρωπαϊκός συναγερμός
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανιχνεύτηκαν επικίνδυνες τοξίνες σε δημοφιλείς χυμούς φρούτων – Επείγουσα ανάκληση 6 διαφορετικών γεύσεων
Στη Νότια Αφρική, η έκθεση των εργαζομένων σε Dormex χωρίς γάντια, μάσκες ή προστατευτικές στολές έχει προκαλέσει ανησυχία, με αναφορές ακόμη και σε βλάβες στους πνεύμονες. Οι εργαζόμενοι διαμαρτύρονται, ζητώντας να σταματήσουν οι εισαγωγές αυτής της επικίνδυνης ουσίας, καταγγέλλοντας ότι πρόκειται για ένα δηλητήριο που δεν θα χρησιμοποιούταν ποτέ στην Ευρώπη αλλά φτάνει στα χέρια και στους πνεύμονές τους.
Το υπουργείο Γεωργίας της Νότιας Αφρικής αναγνωρίζει τους κινδύνους για την υγεία και δηλώνει ότι εργάζεται για την έγκριση ασφαλέστερων εναλλακτικών, όπως το αιθανόλη και το θείο, μόλις οι εταιρείες υποβάλουν τα σχετικά αιτήματα. Παράλληλα, όμως, εκφράζει φόβους για τις οικονομικές συνέπειες στον κλάδο του κρασιού, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 1% του ΑΕΠ της χώρας, καθώς οι παραγωγοί εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη χρήση κυαναμίδης λόγω της αποτελεσματικότητάς της υπό τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Μπορείτε να επιβιώσετε για τρεις ημέρες σε περίπτωση κρίσης;» – Οι συστάσεις Ευρωπαϊκών κρατών στους πολίτες τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανοξείδωτα παγούρια: Τι κάνουμε όταν μυρίζουν άσχημα;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, παραμένει σε στασιμότητα. Παρά τις υποσχέσεις του 2020 να σταματήσει την εξαγωγή φυτοφαρμάκων απαγορευμένων στην ΕΕ, μέχρι σήμερα δεν έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα. Το 2024, η ΕΕ είχε ανακοινώσει την πρόθεση εξαγωγής περίπου 122.000 τόνων προϊόντων που περιέχουν 75 απαγορευμένες ουσίες. Οι αρμόδιες αρχές δηλώνουν ότι οι καταναλωτές στην ΕΕ είναι πλήρως προστατευμένοι από υπολείμματα επικίνδυνων ουσιών στα εισαγόμενα προϊόντα, αλλά δεν αναφέρονται στις επιπτώσεις για τους εργαζόμενους που τα καλλιεργούν.
Εν τω μεταξύ, η Κίνα και άλλες ανταγωνίστριες χώρες είναι έτοιμες να καλύψουν το κενό που θα δημιουργούσε μια ενδεχόμενη απαγόρευση εξαγωγών, καθώς εφαρμόζουν λιγότερο αυστηρά πρότυπα περιβάλλοντος και εργασίας. Η υπόσχεση της ΕΕ να τερματίσει την εξαγωγή επικίνδυνων φυτοφαρμάκων παραμένει, λοιπόν, ανεκπλήρωτη, ενώ οι προετοιμασίες για την επόμενη σεζόν των αμπελώνων στη Νότια Αφρική προχωρούν και οι διαμαρτυρίες συνεχίζονται.
