Μελέτη που ανέλυσε ειδοποιήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος RASFF την περίοδο 2002-2023 καταγράφει τα συχνότερα προβλήματα στο ρύζι, από υπολείμματα φυτοφαρμάκων και μυκοτοξίνες έως βαρέα μέταλλα και μη εγκεκριμένους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς
Το ρύζι που διακινείται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει γενικά ασφαλές για τους καταναλωτές, ωστόσο οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί ελέγχου εξακολουθούν να εντοπίζουν σημαντικό αριθμό προβλημάτων που σχετίζονται με γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, υπολείμματα φυτοφαρμάκων, μυκοτοξίνες και βαρέα μέταλλα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης από το Gdynia Maritime University της Πολωνίας, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Resources του εκδοτικού οίκου MDPI.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια στο σινεμά: Όταν η Μαίρη ζήτησε πατατάκια ο Τάσος της εξήγησε για τους κινδύνους από το ακρυλαμίδιο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλή ζυμαρικά πίσω από ευρωπαϊκή επιδημία σαλμονέλας – Η μάρκα που πιθανώς εμπλέκεται, πωλείται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τη βάση δεδομένων του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης (RASFF), καθώς και δεδομένα από τη Eurostat και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), εξετάζοντας τις ειδοποιήσεις που καταγράφηκαν για το ρύζι την περίοδο 2002-2023. Παρότι η κατανάλωση ρυζιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σχετικά χαμηλή, περίπου 9 κιλά ανά κάτοικο ετησίως, οι εισαγωγές από ασιατικές χώρες αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Η ευρωπαϊκή παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση και έτσι σημαντικές ποσότητες εισάγονται κυρίως από τη Μιανμάρ, την Ινδία, το Πακιστάν, την Ταϊλάνδη, την Καμπότζη και το Βιετνάμ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο-μαμούθ σε γυράδικο που πουλούσε λίπος και δέρμα για αρνίσιο κρέας (φωτογραφίες)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαύρος: Πότε μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση λόγω ισταμίνης – Ανάλυση δειγμάτων από την Ελληνική αγορά
Συνοπτικά τα αποτελέσματα είναι:
- Τα περισσότερα περιστατικά με βαρέα μέταλλα, όπως κάδμιο και αρσενικό, αφορούσαν ρύζι προέλευσης Ιταλίας.
- Οι περισσότερες ειδοποιήσεις για γενετικά τροποποιημένο ρύζι αφορούσαν προϊόντα προέλευσης Κίνας και ΗΠΑ.
- Τα περισσότερα περιστατικά με υπολείμματα φυτοφαρμάκων αφορούσαν ρύζι από την Ινδία και σε μικρότερο βαθμό από το Πακιστάν.
- Οι περισσότερες ανιχνεύσεις μυκοτοξινών, ιδιαίτερα αφλατοξινών, αφορούσαν προϊόντα από το Πακιστάν και ακολουθούσαν η Ινδία και η Σρι Λάνκα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστη κολόνια με τοξική ουσία: Από τον ΕΟΦ στο ευρωπαϊκό Safety Gate μετά από 8 μήνες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολύβια ματιών: Οι πασίγνωστες μάρκες που «κόπηκαν» σε εργαστηριακό τεστ λόγω παρουσίας νικελίου και σιλικόνης
