Επισημαίνεται ελλιπής αξιολόγηση των κινδύνων και σοβαρά ζητήματα σχετικά με την επισήμανση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων.
Σημαντικές αμφισβητήσεις για το καθεστώς που διέπει τους νέους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), οι οποίοι παράγονται μέσω τεχνικών γονιδιακής επεξεργασίας, εγείρει πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Αγγλίας. Η απόφαση αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο που προώθησε η βρετανική κυβέρνηση και το οποίο εξαιρεί τα προϊόντα αυτά από την υποχρέωση επισήμανσης ως γενετικά τροποποιημένα, μια προσέγγιση που παρουσιάζει ομοιότητες με τη στάση που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους λεγόμενους «νέους ΓΤΟ».
Η υπόθεση έφθασε ενώπιον του δικαστηρίου ύστερα από προσφυγή της οργάνωσης Beyond GM, η οποία αμφισβήτησε τη νομιμότητα των σχετικών κανονισμών. Σύμφωνα με την οργάνωση, η δικαστική απόφαση έκρινε ότι οι κυβερνητικοί σύμβουλοι παρείχαν ανακριβείς πληροφορίες στον υπουργό Γεωργίας σχετικά με τις νομικές του αρμοδιότητες. Ως αποτέλεσμα, δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς οι συνέπειες από την κατάργηση μακροχρόνιων μέτρων προστασίας που ίσχυαν για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, τους οποίους η βρετανική νομοθεσία αναφέρει ως «οργανισμούς ακριβείας» (Precision Bred Organisms – PBO).
Κατά την Beyond GM, το δικαστήριο έκρινε ότι η έγκριση των κανονισμών στηρίχθηκε σε ελλιπή αξιολόγηση κρίσιμων παραμέτρων και ότι, εάν ο υπουργός είχε λάβει πλήρη και αξιόπιστη ενημέρωση, θα μπορούσε να είχε καταλήξει σε διαφορετικές αποφάσεις. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ζήτημα της υποχρεωτικής επισήμανσης και της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων αυτών σε όλη την αγροδιατροφική αλυσίδα.
Αν και η απόφαση δεν οδηγεί αυτομάτως σε ανατροπή του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου, θεωρείται σημαντικό πλήγμα για την πολιτική απορρύθμισης που έχει ακολουθήσει η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου στον τομέα της γονιδιακής επεξεργασίας. Παράλληλα, η εξέλιξη αναμένεται να τροφοδοτήσει τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη και στην Ευρώπη σχετικά με το μέλλον της ρύθμισης των νέων γενετικών τεχνολογιών.
Η Beyond GM επισημαίνει ακόμη ότι η απουσία υποχρεωτικής επισήμανσης και αποτελεσματικής ιχνηλασιμότητας δημιουργεί πρόσθετα βάρη για τις βιολογικές και συμβατικές αλυσίδες παραγωγής που επιθυμούν να αποφύγουν τη χρήση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Σύμφωνα με την οργάνωση, η κατάσταση αυτή αυξάνει το κόστος και τη δυσκολία για αγρότες, επιχειρήσεις τροφίμων και καταναλωτές που επιλέγουν προϊόντα χωρίς γενετική τροποποίηση, ενώ ενδέχεται να επηρεάσει και τις εξαγωγικές δυνατότητες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου εξακολουθούν να ισχύουν διαφορετικές απαιτήσεις.
Ο διευθυντής της Beyond GM, Πατ Τόμας, χαρακτήρισε την απόφαση ιδιαίτερα σημαντική, υποστηρίζοντας ότι φωτίζει ζητήματα τα οποία, όπως ανέφερε, παρέμειναν ασαφή ή αμφιλεγόμενα κατά τη νομοθετική διαδικασία για τις Τεχνολογίες Γενετικής Τροποποίησης. Όπως δήλωσε, η υπόθεση δεν αφορούσε το κατά πόσο η τεχνολογία γονιδιακής επεξεργασίας είναι ωφέλιμη ή επιβλαβής, αλλά το εάν η κυβέρνηση ακολούθησε επαρκώς τεκμηριωμένες διαδικασίες και εξέτασε σε βάθος τις επιπτώσεις από την κατάργηση της επισήμανσης και της πλήρους ιχνηλασιμότητας. Κατά τον ίδιο, η δικαστική απόφαση υποδηλώνει ότι το Κοινοβούλιο, οι ενδιαφερόμενοι φορείς και το κοινό ενδέχεται να μην είχαν στη διάθεσή τους πλήρη εικόνα των διαθέσιμων επιλογών κατά τη λήψη των σχετικών αποφάσεων.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από τους νέους ΓΤΟ τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η αντιπαράθεση μεταξύ υποστηρικτών της καινοτομίας και υπερασπιστών της αυστηρής ρύθμισης παραμένει έντονη.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