Η ανάλυση κατέγραψε συνολικά 1.734 ειδοποιήσεις για προϊόντα ρυζιού στο RASFF. Το 32% αφορούσε μη εγκεκριμένο γενετικά τροποποιημένο ρύζι, το 21% υπολείμματα φυτοφαρμάκων και το 17% μυκοτοξίνες. Οι υπόλοιπες περιπτώσεις σχετίζονταν με βαρέα μέταλλα, ξένα σώματα, νοθεία, αλλεργιογόνα και άλλες μορφές επιμόλυνσης. Η εικόνα των κινδύνων μεταβλήθηκε σημαντικά με την πάροδο των ετών. Μεταξύ 2006 και 2014 οι περισσότερες ειδοποιήσεις αφορούσαν γενετικά τροποποιημένο ρύζι προερχόμενο κυρίως από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από το 2017 και μετά, οι συχνότερες παραβάσεις αφορούν υπερβάσεις στα επιτρεπόμενα όρια φυτοφαρμάκων και παρουσία μυκοτοξινών σε φορτία που προέρχονται κυρίως από την Ινδία και το Πακιστάν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς το χρώμα στη συσκευασία τροφίμων επηρεάζει τις διατροφικές μας επιλογές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσες ώρες ύπνου χρειάζεσαι πραγματικά για να γερνάς πιο αργά; Το εύρημα νέας μελέτης που ανατρέπει τον κανόνα των 8 ωρών
Στην κατηγορία των φυτοφαρμάκων, οι ερευνητές εντόπισαν συχνότερα ουσίες όπως το tricyclazole, το thiamethoxam, το carbendazim, το chlorpyrifos και το imidacloprid. Οι περισσότερες από αυτές δεν είναι πλέον εγκεκριμένες για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αρκετές περιπτώσεις οι συγκεντρώσεις ξεπερνούσαν τα ισχύοντα ευρωπαϊκά όρια κατά δύο έως δέκα φορές. Οι περισσότερες σχετικές ειδοποιήσεις αφορούσαν εισαγωγές από την Ινδία και το Πακιστάν. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις μυκοτοξίνες, τοξικές ουσίες που παράγονται από ορισμένους μύκητες. Οι συχνότερες ανιχνεύσεις αφορούσαν την καρκινογόνο αφλατοξίνη Β1 και το σύνολο των αφλατοξινών, με τα περισσότερα περιστατικά να συνδέονται με προϊόντα προέλευσης Πακιστάν. Περιπτώσεις ωχρατοξίνης Α εντοπίστηκαν κυρίως σε προϊόντα από την Ινδία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να κόψετε εύκολα ένα καρπούζι (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το στομάχι μας γίνεται πιο ευαίσθητο καθώς μεγαλώνουμε; Πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάσταση;
Η μελέτη καταγράφει επίσης περιστατικά παρουσίας βαρέων μετάλλων. Το κάδμιο ήταν το συχνότερο εύρημα, ενώ αναφέρθηκαν ακόμη αρσενικό και μόλυβδος. Η μακροχρόνια έκθεση σε κάδμιο, αρσενικό και μόλυβδο έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο νεφρικών βλαβών, καρδιαγγειακών παθήσεων, διαταραχών του νευρικού συστήματος και ορισμένων μορφών καρκίνου. Οι περισσότερες σχετικές ειδοποιήσεις αφορούσαν ρύζι που προερχόταν από την Ιταλία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ρυζιού στην Ευρώπη. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι έλεγχοι αφορούσαν προϊόντα που προορίζονταν για βρέφη και μικρά παιδιά. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι περισσότερο από το ένα τρίτο των ειδοποιήσεων κατέληξε σε απόρριψη φορτίων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το γεγονός αυτό θεωρείται ένδειξη της λειτουργίας των ευρωπαϊκών μηχανισμών ελέγχου, καθώς τα προβληματικά προϊόντα εντοπίζονται πριν διατεθούν στην αγορά.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το ρύζι δεν θεωρείται σήμερα τρόφιμο υψηλού κινδύνου για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Ωστόσο, η αυξανόμενη δημοτικότητα της ασιατικής κουζίνας, η ενίσχυση των εισαγωγών και η διεύρυνση της κατανάλωσης προϊόντων με βάση το ρύζι καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση αυστηρών ελέγχων σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Οι συγγραφείς συστήνουν τη συνέχιση της συστηματικής παρακολούθησης των εισαγωγών, τη διενέργεια τακτικών αξιολογήσεων κινδύνου και τη στενότερη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες εξαγωγής, ώστε να διατηρηθούν τα υφιστάμενα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και να διασφαλιστεί η προστασία των καταναλωτών.
